1 00:00:07,360 --> 00:00:11,120 VOICE-OVER: Begin 2020 hield het coronavirus de wereld in zijn greep. 2 00:00:11,680 --> 00:00:14,920 Ook Nederland nam maatregelen om het virus te bestrijden. 3 00:00:15,320 --> 00:00:18,800 De periode die volgde had grote impact op onze samenleving. 4 00:00:19,600 --> 00:00:23,600 Om goed voorbereid te zijn op een volgende crisis, wil de Tweede Kamer weten... 5 00:00:23,600 --> 00:00:28,040 hoe en waarom het kabinet en de Kamer zelf bepaalde keuzes hebben gemaakt. 6 00:00:28,720 --> 00:00:32,920 De gemaakte keuzes in Den Haag hadden grote gevolgen voor iedereen in Nederland. 7 00:00:33,520 --> 00:00:36,520 In deze video vertellen mensen hierover. 8 00:00:37,360 --> 00:00:39,640 De impact op de zorg was enorm. 9 00:00:39,720 --> 00:00:42,320 Verpleegkundigen, patiënten en nabestaanden... 10 00:00:42,400 --> 00:00:45,320 dragen die tijd nog altijd met zich mee. 11 00:00:45,400 --> 00:00:47,360 EGBERT: Ik ging eigenlijk alleen maar achteruit. 12 00:00:47,440 --> 00:00:49,400 Ik ging naar het toilet en toen ging ik van m’n stokje. 13 00:00:49,680 --> 00:00:51,080 Zoveel zuurstof tekort. 14 00:00:51,400 --> 00:00:53,280 En toen ben ik opgenomen. 15 00:00:53,840 --> 00:00:55,640 Ja, heel, heel griezelig. 16 00:00:56,000 --> 00:00:57,600 En op een gegeven moment zei de dokter van... 17 00:00:57,680 --> 00:01:00,720 Het enige wat wij nu nog voor jou kunnen doen, dat is jou... 18 00:01:01,120 --> 00:01:01,960 in coma brengen. 19 00:01:02,120 --> 00:01:04,640 Ja, en toen had ik twaalf dagen in coma gelegen. 20 00:01:05,920 --> 00:01:08,920 En dat heb ik wel als traumatisch ervaren. 21 00:01:09,560 --> 00:01:11,640 LEON: Ook heel moeilijk was, is dat je patiënten vaak... 22 00:01:11,720 --> 00:01:15,560 heel snel achteruit zag gaan, terwijl ze dat zelf nog amper door hadden. 23 00:01:15,880 --> 00:01:18,000 Dus dat was wel heel confronterend. 24 00:01:18,080 --> 00:01:21,960 Vooral omdat we natuurlijk zagen dat die aantallen steeds verder gingen toenemen. 25 00:01:22,200 --> 00:01:24,040 Dat op een gegeven moment de discussie kwam van... 26 00:01:24,120 --> 00:01:26,120 redden we het nog wel in de ziekenhuizen... 27 00:01:26,440 --> 00:01:29,960 of moeten we nu ook sporthallen in gaan richten om te kijken of daar... 28 00:01:30,200 --> 00:01:31,760 patiënten neergelegd moeten worden? 29 00:01:31,840 --> 00:01:33,680 Ja, dat ga ik nooit meer vergeten... 30 00:01:33,720 --> 00:01:34,480 die discussie. 31 00:01:35,400 --> 00:01:37,920 ELOAH: Het moment dat ik het gevoel had... 32 00:01:37,960 --> 00:01:39,440 dat het niet goed ging met mijn moeder... 33 00:01:40,240 --> 00:01:41,880 ben ik naar het verzorgingstehuis gegaan. 34 00:01:42,000 --> 00:01:43,640 Na 2,5 uur kregen we het bericht... 35 00:01:43,960 --> 00:01:44,760 Ze is terminaal. 36 00:01:45,040 --> 00:01:45,920 Kom maar naar boven. 