Uitgelicht : Inlichtingen- en veiligheidsdiensten

De commissie voor Binnenlandse Zaken overlegt op donderdag 3 september van 10.00 tot 14.00 uur over de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius van Defensie komen hiervoor naar de Tweede Kamer.

Volg live en kijk terug

Het commissiedebat is in de Suze Groenewegzaal van de Tweede Kamer. Via Debat Direct kunt u live meekijken en later terugkijken.

Agenda

U kunt alle stukken doornemen die bij deze vergadering horen. Het woordelijk verslag is te lezen zodra dat klaar is.

AIVD en MIVD

Nederland heeft twee geheime diensten: de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). De twee diensten hebben vergelijkbare werkzaamheden, maar wel met andere speerpunten. De AIVD houdt zich vooral bezig met binnenlandse veiligheid, het tegengaan van spionage en het volgen van groepen die de Nederlandse rechtsorde en democratie willen ondermijnen. De MIVD ondersteunt de inzet van de krijgsmacht en houdt dag en nacht zicht op dreigingen tegen Nederland, de krijgsmacht en bondgenoten. Ze richt zich daarbij vooral op het buitenland. De twee diensten werken nauw met elkaar samen.

Geheim werk

De AIVD en MIVD zijn geheime diensten, omdat ze zowel de inlichtingen als de manier waarop ze deze verzamelen geheimhouden. Ook houden ze geheim over welke onderwerpen ze inlichtingen verzamelen en bij wie. De diensten moeten zich bij hun werk wel aan strenge regels houden. De Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017) bepaalt nu wat de diensten wel en niet mogen doen om de nationale veiligheid te beschermen. Ook is het toezicht op deze diensten voor- en achteraf vastgelegd. Het is de bedoeling dat een nieuwe wet de Wiv2017 gaat vervangen. Deze Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wbnv) is zeer recent in internetconsultatie gegaan. Belanghebbenden en burgers kunnen daar hun mening over het wetsvoorstel geven. 

Toezichthouders

Het toezicht houden op de diensten gebeurt nu nog door twee onafhankelijke instanties: de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) en de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten (CTIVD). Politieke controle vindt plaats in de Tweede Kamercommissie Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CIVD). Wanneer de Wbnv wordt aangenomen, zal ook het toezicht veranderen: er komt een nieuw onafhankelijk college dat toeziet op de rechtmatige inzet van bevoegdheden door de diensten. 

Jaarlijks commissiedebat

De commissie BiZa vergadert minimaal één keer per jaar over alles wat met het werk van de diensten te maken heeft. Brieven van de regering (over bijvoorbeeld Russische spionageoperaties en de oorlogsdreiging in Europa) en diverse rapporten en (jaar)verslagen van de AIVD en MIVD én de toezichthouders staan op de agenda.