Amendement (gewijzigd/nader/vervangend) : Gewijzigd amendement van de leden Ellian en Wilders ter vervanging van nr. 10 over een maximum aantal gedetineerden in een EBI of AIT dat wordt bijgestaan door dezelfde rechtsbijstandsverlener

Nr. 13 GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN DE LEDEN ELLIAN EN WILDERS TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT
ONDER NR. 101

Ontvangen 21 januari 2025

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

I

In artikel I, onderdeel A, wordt in het voorgestelde onderdeel C, subonderdeel 1,
onder c, «vijfde en zesde lid» vervangen door «zesde en zevende lid».

II

In artikel I, onderdeel D, wordt na de aanhef een onderdeel ingevoegd, luidende:

01. Artikel 40a wordt als volgt gewijzigd:

1. Na het eerste lid, wordt, onder vernummering van het tweede tot en met achtste lid
tot derde tot en met negende lid, een lid ingevoegd, luidende:

2. Opgave door een gedetineerde in een extra beveiligde inrichting als bedoeld in artikel 13,
eerste lid, onderdeel d, van een rechtsbijstandverlener die reeds twee gedetineerden
in die inrichting bijstaat, wordt niet aanvaard door de directeur. Opgave door een
gedetineerde in een afdeling voor intensief toezicht, van een rechtsbijstandverlener
die reeds een gedetineerde in een extra beveiligde inrichting als bedoeld in artikel 13,
eerste lid, onderdeel d, en reeds twee gedetineerde in een afdeling voor intensief
toezicht bijstaat, wordt ook niet aanvaard door de directeur. In deze gevallen wordt
de gedetineerde verzocht een andere rechtsbijstandverlener op te geven.

2. In het zesde lid (nieuw) wordt «Het tweede tot en met vierde lid» vervangen door
«Het tweede tot en met vijfde lid».

3. In het achtste lid (nieuw) wordt «Het eerste tot en met vijfde lid» vervangen door
«Het eerste tot en met zesde lid».

III

Aan artikel I worden twee onderdelen toegevoegd, luidende:

F

In artikel I, onderdeel J, wordt «vijfde en zesde lid» vervangen door «zesde en zevende
lid».

G

Aan artikel III wordt een zin toegevoegd, luidende: Bij koninklijk besluit kan een
ander tijdstip worden vastgesteld waarop het in artikel I, onderdeel F, opgenomen
artikel 40a, tweede lid, in werking treedt.

Toelichting

Met dit amendement wordt een nieuw lid in het voorgestelde artikel 40a in de Pbw geïntroduceerd
waarmee een regel wordt geïntroduceerd die een maximum stelt aan het aantal gedetineerden
dat mag worden bijgestaan door een rechtsbijstandersverlener indien de gedetineerde
in de Extra Beveiligde Inrichting verblijft. De directeur van de inrichting toetst
of voldaan wordt aan deze regel.

Het kabinet heeft de motie Ellian (Kamerstuk 24 587, nr. 868) in onderhavig wetsvoorstel verwerkt door het aantal rechtsbijstandverleners dat
toegang heeft tot de gedetineerde te beperken tot maximaal twee. Aldus levert voorgestelde
artikel 40a, een bijdrage aan het beperken van de mogelijkheden tot voortgezet crimineel
handelen in detentie. Dit wetsartikel beoogt namelijk het reële en voorstelbare risico
dat gedetineerden met behulp van rechtsbijstandverleners een communicatiekanaal hebben
met de buitenwereld te beperken. Om deze onaanvaardbare risico’s te beperken en rechtsbijstandverleners
te beschermen tegen de druk, dwang of dreiging vanuit de georganiseerde criminaliteit
om de vertrouwelijke communicatie te misbruiken voor het voortzetten van crimineel
handelen vanuit detentie, achten de indieners het noodzakelijk wettelijk te regelen
dat rechtsbijstandsverleners slechts twee gedetineerden in de Extra Beveiligde Inrichting
tegelijkertijd mogen bijstaan. In de Extra Beveiligde Inrichting zijn de absolute
kopstukken en aanverwante kopstukken van de georganiseerde criminaliteit gedetineerd.
Indieners menen dat zoveel als mogelijk, binnen de geldende rechtsstatelijke grenzen,
gedaan moet worden om het onmogelijk te maken dat via de weg van de advocaat gecommuniceerd
wordt tussen criminele kopstukken. Nu doet de situatie zich voor dat verschillende
gedetineerden, uit hetzelfde criminele samenwerkingsverband, in de Extra Beveiligde
allemaal dezelfde advocaat hebben. Gelet op het feit dat het scheiden van gedetineerden
in de Extra Beveiligde Inrichting en het draaien van een individueel dagprogramma
zonder contact met andere gedetineerden conform de motie Ellian (Kamerstuk 24 587, nr. 969) het uitgangspunt is, is het van groot belang om het risico te beperken dat alsdan
via rechtsbijstandsverleners onderlinge communicatie alsnog voortgezet wordt.

Gelet op het feit dat in de Afdelingen Intensief Toezicht ook criminele kopstukken
gedetineerden kunnen zijn en juist communicatie tussen een gedetineerde aldaar en
een gedetineerde in de Extra Beveiligde Inrichting, voorkomen moet worden omdat daarmee
de criminele organisatie wordt voortgezet, stellen indieners voor om ook een beperking
te realiseren ten aanzien van de Afdeling Intensief Toezicht. Indien een rechtsbijstandsverlener
een gedetineerde in de Extra Beveiligde Inrichting bijstaat, mag deze nog maar ten
hoogste twee gedetineerden in de Afdeling Intensief Toezicht bijstaan. Hiermee wordt
het risico verkleind dat via de Extra Beveiligde Inrichting toch communicatie naar
aanverwante kopstukken in de Afdeling Intensief Toezicht mogelijk is.

Indieners hechten eraan te benadrukken dat rechtsbijstandersverleners niet over een
kam worden geschoren. Nog steeds doet zich echter de zorgwekkende situatie voor dat
een rechtsbijstandverlener meerdere gedetineerden in de Extra Beveiligde Inrichting,
en vaak nog de Afdeling Intensief Toezicht, bijstaat. Dit levert risico’s op voor
de rechtsbijstandverlener zelf en vergroot het risico dat deze persoon gebruikt kan
worden om boodschappen door te geven.

In het voorgestelde achtste lid van artikel 40a Pbw is bepaald dat bij algemene maatregel
van bestuur nadere regels worden gesteld over de uitvoering van dit artikel. Deze
nadere regels hebben volgens de memorie van toelichting onder meer betrekking op de
wijze waarop door de directeur wordt bijgehouden welke rechtsbijstandverleners toegang
hebben tot de betreffende gedetineerden. Indieners stellen op grond hiervan dat wanneer
een rechtsbijstandverlener al twee gedetineerden tegelijkertijd bij staat in een extra
beveiligde inrichting, hem de toegang tot andere gedetineerden in een extra beveiligde
inrichting wordt ontzegd.

In het amendement wordt het mogelijk gemaakt dat de onderhavige maatregel op een later
moment in werking kan treden, met het oog op eventuele uitvoeringsconsequenties. Op
die manier kunnen rechtsbijstandsverleners die thans meer dan twee gedetineerden in
een extra beveiligde inrichting bijstaan, in overleg met hun cliënten tijdig beslissen
hoe en door wie rechtsbijstand kan worden verleend als de maatregel in werking treedt.

Ellian
Wilders