Herdenken en vieren

De Tweede Kamer herdenkt dit jaar het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog en staat stil bij 75 jaar vrijheid. Dit gebeurt door de coronacrisis op andere manieren dan gepland. Naast de herdenkingsbijeenkomst op 4 mei in de Tweede Kamer zijn er diverse online activiteiten, zoals een digitale rondleiding langs historische plekken in het gebouw en een video waarin Kamerleden vertellen wat vrijheid voor hen betekent.

Viering 75 jaar vrijheid en volksvertegenwoordiging

Op vrijdag 25 september 2020 was het precies 75 jaar geleden dat de Tweede Kamer voor het eerst na de Tweede Wereldoorlog weer bijeenkwam. Die bijeenkomst vormde de start van het herstel van de Nederlandse parlementaire democratie. Met een uitgebreid programma stond de Tweede Kamer op 25 september stil bij dit bijzondere moment. 

Het programma bestond uit persoonlijke verhalen van nabestaanden van Kamerleden die in de jaren voor en na de oorlog in de Kamer zaten. Acteur en fotograaf Thom Hoffman blikte terug op de laatste vergadering voor de oorlog, op 10 mei 1940, en op de eerste vergadering na de oorlog, op 25 september 1945. Politiek historicus Carla Hoetink presenteerde haar boek over het moment van terugkeer naar het Binnenhof en de hervatting van de parlementaire werkzaamheden. Het programma werd afgesloten met een toespraak door de Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib.

Panorama algemene politieke beschouwingen

Loading
00:00
00:00

Digitale rondleiding historische plekken

Van de lege plank in de Handelingenkamer tot de schuilkelder van rijkscommissaris Seyss-Inquart in het Logement: het Tweede Kamer-complex ademt historie. Benieuwd naar het verhaal achter de Kasteinkamer? Of wilt u weten waarom Kamervoorzitter Van Schaik de vergadering op 10 mei 1940 in de Oude Zaal schorste? Bekijk in 5 filmpjes plekken in het Kamergebouw die een bijzondere betekenis hebben in het licht van de Tweede Wereldoorlog.

Digitaal bloemetje

Op zowel de website www.erelijst.nl als www.lijstvangevallen.nl kunt u een digitaal bloemetje leggen bij de naam van een gevallene.

Erelijst van Gevallenen

Op de Erelijst van Gevallen staan bijna 18.000 namen, behalve van omgekomen verzetsstrijders ook van Nederlanders die tijdens de oorlog als militair of bemanningslid van de koopvaardij om het leven kwamen. De erelijst is een nationaal monument. In de loop der jaren zijn er regelmatig voorstellen voor aanvulling van de lijst gedaan. Het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD) heeft ervoor gezorgd dat veel van die wijzigingen kalligrafisch in de lijst zijn aangebracht. Maar omdat de kwaliteit van het document met de tijd achteruit is gegaan, zijn aanvullingen op het papier niet meer mogelijk. Daarom heeft het NIOD besloten om het document te digitaliseren en online te publiceren. In de Tweede Kamer is een digitaal register geplaatst waarin kan worden opgezocht of een naam in de erelijst voorkomt. Deze namen staan ook op www.erelijst.nl.

Lijst van gevallenen tijdens oorlogen en missies sinds de Tweede Wereldoorlog

In 2016 is ook de Lijst van gevallenen tijdens oorlogen en missies sinds de Tweede Wereldoorlog onthuld. Dit monument eert de ruim 6000 Nederlanders (militairen en andere functionarissen) die na de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen onder oorlogsomstandigheden of tijdens (vredes)missies. Met de digitale lijst wil de Kamer waardering en erkenning uitspreken voor de gevallenen en geeft zij uitdrukking aan hun grote betrokkenheid bij de uitzending van militairen en andere functionarissen naar missies in het buitenland. Ook deze lijst is in te zien in de Tweede Kamer en op www.lijstvangevallenen.nl.

Herdenking bij de Erelijst van Gevallenen

Op 4 mei vond de herdenking bij de Erelijst van Gevallenen plaats in de Tweede Kamer. Die lag dit jaar niet in de hal van Binnenhof 1A, maar in de Statenpassage, waar er meer ruimte was voor de aanwezigen om afstand te houden in verband met de coronamaatregelen. Voorzitter Khadija Arib hield een toespraak en legde samen met Jan Anthonie Bruijn, voorzitter van de Eerste Kamer, namens de Staten-Generaal een krans bij het nationaal monument. Minister-president Mark Rutte en Paul Blokhuis, staatssecretaris van VWS, legden namens de ministerraad een krans.

De Tweede Kamer heeft besloten om de herdenking op 4 mei door te laten gaan, in aangepaste vorm. Voorzitter Khadija Arib: “Juist in dit bijzondere vieringsjaar is het belangrijk om stil te staan bij de verschrikkingen van de oorlog en bij de betekenis van vrijheid en democratie, en om de mensen te eren die in de oorlog hebben gestreden en zijn gevallen voor het vaderland.”

In haar toespraak stond de Kamervoorzitter onder meer stil bij het feit dat iedereen zich deze dagen beperkt voelt in zijn of haar vrijheid en zich, misschien meer dan vóór deze crisis, realiseert hoe het is om te leven in angst en jezelf niet veilig of vrij te voelen. Aansluitend werd een korte video getoond, waarin leerlingen van de Johan de Witt Scholengroep uit Den Haag gedichten voordragen. Zoals ieder jaar werd er tijdens de herdenking een bladzijde van de ‘Erelijst van Gevallenen’ omgeslagen. Na de kransleggingen volgde een minuut stilte.

Vrijheid en democratie

Wat betekenen vrijheid en democratie voor jou? Kamerleden beantwoorden deze vraag in onderstaande video. 

Panorama algemene politieke beschouwingen

Loading
00:00
00:00

Gedicht

In het hele land worden op 4 mei de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdacht. Ieder gedenkt op zijn eigen manier. Zo ontving Kamervoorzitter Khadija Arib een bericht van René Korf, 61 jaar, uit Breda. Hij bracht een bezoek aan concentratiekamp Auschwitz, in het Pools Oświęcim geheten. Dit maakt op hem zo’n indruk dat hij het gedicht 75 jaar na het lijden van Oświęcim schreef. Dat gedicht stuurde hij naar de Kamervoorzitter.

Foto’s van de Tweede Wereldoorlog

In het kader van 75 jaar vrijheid heeft het afgelopen jaar een nationale zoektocht plaatsgevonden naar de honderd meest aansprekende foto’s van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Onder voorzitterschap van Kamervoorzitter Khadija Arib werden de foto’s gekozen die samen de tentoonstelling ‘De Wereldoorlog in honderd foto’s’ vormen. Het geeft een bijzonder inzicht in hoe we vandaag de dag naar de jaren van oorlog en bezetting kijken. De bekendmaking van de tentoonstelling zou in het Tweede Kamergebouw plaatsvinden, maar door de coronacrisis kon dit niet doorgaan. Op 4 mei werden de foto’s bekend gemaakt op www.in100fotos.nl.

Lees meer over de Tweede Kamer in oorlogstijd

Naar boven