Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ouwehand over “het zich niet uitspreken tegen extreemrechts geweld en het ontbreken van steun van het kabinet voor de getroffen vluchtelingen”

Antwoord van Minister-President Jetten (Algemene Zaken) (ontvangen 15 juni 2026).

Vraag 1

Erkent het kabinet dat er sprake is van een groei van extreemrechts, waarvoor de veiligheidsdiensten
al langer waarschuwen?

Antwoord 1

De AIVD en NCTV constateren een groeiende normalisatie van het rechts-extremistische
narratief. In het AIVD jaarverslag van 2025 staat dat, binnen de rechts-extremistische
beweging, er veel personen en subgroepen zijn die het rechts-extremistische geluid
willen normaliseren en dit breed geaccepteerd proberen te krijgen. Daarbij presenteren
ze hun gedachtegoed veelal in een mildere vorm om zo acceptabeler over te komen, terwijl
ze achter de schermen het rechts-extremistische doel van een «blanke etnostaat» nastreven.

Vraag 2

Erkent u dat het kabinet een grote verantwoordelijkheid heeft om de groei van extreemrechts
effectief tegen te gaan en het in elk geval niet verder te laten doorwoekeren?

Antwoord 2

Ja. Dit kabinet zet zich in voor het beschermen van de nationale veiligheid tegen
de vele dreigingen die onze vrije Nederlandse samenleving kunnen ondermijnen. Daar
waar het gaat om het normaliseren van rechts-extremistisch gedachtegoed acht het kabinet
het van belang om zich daartegen uit te spreken en te normeren.

Voor het tegengaan van extremisme bestaat een breed instrumentarium. Sinds twee jaar
is de Nationale Extremismestrategie van de Ministers van Justitie en Veiligheid, Binnenlandse
Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid van kracht. Hierin wordt een integrale inzet
beschreven: van vroege preventie, tot het beschermen van bestuurders en hard optreden
bij excessen. Deze strategie is van toepassing op alle vormen van extremisme, waaronder
rechts-extremisme. De NCTV volgt de ontwikkelingen rondom rechts-extremisme nauwlettend
om zo de ideologie-neutrale aanpak te kunnen versterken waar nodig.

Vraag 3, 4, 5

Waarom heeft u het geweld en de brandstichting bij een noodopvanglocatie voor vluchtelingen
niet veroordeeld als extreemrechts geweld, maar koos u ervoor om de daders slechts
te bestempelen als «een groep relschoppers» die «zorgen» zouden hebben die je «altijd»
mag «uitspeken» en heeft u alleen in algemene termen gezegd dat geweld nooit mag?

Bent u alsnog bereid om uit te spreken dat het hier ging om extreemrechts geweld?
Zo nee, waarom niet?

Waarom hebben zowel u als mevrouw Yeşilgöz in haar rol als eerste vicepremier (en
uw vervanger bij de persconferentie na de ministerraad van 13 mei) niet expliciet
specifiek medeleven betuigd met de vluchtelingen en medewerkers in het pand die slachtoffer
zijn geworden van dit intimiderende geweld en de brandstichting bij hun onderkomen?

Antwoord 3, 4, 5

Het kabinet veroordeelt elke vorm van geweld. Op dit moment wordt er nog volop onderzoek
gedaan naar de gebeurtenissen van de afgelopen weken door het OM en de politie. De
conclusies en exacte duiding moeten hieruit volgen, maar dat er meerdere uitingen
zijn gedaan die geduid kunnen worden als rechts-extremistisch, zoals het tonen van
prinsenvlaggen gecombineerd met bepaalde leuzen, is evident. Dit is absoluut verwerpelijk
en onacceptabel. Zoals ook toegelicht in het debat van 26 mei 2026, richt dit geweld
schade aan die veel dieper gaat dan alleen tastbare vernieling: het gaat om mensen.
Inwoners van steden die niet meer over straat durven, de mensen in de opvanglocaties
en medewerkers en vrijwilligers die in angst afwachten tot het geweld voorbij is,
hulpverleners die in de vuurlinie staan en bestuurders die geïntimideerd en bedreigd
worden. Het kabinet acht dit onacceptabel.

Vraag 6

Bent u bereid om op zeer korte termijn een bezoek te brengen aan de bewoners en de
medewerkers van de noodopvanglocatie in Loosdrecht om hen alsnog een hart onder de
riem te steken en persoonlijk uw medeleven over te brengen, namens het hele kabinet?

Antwoord 6

Ja.

Vraag 7

Kunt u deze vragen één voor één en binnen een week beantwoorden?

Antwoord 7

De vragen zijn beantwoord binnen de termijn.