Tijdlijn tot aan de verkiezingen

Tijdlijn verkiezingen 2017

28 partijen doen mee aan de verkiezingen

28 partijen doen mee aan de Tweede Kamerverkiezingen op woensdag 15 maart 2017. Dat heeft de Kiesraad vrijdag 3 februari bekendgemaakt in een openbare zitting in de Tweede Kamer.

Deelnemende partijen

Stemhulp

Twijfelt u nog op welke partij u gaat stemmen? Of hebt u nog helemaal geen idee? De website Parlement & Politiek heeft alle online kieshulpen op een rij gezet, zoals de StemWijzer, het (Groene) Kieskompas, Gayvote en de Privacy Stemwijzer 2017.

Feitjes

In totaal zijn er 1114 kandidaten. Van hen zijn 393 vrouw (35,3%) en 721 man. In 2012 was het totaal aantal kandidaten 972, van wie 303 vrouw (31,2%) en 669 man was.

De oudste kandidaat is kunstenaar Johan de Haas. Hij is 93 jaar. De jongste kandidaat is Malou Herstel. Zij is 17 jaar. Beide kandidaten staan op de lijst van de Partij voor de Dieren.

Ongeveer 77.500 Nederlandse kiezers in het buitenland hebben zich aangemeld om een stem te kunnen uitbrengen voor de Tweede Kamerverkiezingen. Het waren er niet eerder zo veel. Het aantal stemmers in het buitenland loopt sinds het begin van deze eeuw gestaag op. Voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 lieten bijna 50.000 kiezers in den vreemde zich registreren.

Wanneer krijgt u uw persoonlijke stempas?

Stempas voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017
Stempas voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017

Iedereen die mag stemmen in Nederland krijgt uiterlijk 14 dagen voor de verkiezingen een persoonlijke stempas thuisgestuurd. Woensdag 1 maart is dus de laatste dag waarop u de stempas kunt verwachten. Met deze pas en een identiteitsbewijs kunt u in elk stemlokaal binnen uw gemeente stemmen. Het identiteitsbewijs is een paspoort, rijbewijs of identiteitskaart uit Nederland.

  • Weetje: Ook met een verlopen identiteitsbewijs (paspoort, rijbewijs of identiteitskaart) kunt u stemmen. Het identiteitsbewijs mag niet langer dan vijf jaar geleden verlopen zijn. Dit betekent dat op uw identiteitsbewijs bij ‘geldig tot’ 16 maart 2012 of een latere datum moet staan. Als u geen identiteitsbewijs hebt, kunt u deze aanvragen bij uw gemeente. Of u kunt iemand machtigen om namens u te stemmen.

Stemmen in een andere gemeente

Wilt u in een andere gemeente stemmen dan waar u staat ingeschreven? Dan moet u een kiezerspas aanvragen bij uw gemeente. Uw brief moet uiterlijk op 10 maart bij uw gemeente binnen zijn. Klik voor meer informatie.

Machtigen

Als u zelf niet kunt stemmen, kunt u iemand uit uw eigen gemeente machtigen om namens u te stemmen. Klik voor meer informatie.

Geen stempas of stempas kwijt?

Uw gemeente kan voor een vervangende stempas zorgen. U kunt dit schriftelijk of mondeling aanvragen. Maar wees wel op tijd.

Is het stembiljet groot genoeg?

Bij de vorige verkiezingen was het stembiljet 70 bij 50 centimeter groot. Dat is genoeg ruimte voor 21 partijen met hun kandidatenlijst. Bij deze verkiezingen is meer ruimte nodig, al doen niet de 81 partijen mee die in december 2016 hun naam hadden geregistreerd. De achterkant maar gebruiken dan? Geen goed idee, aldus minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) in een brief aan de Tweede Kamer. Hij  vindt dat alle deelnemende partijen op de voorkant van het stembiljet moeten komen. Het stembiljet kan breder worden: maximaal één meter. Dan passen alle 28 partijen op het biljet.

De campagne

Tijdens de laatste weken van de verkiezingscampagne vergadert de Tweede Kamer niet meer in Den Haag. Kandidaten gaan dan meer dan ooit het land in. Dat kan ook, want van 24 februari tot en met 20 maart 2017 is de Tweede Kamer met krokusreces en aansluitend verkiezingsreces.

Verkiezingsdag: woensdag 15 maart 2017

Stembureau Tweede Kamer
Stembureau tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Op de dag van de verkiezingen zijn de stembussen open van 7.30 tot 21.00 uur. Op deze dag mogen alle mensen van achttien jaar of ouder met de Nederlandse nationaliteit een stem uitbrengen. De kiezer laat door te stemmen weten welke politieke partij hij of zij in de Tweede Kamer en wellicht ook in de regering wil.

Waar kunt u stemmen?

U kunt stemmen in elk stembureau in uw gemeente. Op uw stempas staan de bureaus die het dichtst in de buurt zijn. Voor een overzicht van alle stembureaus in Nederland, zie: www.waarkanikstemmen.info

 

Stemmen tellen

Als de stembureaus om 21.00 uur sluiten, worden de stemmen geteld. Het Centraal Stembureau in Den Haag verzamelt de uitslagen van de plaatselijke stembureaus, telt deze op en stelt de uitslag van de verkiezingen vast.

Kiesdeler en restzetels

In ons kiesstelsel komt een partij pas in de Kamer als die partij de kiesdeler haalt. Er blijft eigenlijk altijd wel een rest over. De restzetels voor de Tweede Kamer worden verdeeld volgens het systeem van de grootste gemiddelden. Om hiervoor in aanmerking te komen, moet een partij tenminste een zetel hebben behaald. De officiële uitslag wordt pas op dinsdag 21 maart 2017 bekendgemaakt in een openbare zitting van de Kiesraad.

Nieuwe Kamerleden beginnen op 23 maart

Op woensdag 22 maart 2017 is de laatste vergaderdag van de Tweede Kamer in de oude samenstelling. Een dag later, op donderdag 23 maart, is de installatie van de nieuwe Kamerleden. Zij leggen dan de eed of de belofte af.

De Kamer kiest een nieuwe Voorzitter

Sinds 2002 kiest de Tweede Kamer de eigen Voorzitter. Dit gebeurt vlak nadat de nieuwe Tweede Kamer is beëdigd. De nieuwe Tweede Kamer bepaalt op welke dag de verkiezing van de nieuwe Voorzitter is. Vóór 2002 spraken de partijen onderling af welke fractie de Voorzitter mocht leveren. Nu kunnen alle Kamerleden solliciteren naar deze functie, gewoon met een sollicitatiebrief aan alle Kamerleden. In een plenaire vergadering mogen de kandidaten hun motivatie onderbouwen.

Kabinetsformatie

Binnen een week debatteert de nieuwe Tweede Kamer over de verkiezingsuitslag. Sinds 2012 neemt niet langer de Koning, maar de Tweede Kamer het voortouw bij kabinetsformatie. De Kamer wijst in het debat een informateur aan, die gaat onderzoeken welke coalitie van politieke partijen haalbaar is voor een nieuw kabinet. De formatie kan enkele weken tot soms wel een halfjaar duren. Na het sluiten van een regeerakkoord beëdigt de Koning de nieuwe ministers en staatssecretaris en begint het kabinet aan zijn werk.