Amendement : Amendement van de leden Vijlbrief en Grinwis over middelen voor de aanleg van de Merwedelijn

Nr. 5
AMENDEMENT VAN DE LEDEN VIJLBRIEF EN GRINWIS

Ontvangen 18 september 2025

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

De begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd:

I

In artikel 11 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verlaagd met € 565.000 (x € 1.000).

II

In artikel 11 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 565.000 (x € 1.000).

Toelichting

Met dit amendement willen de indieners een doorbraak realiseren in het bouwen van
75.000 woningen. Het woningtekort is met ca. 400.000 woningen enorm en vraagt om directe
actie. Daarvoor is een forse bouwproductie nodig. De doelstelling van het kabinet
om structureel 100.000 woningen per jaar te bouwen wordt keer op keer niet gehaald.
Voor zulke aantallen zijn op een paar grote bouwlocaties doorbraken noodzakelijk.

Een voorbeeld van een dergelijke grote bouwlocatie is Groot Merwede Rijnenburg in
de Metropoolregio Utrecht. Met deze ontwikkeling worden in totaal tot 75.000 woningen
en tot 40.000 arbeidsplaatsen gerealiseerd. Daarmee is dit op dit moment «de grootste
bouwlocatie van het land». Er is brede steun van overheden, instellingen en bedrijven
voor het project.

Het bouwen van een dergelijk groot aantal woningen in een gebied dat reeds (deels)
verstedelijkt is en geen spoorlijn heeft, kan alleen met een hoogwaardige OV-verbinding.
Rijk en regio hebben daarom plannen klaarliggen voor een snelle tramverbinding, de
Merwedelijn. Deze zal in de toekomst dagelijks 80.000 reizigers vervoeren. De plannen
zijn ook omarmd door het bedrijfsleven en de grondeigenaren.

De indieners beogen met dit amendement te regelen tot 100% dekking van de aanleg van
de Merwedelijn te komen, zodat deze kan worden aangelegd. De Merwedelijn kost in totaal
1,8 miljard euro (excl. btw). De regio heeft al 575 miljoen euro (excl. btw) vrijgemaakt.
Het Rijk heeft 750 miljoen gereserveerd vanuit het programma Woningbouw en Mobiliteit.
Alleen met een aanvullende Rijksbijdrage van 565 miljoen euro incl. btw kan de aanleg
van het eerste deel van de Merwedelijn van start gaan. Voor het doortrekken van de
lijn naar Rijnenburg hebben de grondeigenaren ook al toegezegd 200 miljoen euro mee
te betalen.

De indieners willen dit regelen met dit amendement door 565 miljoen euro te reserveren
voor de Merwedelijn op hetzelfde artikel 11 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte.
Zij verzoeken de regering de middelen na de planuitwerkingsfase uit te delen naar
de andere artikelen. Dekking wordt gevonden in de 2,5 miljard euro aan incidentele
middelen op beleidsartikel 11 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte die
in het Hoofdlijnenakkoord zijn vrijgemaakt voor infrastructuur die woningbouwprojecten
ontsluit. De indieners achten dit gerechtvaardigd omdat hiermee de grootste bouwlocatie
in het land ontsloten kan worden en het inmiddels demissionaire kabinet heeft aangegeven
nu nog steeds geen invulling te hebben voor deze middelen.

Deze dekkingsmiddelen zijn op het begrotingsartikel meerjarig verdeeld over de komende
jaren. Dit amendement slaat alleen op het begrotingsjaar 2026. De indieners verzoeken
de toegevoegde en onttrokken middelen door dit amendement bij de eerstvolgende begrotingswijziging
via een kasschuif te verdelen over de betreffende jaren.

Vijlbrief Grinwis