Als fractiemedewerker moet je accepteren dat je agenda er 80% van de tijd niet uitziet zoals je gisteren had bedacht. Dit komt doordat de agenda van een Kamerlid vaak verandert. De politieke actualiteit kan de planning van het ene op het andere moment door elkaar gooien. “Daar moet je tegen kunnen”, vertelt een fractiemedewerker. “Je moet constant prioriteiten stellen om te voorkomen dat je overloopt. Dat is de enige manier om de rust in je hoofd te behouden en je werk goed te doen.”

Een blauwdruk bestaat niet

Er zijn grofweg drie soorten functies in de verschillende fracties die de Kamer rijk is: voorlichters, beleidsmedewerkers en secretarieel medewerkers. Er bestaat geen blauwdruk voor hoe Kamerfracties zijn ingericht. “Zo kan een beleidsmedewerker verschillende taken hebben. Sommige beleidsmedewerkers zijn persoonlijk medewerker voor één Kamerlid. Of adviseur voor meerdere Kamerleden, over één of enkele beleidsonderwerpen. Hoe een fractie is ingericht, hangt af van de grootte van de fractie en van de partijcultuur. Wat je wel kunt zeggen: hoe kleiner de fractie, des te veelzijdiger het werk van de fractiemedewerker. In een kleine fractie heb je wat dat betreft meer invloed op wat er gebeurt.”

Puzzelen met prioriteiten

Als fractiemedewerker moet je veel dingen tegelijk doen. Doordat de politieke actualiteit snel verandert, valt het werk van een voorlichter of beleidsmedewerker nog het beste te omschrijven als ‘puzzelen met prioriteiten’: door het nieuws van de dag kan de politieke agenda er ineens heel anders uit zien. Er zijn grofweg vier zaken die de agenda van een fractiemedewerker bepalen: de Kameragenda, het nieuws, wat er binnen de partij speelt en de wensen van het Kamerlid zelf.”

Praktisch en strategisch

Als fractiemedewerker manoeuvreer je constant tussen praktisch werk en strategisch advies. De voorlichter adviseert een Kamerlid wat deze het beste tegen de media kan zeggen en wanneer en hoe hij of zij dat het beste kan doen. Ook onderhouden voorlichters het contact met de achterban. Ze zijn bovendien regelmatig in de buurt van de plenaire zaal te vinden, bij de zogenoemde patatbalie naast de zaal. Daar staan ook vaak journalisten. Een uitgelezen kans voor de voorlichters om media-aandacht voor standpunten van hun fractie te krijgen.

Goed beslagen ten ijs

Fractiemedewerkers zorgen ervoor dat Kamerleden bij elke gelegenheid inhoudelijk goed beslagen ten ijs komen. “Je doet als beleidsmedewerker het werk waar Kamerleden geen tijd voor hebben. Meestal hebben die door hun volle agenda alleen maar tijd om de stukken te lezen. Daarom voert de beleidsmedewerker vaak de gesprekken met belanghebbenden en lobbyisten. Je leest de rapporten en geeft Kamerleden op basis van die informatie inhoudelijk en strategisch advies.”

Meerdere sporen

“Je werkt als beleidsmedewerker steeds op meerdere sporen tegelijk. Je moet altijd voorbereid zijn op een onverwacht debat. En mocht er extra voorbereidingstijd nodig zijn, dan betekent dit nacht- of weekendwerk. Het maatschappelijk belang van een debat gaat in zo’n geval vóór je privéleven. Als beleidsmedewerker breng je diepgang aan in de moties, voorstellen en Kamervragen. Je zorgt ervoor dat de stukken in de juiste vorm en volgens de juiste procedure worden aangeleverd.”

Verantwoordelijkheid

Een Kamerlid vertrouwt en steunt sterk op zijn fractiemedewerkers. “Daarom heb je als fractiemedewerker best een verantwoordelijkheid. Door de adviezen die je geeft, heb je invloed op wat er in de Tweede Kamer gebeurt. Op die manier kun je meehelpen aan het verwezenlijken van de doelstellingen van je partij. Je zit wat dat betreft echt aan de knoppen. Tegelijkertijd is het wel belangrijk je te blijven realiseren hoe de verhoudingen liggen: je adviseert het Kamerlid. Die heeft het mandaat van de kiezer en bepaalt altijd zelf wat hij met je advies doet. Het is essentieel dat die verhouding zuiver blijft.”

Stabiele factor

Als fractiemedewerker ben je vaak een stabiele en constante factor binnen de fractie. “Je zit er soms langer dan sommige Kamerleden en kent de geschiedenis van dossiers goed. Ook ken je de ongeschreven regels van de Kamer en de fractie. Om dit werk lang te kunnen volhouden, moet je echt hart voor de zaak hebben. Voor het geld hoef je het niet te doen. Gelukkig maar. Je doet dit werk vanuit maatschappelijke betrokkenheid. Wat dit werk leuk maakt, is dat je bijdraagt aan de samenleving. Dat je samen met de Kamerleden en andere fractiemedewerkers iets voor elkaar probeert te krijgen waarvan je van tevoren niet weet of het lukt. Samen resultaat boeken, dat is het spannende van dit werk.”