In een medialandschap dat "in een razend tempo verandert" wil staatssecretaris Dekker naar een publieke omroep met alleen programma's met "publieke waarde": informatie, cultuur en educatie. De Kamer is verdeeld over zijn plannen. Mohandis (PvdA) ziet een publieke omroep voor zich die programma's gaat maken "voor alle Nederlanders uit alle lagen van de bevolking". Van Verhoeven (D66) en Elias (VVD) mag het allemaal sneller en ingrijpender. De "verzuilde en verwende omroepen" zijn nog steeds te veel naar binnen gericht, zegt Elias. Van Dijk (SP) en onafhankelijk Kamerlid Klein denken dat de publieke omroep met een versmalde opdracht minder kijkers zal trekken en vrezen voor een sterfhuisconstructie. Dat vindt PVV'er Bosma juist prima: "Weg met de staatsomroep!"

Geen amusement om het amusement

Amusement is een middel en geen doel, zegt Dekker, die bij de publieke omroep geen plaats meer ziet voor programma's die "enkel voor het vermaak" worden gemaakt. Maar Heerma (CDA) vindt dat de politiek terughoudendheid past bij het beoordelen van programma's. Feelgoodprogramma's kunnen voor verbinding zorgen, meent Van Dijk, en dat is een publieke waarde. Verhoeven vreest dat er weinig verandert als amusementsprogramma's van een educatief of cultureel sausje worden voorzien. Dat wil Dekker voorkomen met een scherpe taakopdracht in de wet. De NPO moet programma's toetsen op de publieke waarde ervan. Segers (ChristenUnie) wil dat er daarbij ruimte blijft voor levensbeschouwelijke programma's.

Genrecoördinatoren bewaken programmering

Van Dijk en Verhoeven zijn bang dat de komst van zogenaamde genrecoördinatoren de bureaucratie bij de publieke omroep vergroot. Maar Dekker ziet de introductie van deze functionarissen juist als een belangrijke stap om de programmering te verbeteren. Daar is Elias het mee eens, maar dit vraagt wel om een zorgvuldige selectie van deze "hoofdredacteuren". Die term wijst Dekker af, want genrecoördinatoren zijn niet inhoudelijk verantwoordelijk voor de programma's. Hij denkt dat de huidige netmanagers geleidelijk aan genrecoördinatoren worden. Zij bekijken het totale pakket in een bepaald genre en bestellen eventueel programma's bij omroepen of bij externe partijen.

NPO kan programma's bestellen bij externe aanbieders

Vanaf 2016 krijgt de NPO de mogelijkheid om voor maximaal 50% van het programmabudget programma's te bestellen bij externe partijen. Dat kan de pluriformiteit bevorderen, meent Mohandis. Een interessante poging om creatieve competitie en innovatie aan te wakkeren, vinden ook Segers en Heerma, mits de omroepen maar coproducent blijven van de programma's. Van Dijk constateert dat de NPO hiermee meer macht krijgt. En Bosma wil heldere criteria voor programma's van derden. De redactionele verantwoordelijkheid blijft berusten bij de omroepen, reageert Dekker.

Publieke omroep moet transparant zijn

Vooral Bosma, Elias en Verhoeven willen meer inzicht in de kosten van programma's. Elias ergert zich aan het feit dat rond de uitzendrechten van de eredivisie voetbal geheime deals zijn gesloten. Ook Dekker wil openheid over de keuzes die de publieke omroep maakt en over de bedragen die aan programma's worden uitgegeven. Dat laat onverlet dat in het verleden afspraken zijn gemaakt over geheimhouding. Die afspraken wil de staatssecretaris respecteren, maar wat hem betreft worden ze in de toekomst niet meer gemaakt. De NPO zal een grotere rol krijgen in het toezicht op de doelmatigheid van uitgaven.

De Kamer stemt op 2 december over de moties die bij dit debat zijn ingediend. Over de begroting wordt op een later moment gestemd.

Zie ook:

  • Het overzicht van de laatste debatten in het kort
  • De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.