Schriftelijke vragen : De toename van geweld, mishandeling, bedreiging en diefstal door migranten in de Amsterdamse Binnenstad

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het artikel «Groepjes jongens stelen niet alleen, maar beroven,
bedreigen en mishandelen ook: «alarm om steeds gewelddadigere dieven in Amsterdamse
binnenstad»»?1

Vraag 2

Bent u bekend met het artikel «Klokkenluider binnen politiekorps: «Criminele asielzoekers
terroriseren Amsterdam»» van 25 augustus 2022?2

Vraag 3

Kunt u een reflectie geven op de oorzaken, gevolgen en de toename van deze problematiek
over de afgelopen vier jaar? Welke maatregelen zijn de afgelopen jaren getroffen om
deze criminaliteit terug te dringen?

Vraag 4

Bent u bereid om na te vragen bij de politie in Amsterdam centrum, waar vier jaar
geleden deze noodklok werd geluid, om te onderzoeken, desnoods op basis van mogelijk
anonieme vragen, hoe agenten aankijken tegen de situatie op dit moment, wat er aan
maatregelen is genomen de afgelopen vier jaar, en wat er volgens hen aanvullend nodig
is?

Vraag 5

In 2022 stelden klokkenluiders bij de Amsterdamse politie dat zij hun handen vol hadden
aan criminele asielzoekers uit Noord-Afrika, dat het bestrijden van deze criminaliteit
zinloos was zolang daders niet werden uitgezet, en dat zij dit als zeer frustrerend
ervoeren; wat kunt u, vier jaar later, zeggen tegen deze agenten om hun zorgen tegemoet
te komen, en op welke concrete wijze is de situatie sindsdien verbeterd?

Vraag 6

Hoeveel (uitgeprocedeerde) criminele asielzoekers zijn de afgelopen jaren per jaar
vervolgd en hoeveel bestraft voor criminaliteit, van hoeveel criminele asielzoekers
is als gevolg daarvan hun asielprocedure stopgezet en afgewezen en hoeveel criminele
asielzoekers zijn uitgezet? Voor welk type misdrijven is in de praktijk besloten om
asielprocedures stop te zetten en/of uit te zetten?

Vraag 7

Bent u het met de indieners eens dat het cruciaal is dat asielzoekers die dergelijk
crimineel gedrag vertonen de consequenties daarvan moeten (leren) vrezen om hen hiervan
te weerhouden? In hoeverre vindt u dat de consequenties die zij op dit moment doorgaans
ondervinden voldoende afschrikwekkend zijn? Kunt u dit toelichten?

Vraag 8

Hoe vaak worden criminele asielzoekers die winkeldiefstallen plegen en werkloos geraakte
arbeidsmigranten die overvallen of geweld plegen zoals beschreven in deze artikelen
en die worden opgepakt door winkelaars en/of vervolgens door de politie, daadwerkelijk
vervolgd?

Vraag 9

Hoe vaak krijgen criminele asielzoekers die worden gepakt voor dergelijke misdrijven
gestraft door een maatregel opgelegd door het asielzoekerscentrum (AZC)?

Vraag 10

Klopt het dat politieteams in de Amsterdamse binnenstad destijds het overgrote deel
van hun tijd kwijt waren aan criminele asielzoekers, zoals in 2022 werd gerapporteerd?
Kunt u bij de betreffende politieteams nagaan welk deel van hun schaarse politietijd
agenten momenteel kwijt zijn aan deze groepen criminelen in de Amsterdamse binnenstad,
Ter Apel en Budel?

Vraag 11

Klopt het dat winkeliers SODA-boetes (Service Organisatie Directe Aansprakelijkstelling)
van 181 euro uitsluitend kunnen opleggen aan Nederlands ingezetenen en dat arbeidsmigranten
en asielzoekers daardoor buiten dit systeem vallen? Hoe verloopt dit incasso-systeem
in de praktijk? Is het mogelijk om deze boetes ook op te leggen aan arbeidsmigranten
en asielzoekers en wat zou daarvoor nodig zijn?

