Na de Tweede Kamerverkiezingen onderhandelen de fractievoorzitters welke partijen in de komende vier jaar samen gaan regeren. Zij gaan samen de coalitie vormen. Als dat duidelijk is, selecteert de formateur kandidaten die minister of staatssecretaris kunnen worden in het nieuwe kabinet.

Kandidaat stellen

GroenLinks presenteert concept-kandidatenlijst in 2016.
GroenLinks presenteert concept-kandidatenlijst in 2016 met Jesse Klaver als lijsttrekker en Kathalijne Buitenweg als nummer twee.

Als iemand de Nederlandse bevolking in de Tweede Kamer wil vertegenwoordigen, moet hij of zij zich kandidaat stellen. Die kandidaat kan zich dan eerst aansluiten bij een politieke partij of een nieuwe partij oprichten, maar dat hoeft niet. Zowel politieke groeperingen als personen kunnen meedoen met de verkiezingen door een kandidatenlijst in te leveren. Op deze lijst staan alle mensen die gekozen kunnen worden.

Campagne voeren

Verkiezingsaffiches van politieke partijen voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017
Verkiezingsaffiches van politieke partijen voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017.

Voor de verkiezingen maken de partijen hun plannen bekend in verkiezingsprogramma’s. Politici gaan op pad om met burgers hierover te praten. Tijdens de verkiezingscampagne maken ze reclame voor hun politieke partij. Ze leggen uit wat de partij wil en hoe ze dat voor elkaar willen krijgen. Op televisie, op openbare bijeenkomsten en op scholen gaan politieke leiders en andere kandidaat-Kamerleden met elkaar in debat.

Stemmen

Stemmen op het Binnenhof voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017
Stemmen op het Binnenhof voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2017.

Op de dag van de verkiezingen mogen alle kiesgerechtigden een stem uitbrengen. Kiesgerechtigden zijn alle mensen van achttien jaar of ouder met de Nederlandse nationaliteit. De kiezer laat door te stemmen weten welke politieke partij hij of zij in de Tweede Kamer en wellicht ook in de regering wil.

Verkiezingsuitslag

Slotdebat aan vooravond van Tweede Kamerverkiezingen 2017
Slotdebat aan vooravond van Tweede Kamerverkiezingen 2017.

Als de stembureaus om 21.00 uur sluiten, worden de stemmen geteld. Het Centraal Stembureau in Den Haag verzamelt de uitslagen van de plaatselijke stembureaus, telt deze op en stelt de uitslag van de verkiezingen vast.

Nieuwe Kamerleden

De beëdiging van nieuwe Kamerleden in 2017
De beëdiging van Martin van Rooijen (50PLUS) als Kamerlid in 2017.

Een Kamerlid aanvaardt zijn benoeming met 'geloofsbrieven': een uittreksel uit het bevolkingsregister en opgave van eventuele ‘openbare betrekkingen’, zoals een baan of bestuursfunctie.

De formatie

Informateur Schippers in de plenaire zaal
Informateur Edith Schippers (VVD) in de plenaire zaal.

Na de verkiezingen voor de Tweede Kamer begint de formatie van een nieuw kabinet, een ingewikkeld en spannend proces.

Taken informateur

informateur_tjeenk_willink- groot formaat

De informateur gaat na welke partijen met elkaar een nieuw kabinet kunnen en willen vormen en welke problemen daarbij overwonnen moeten worden.

Taken formateur

Mark Rutte ontving op donderdag 12 oktober 2017 de fractievoorzitters van D66, CDA en ChristenUnie. Rutte kreeg eerder op die dag de opdracht om een kabinet te vormen van deze drie partijen en zijn eigen partij, de VVD.
Mark Rutte ontving op donderdag 12 oktober 2017 de fractievoorzitters van D66, CDA en ChristenUnie. Rutte kreeg eerder op die dag de opdracht om een kabinet te vormen van deze drie partijen en zijn eigen partij, de VVD.

De formateur is de man of vrouw die waarschijnlijk minister-president wordt. Hij of zij rondt de formatiebesprekingen af.

Regeerakkoord

Mark Rutte (VVD) presenteert het regeerakkoord. Op de achtergrond staan Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie), die later een toelichting gaven.
Mark Rutte (VVD) presenteert het regeerakkoord. Op de achtergrond staan Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie), die later een toelichting gaven.

In het regeerakkoord staat wat de regering in de komende kabinetsperiode wil doen en bereiken. Dat noemen we het regeringsbeleid.

Nieuw kabinet

Kabinet Rutte III op het bordes met Koning Willem-Alexander in 2017.
Kabinet Rutte III op het bordes met Koning Willem-Alexander in 2017.

Bij het aantreden van een nieuw kabinet benoemt en beëdigt de koning de ministers. Hiermee is de formatie ten einde.

Regeringsverklaring

De Tweede Kamer zit op woensdag 1 november 2017 klaar voor de regeringsverklaring van minister-president Rutte.
De Tweede Kamer zit op woensdag 1 november 2017 klaar voor de regeringsverklaring van minister-president Rutte.

Het eerste wat het nieuwe kabinet doet, is een regeringsverklaring opstellen met daarin de hoofdlijnen van het regeerakkoord. De minister-president spreekt de regeringsverklaring uit in de Tweede Kamer.