Uitgelicht : Zoönosen en dierziekten
De commissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur debatteert over zoönosen (infecties die van dieren op mensen en van mensen op dieren kunnen worden overgedragen) en dierziekten op woensdag 14 januari 2026 van 14.00 tot 18.00 uur.
Minister Femke Wiersma van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en minister Jan Anthonie Bruijn van Volksgezondheid, Welzijn en Sport komen hiervoor naar de Tweede Kamer.
Volg live en kijk terug
Het commissiedebat is in de Troelstrazaal van de Tweede Kamer. Via Debat Direct kunt u live meekijken en later terugkijken.
Agenda
U kunt alle stukken doornemen die bij deze vergadering horen. Het woordelijk verslag is te lezen zodra dat klaar is.
Onderwerpen
Op de agenda staan diverse zoönosen en dierziekten. Dit betreft onder meer blauwtong, vogelgriep, lumpy skin disease, Afrikaanse varkenspest, mond-en-klauwzeer (MKZ) in het buitenland en de invloed van geitenboerderijen op de omgeving.
Wonen in de buurt van geitenstallen
De Gezondheidsraad heeft in 2025 twee adviezen geschreven over de risico’s voor de gezondheid van mensen die in de buurt van een geitenboerderij wonen. Binnen een woonafstand van 500 meter is de kans op longontsteking gemiddeld 73% hoger. Binnen een woonafstand van 1 kilometer is dat gemiddeld 19%. Het gaat om gemiddeld 841 mensen per jaar. Het grootste risico lopen jonge kinderen, ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid.
De Gezondheidsraad adviseert de uitstoot van bacteriën, fijnstof en andere ziekteverwekkers uit de stallen te verminderen. Ook adviseert hij om geen nieuwe geitenhouderijen of uitbreiding van bestaande geitenstallen binnen één kilometer van woningen, scholen en zorginstellingen toe te staan.
In reactie op deze adviezen wil het demissionaire kabinet een afstandsnorm invoeren voor nieuwe geitenhouderijen. Het is echter nog niet duidelijk wat de precieze afstand wordt. Ook wil het kabinet maatregelen nemen om de uitstoot van bestaande geitenstallen te beperken, bijvoorbeeld via aanpassingen aan stallen. Daarvoor is eerst meer onderzoek nodig.
Vogelgriep
Vogelgriep is een van de agendapunten. Op 18 december 2025 is al een plenair debat gehouden over vogelgriep.
Nederland is een belangrijk knooppunt voor trekvogels. Miljoenen trekvogels maken elk jaar een (tussen)stop in Nederland of trekken eroverheen. Trekvogels kunnen het vogelgriepvirus bij zich dragen. Ook worden er in Nederland veel vogels bedrijfsmatig gehouden. Dat verhoogt ook het risico op verspreiding van Vogelgriep. Vogelgriep is een ernstige en zeer besmettelijke virusziekte. Verschillende soorten vogels zoals watervogels, kippen en kalkoenen kunnen er erg ziek van worden en eraan doodgaan. Zoogdieren als vossen, varkens, koeien, honden en katten kunnen besmet raken, maar de kans daarop is klein.
Sinds oktober 2025 komt vogelgriep veel meer voor dan in 2023 en 2024. Er geldt een ophokplicht en een afschermplicht. Dat betekent dat bedrijfsmatig gehouden vogels binnen moeten blijven en hobbyvogels afgeschermd moeten worden van wilde vogels. In de laatste drie maanden van 2025 zijn in Nederland bijna 1,7 miljoen vogels geruimd vanwege een besmetting met vogelgriep.