Vraag 12

Klopt het dat winkeliers die een SODA-boete opleggen van 181 euro zelf slechts 80 euro
daarvan ontvangen? Zo ja, op welke gronden is deze verdeling bepaald en bent u bereid
dit aandeel voor winkeliers te verhogen?

Vraag 13

Klopt het dat criminele asielzoekers winkeliers die hen aanspreken of aanhouden hen
regelmatig bedreigen en foto’s van hen nemen? Hoe vaak zijn criminele asielzoekers
vervolgd voor deze vormen van intimidatie, welke straffen staan daarop en welke straffen
worden daarvoor zoal uitgedeeld?

Vraag 14

Klopt het dat de landelijke Top X-lijst van overlastgevende asielzoekers inmiddels
bijna 1.200 personen telt, waarvan de helft van Syrische afkomst is en meer dan een
derde minderjarig? Klopt het voorts dat alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s)
over het algemeen niet worden geplaatst in procesbeschikbaarheidslocaties en dat de
handhaving en toezichtlocatie (HTL) niet meer wordt gebruikt? Welke concrete interventies
staan dan wel ter beschikking voor deze specifieke groepen en acht u die toereikend
om overlastgevend en crimineel gedrag effectief aan te pakken?

Vraag 15

Welke specifieke strafrechtelijke en vreemdelingenrechtelijke consequenties kunnen
minderjarige asielzoekers die overlast veroorzaken of strafbare feiten plegen in de
praktijk ondervinden en hoe vaak zijn deze opgelegd? Voorziet de aangenomen motie-Boomsma
over een landelijk actieplan voor jonge Syrische asielzoekers in voldoende uitvoerbare
maatregelen voor amv’s, in het bijzonder waar het detentiemogelijkheden betreft (Kamerstuk
19 637, nr. 3413)? In hoeveel gevallen zijn de in de uitvoering van de motie voorgestelde acties daadwerkelijk
opgelegd?

Vraag 16

Klopt het dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in de nieuwe werkinstructie
voor het Plan van Aanpak openstaande asielaanvragen een roulatiesysteem hanteert waarbij
nationaliteiten periodiek worden afgewisseld om de belasting van de rechtspraak te
spreiden? Maakt u in deze werkinstructie ruimte voor het prioritair (her)beoordelen
van asielaanvragen en verblijfsvergunningen van (overlastgevende) Syriërs, mede in
het licht van de aangenomen motie-Boomsma/Ceulemans over een taskforce terugkeer Syriërs
(Kamerstuk 36 800 XX, nr. 28)?

Vraag 17

Wat is de stand van uitvoering van de aangenomen motie-Ceulemans/Van der Plas die
de regering verzocht vóór 1 mei 2026 de Kamer te informeren over concrete maatregelen
tegen de overlast rondom azc Budel (Kamerstuk 19 637, nr. 3510). Wat is de stand van uitvoering van de aangenomen motie-Ceulemans die verzocht te
zorgen voor beveiliging en/of ov-boa’s op de buslijnen en pendelbus tussen Emmen en
Ter Apel (Kamerstuk 19 637, nr. 3531)? Welke concrete maatregelen zijn sindsdien genomen?

Vraag 18

In hoeverre is de situatie in Budel en op de buslijnen rond Ter Apel inmiddels verbeterd
en zo niet, welke aanvullende stappen worden op korte termijn gezet?

Vraag 19

Bent u het eens met de stelling dat het tijd is voor een grootschalige campagne waarbij
politie, Openbaar Ministerie, IND en Dienst Justitiële Inrichtingen rond de tafel
gaan om harde keuzes te maken om deze problematiek beter aan te pakken, daar tijd
voor vrij te maken en waar mogelijk vast te zetten en vervolgens uit te zetten?