Amendement : Amendement van het lid Kröger over het opnemen van democratische zeggenschap als voorwaarde in de definitie van warmtegemeenschappen.

Nr. 61 AMENDEMENT VAN HET LID KRÖGER

Ontvangen 19 juni 2025

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

Artikel 2.3 wordt als volgt gewijzigd:

1. Aan het vierde lid wordt, onder vervanging van de punt door een puntkomma aan het
slot van onderdeel d, een onderdeel toegevoegd, luidende:

e. de deelnemende leden, vennoten of aandeelhouders een gelijk stemrecht hebben.

2. Het vijfde lid vervalt.

Toelichting

Met dit amendement beoogt de indiener democratische zeggenschap als voorwaarde op
te nemen in de definitie van warmtegemeenschappen. Hiermee wordt de definitie in lijn
gebracht met de intentie van de Europese Richtlijn: In de handreiking voor transpositie
van de definitie van «energy community» vanuit de Europese Commissie wordt het volgende
voorgeschreven: Democratische controle is op geen letterlijke verplichting voor REC’s
in de richtlijn. Echter, «Effectieve controle» door lokale leden en «autonomie» zijn
wel vereisten. Als je de toelichting leest op deze begrippen dan vertalen zij zich
samen als democratische controle. «effectieve controle» hebben wij reeds in de definitie
opgenomen door te stellen dat de «feitelijke zeggenschap» moet liggen bij de eindgebruikers.
Autonomie is nog niet in de definitie van de warmtegemeenschap opgenomen. Autonomie
wordt in de overwegingen als volgt omschreven:

«Om misbruik te voorkomen en brede participatie te garanderen, moeten hernieuwbare-energiegemeenschappen
in staat zijn om autonoom te blijven ten opzichte van individuele leden en andere
traditionele marktspelers die als leden of aandeelhouders deelnemen aan de gemeenschap,
of die op andere manieren samenwerken, zoals via investeringen.» (pg. 22, A ROADMAP TO DEVELOPING A POLICY AND LEGAL FRAMEWORK THAT ENABLES THE
DEVELOPMENT OF ENERGY COMMUNITIES, Europese Commissie)

De beste manier om invulling te geven aan autonomie van een gemeenschap, en bovenstaand
doel te bereiken, is door democratische zeggenschap, in de vorm van een gelijk stemrecht
tussen leden, verplicht te maken.

Met dit voorgestelde amendement wordt tevens een corporate capture voorkomen. Corporate capture is een fenomeen waarbij marktpartijen een gemeenschap
kunnen misbruiken om het publieke meerderheidsbelang te ontlopen of om bepaalde geldstromen
en ondersteuning in ontvangst te nemen. In het buitenland worden door REScoop.eu al
veel voorbeelden hiervan gesignaleerd. Marktpartijen doen zich voor als gemeenschap,
door zelf een gemeenschap op te richten met daarin wel lokale eindgebruikers, maar
aan deze leden wordt geen zeggenschap gegeven. Alle besluiten worden gestuurd door
de marktpartij en zijn dan niet in het belang van de gemeenschap. Deze projecten ontvangen
dan ook geldstromen en steun vanuit nationale en Europese overheid die eigenlijk voor
gemeenschappen bedoeld waren, om ten goede te komen van gemeenschappen. Dit fenomeen
treedt op, omdat er in die landen geen scherpe invulling is gegeven aan de manier
waarop feitelijke zeggenschap en autonomie door de gemeenschap ingevuld moet worden.
Een gelijk stemrecht tussen leden is hiervoor de oplossing.

Bovendien zorgt deze voorwaarde ervoor dat warmtegemeenschappen zich echt onderscheiden
van andere spelers en dat besluiten over o.a. tarifering, investeringen en beheer
echt genomen en gedragen worden door de gebruikers.

Indiener heeft de intentie om dit op termijn in de Energiewet ook te verduidelijken.

Kröger