37 00:01:46,120 --> 00:01:49,640 En dan moest je zo'n kap op en een bril en handschoenen. 38 00:01:49,840 --> 00:01:52,960 Bizar, dat van hogerhand is besloten... 39 00:01:53,480 --> 00:01:57,920 dat jij niet jouw geliefde de laatste groet kan brengen naar behoren. 40 00:01:59,040 --> 00:02:00,320 Dat het zo snel ging... 41 00:02:00,680 --> 00:02:02,280 en dat je niks kan doen. 42 00:02:02,800 --> 00:02:06,280 En dat iemand zo benauwd is dat mensen echt als... 43 00:02:06,520 --> 00:02:09,280 vissen op het droge lagen en naar lucht lagen te happen. 44 00:02:09,800 --> 00:02:11,240 Dat is verschrikkelijk. 45 00:02:11,320 --> 00:02:13,800 We hadden op een gegeven moment, een ochtend... 46 00:02:13,880 --> 00:02:16,960 waren er vijf mensen van een afdeling overleden... 47 00:02:17,040 --> 00:02:19,920 En toen stonden er vijf lijkwagens voor de deur. 48 00:02:19,960 --> 00:02:22,280 Dat vergeet je ook nooit meer. 49 00:02:23,760 --> 00:02:24,600 Het is heel droevig. 50 00:02:25,600 --> 00:02:27,320 HARRY: Normaal gesproken baren we mensen op... 51 00:02:27,960 --> 00:02:31,320 op hun kamer en dan kan de familie in de week... 52 00:02:31,760 --> 00:02:35,880 even wennen aan het feit dat iemand overleden is en op die manier ook afscheid nemen. 53 00:02:36,200 --> 00:02:37,240 Dat mocht niet meer. 54 00:02:37,320 --> 00:02:40,880 Maar ja, als je vervolgens geen afscheid hebt kunnen nemen van papa of mama... 55 00:02:40,960 --> 00:02:43,400 En papa of mama wordt daarna ook nog in de centrale koeling geduwd. 56 00:02:43,480 --> 00:02:45,840 Ja, dan wordt het allemaal wel heel erg mager. 57 00:02:45,920 --> 00:02:47,680 Een leven lang samen. 58 00:02:47,760 --> 00:02:50,680 En zo eindig je, alsof je iemand letterlijk het putje in duwt. 59 00:02:51,760 --> 00:02:54,360 LARISSA: We werden ineens heel belangrijk gevonden als zorg. 60 00:02:54,440 --> 00:02:55,640 Mensen stonden te klappen. 61 00:02:55,800 --> 00:02:58,480 En m’n buurvrouw, ze stond echt met een pollepel en een deksel... 62 00:02:58,560 --> 00:03:01,000 Dat het zo'n waardering gaf, dat vond ik wel bijzonder. 63 00:03:01,160 --> 00:03:04,080 Ja, dat geeft natuurlijk ook wel weer het gevoel van jongens, kom op... 64 00:03:04,240 --> 00:03:05,400 We moeten het ook gewoon doen. 65 00:03:05,480 --> 00:03:09,480 Maar dat sommigen daardoor ook wel echt opgebrand zijn geraakt... 66 00:03:09,560 --> 00:03:10,600 dat is een feit. 67 00:03:10,920 --> 00:03:11,680 LARISSA: Als je dan... 68 00:03:11,760 --> 00:03:14,600 in je eigen sociale omgeving te horen krijgt, ja maar je ben het toch gewend... 69 00:03:14,680 --> 00:03:15,680 dat mensen sterven. 70 00:03:15,960 --> 00:03:20,000 Mensen begrepen het ook niet dat het ook voor de verpleegkundigen en verzorgenden, helpenden... 71 00:03:20,840 --> 00:03:22,480 Dat het zo'n impact had. 72 00:03:23,040 --> 00:03:24,680 Dit was voor ons ook niet normaal. 73 00:03:24,920 --> 00:03:26,800 Nee, nee.