Uitgelicht : Werknemersverzekeringen
Het huidige arbeidsongeschiktheidsstelsel is ingewikkeld, moeilijk uitvoerbaar en duur. Daarom zijn er aanpassingen nodig. De commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid spreekt over het gehele stelsel van werknemersverzekeringen op woensdag 8 april van 13.30 tot 17.30 uur. Namens het kabinet is minister Hans Vijlbrief aanwezig.
Volg live en kijk terug
Het overleg is in de Wttewaall van Stoetwegenzaal van de Tweede Kamer. Via Debat Direct kunt u live meekijken en later terugkijken.
Agenda en verslag
U kunt alle stukken doornemen die bij deze vergadering horen. Het woordelijk verslag is te lezen zodra dat klaar is.
Werknemersverzekeringen
Werknemersverzekeringen beschermen werknemers tegen verlies van inkomen wanneer zij werkloos, ziek of arbeidsongeschikt worden. Deze verzekeringen worden betaald via premies, die voornamelijk door werkgevers worden afgedragen. In Nederland worden de werknemersverzekeringen uitgevoerd door het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Tot de werknemersverzekeringen behoren de Werkloosheidswet (WW), de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), de Ziektewet (ZW) en de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO).
Uitvoering onder spanning
De afgelopen jaren krijgen steeds meer mensen na langdurige ziekte een WIA-uitkering. Tegelijkertijd kampt het UWV al langer met problemen, zoals een tekort aan verzekeringsartsen en lange wachttijden voor beoordelingen. Hierdoor moeten mensen soms maanden wachten op duidelijkheid over hun uitkering. Ook zijn er zorgen geweest over fouten in berekeningen en beoordelingen.
Aanpassingen arbeidsongeschiktheidsstelsel nodig
Het arbeidsongeschiktheidsstelsel is vastgelopen. Dat staat in het Interdepartementale Beleidsonderzoek (IBO) over de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). In het rapport staan adviezen over vereenvoudiging van regels, aanpassing van keuringen en veranderingen in de manier waarop mensen instromen. IBO’s onderzoeken en ontwikkelen beleidsopties voor allerlei beleidsterreinen. Ze vinden plaats in opdracht van het kabinet en worden uitgevoerd door interdepartementale werkgroepen.
Voorgestelde maatregelen in het IBO
Verzekeringsartsen moeten gerichter worden ingezet, waarbij een deel van hun taken kan worden overgenomen door andere professionals, zodat wachttijden korter worden. Ook moeten onnodige herbeoordelingen worden voorkomen door strengere eisen te stellen en werkgevers (deels) de kosten te laten dragen. Daarnaast wordt voorgesteld om de aparte IVA-uitkering af te schaffen voor nieuwe aanvragers en meer in te zetten op preventie, re-integratie en ondersteuning van werkgevers, zodat mensen vaker (gedeeltelijk) aan het werk kunnen blijven. IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten. De uitkering is onderdeel van de WIA.
Hoe nu verder
Lange wachttijden, ingewikkelde regels en onzekerheid kunnen een grote impact hebben op mensen die al in een kwetsbare positie zitten. Tegelijkertijd moet het stelsel betaalbaar en uitvoerbaar blijven. Het demissionaire kabinet heeft een inhoudelijke reactie op het IBO-rapport overgelaten aan het nieuwe kabinet-Jetten. Wel zijn alvast een paar stappen gezet, zoals het beperken van onnodige herbeoordelingen van WIA-uitkeringen. Herbeoordelingen zijn het opnieuw bekijken van een bestaande WIA‑uitkering, bijvoorbeeld wanneer iemands gezondheid verandert. Door alleen de herbeoordelingen uit te voeren die echt nodig zijn, wil het kabinet de druk bij het UWV verminderen en zorgen dat de uitvoering sneller en soepeler verloopt.