Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Klos, Van der Werf en Sneller over de uitkomsten van de Hongaarse parlementsverkiezingen

Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 7 mei 2026).

Vraag 1

Wat gaat u doen om het nieuwste sanctiepakket tegen Rusland, dat door Hongarije tot
op heden werd geblokkeerd, zo spoedig mogelijk aangenomen te krijgen?

Antwoord 1

De Unie bereikte op 23 april jl. een akkoord over het twintigste sanctiepakket. Uw
Kamer is hierover geïnformeerd in het verslag van de informele Europese Raad van 23
en 24 april jl.1 De inspanningen van het kabinet zijn er nu op gericht de druk op Rusland nog verder
te verhogen met aanvullende sancties. Het kabinet heeft het belang hiervan ook benadrukt
in contacten met de inkomende Hongaarse regering.

Vraag 2

Wat gaat u doen om de circa € 90 miljard aan Europese steun voor Oekraïne, die tot
op heden door Hongarije werd geblokkeerd, zo snel mogelijk op Europees niveau goedgekeurd
te krijgen?

Antwoord 2

Op 23 april jl. bereikte de Raad akkoord op de benodigde amendering van de MFK-verordening.
Hiermee is niet langer sprake van een blokkade. Op dit moment werken de deelnemende
EU-lidstaten aan de verdere implementatie van de steunlening.

Vraag 3

Wat gaat u doen om het toetredingsproces van Oekraïne, inclusief het openen van de
onderhandelingsclusters die door Hongarije werden geblokkeerd, zo spoedig mogelijk
te laten hervatten?

Antwoord 3

Beoogd premier Magyar heeft aangegeven dat kandidaat-lidstaten moeten kunnen toetreden
tot de EU als ze daar klaar voor zijn. Dat is een belangrijk signaal. Het kabinet
hoopt op een constructieve houding van Hongarije in het op merites gebaseerde toetredingstraject
van Oekraïne. Het openen van Cluster 1 vormt hierin de eerstvolgende stap. Het kabinet
roept hier ook toe op en zal deze boodschap ook bilateraal onder de aandacht brengen
van de nieuwe Hongaarse regering. Naar verwachting zal discussie hierover plaatsvinden
in Brussel in aanloop naar de Europese Raad op 18-19 juni a.s.

Vraag 4

Aan welke voorwaarden moet Hongarije volgens het kabinet voldoen om weer in aanmerking
te komen voor de eerder bevroren Europese middelen? Welke resultaten moeten er worden
geboekt? En hoe voorkomt het kabinet dat de Commissie bevroren tegoeden uitkeert voordat
het een transparante evaluatie heeft uitgevoerd van bereikte mijlpalen?

Antwoord 4

De voorwaarden waaraan Hongarije moet voldoen om weer in aanmerking te komen voor
de geblokkeerde EU-middelen liggen op het terrein van anti-corruptie, belangenverstrengeling
en rechterlijke onafhankelijkheid en zijn opgenomen als supermijlpalen in het RRF-uitvoeringsbesluit,
als corrigerende maatregelen in het uitvoeringsbesluit voor maatregelen tegen Hongarije
op grond van de MFK-rechtsstaatsverordening, en als horizontale en thematische randvoorwaarden
in de Common Provisions Regulation.2 In lijn met de moties van Lanschot c.s. en Sjoerdsma c.s. pleit het kabinet er voor
dat Hongarije deze hervormingen doorvoert voordat de geblokkeerde EU-middelen worden
vrijgegeven.3

Vraag 5

Overwegende dat er hoop is dat de afbrokkelende rechtsstaat in Hongarije door een
nieuwe regering wordt hersteld, welke mogelijkheden ziet u om kennis en ervaring te
delen, dan wel op andere wijze Hongarije te ondersteunen bij het herstellen van de
rechtsstaat?

Antwoord 5

Het kabinet zal de nieuwe regering waar mogelijk bij deze hervormingen helpen, afhankelijk
van de behoefte, bijvoorbeeld via het delen van kennis en expertise of ondersteuning
van het maatschappelijk middenveld. Dit aanbod is in de eerste contacten met de beoogd
Minister van Buitenlandse Zaken Anita Orbán al overgebracht.

Vraag 6

Zijn er concrete mogelijkheden voor de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en Justitie en Veiligheid om in de vorm van expertise bij te dragen aan dit proces?
Bent u bereid om op Europees niveau een voortrekkersrol te spelen bij het ondersteunen
van het herstel van de Hongaarse rechtsstaat?

Antwoord 6

Ja. Nederland is bereid om, op verzoek en binnen EU-kader, expertise beschikbaar te
stellen ter ondersteuning van rechtsstaathervormingen in Hongarije. Daarbij kan worden
voortgebouwd op de wijze waarop eerder in EU-verband dialoog en uitwisseling met Polen
hebben plaatsgevonden, onder meer via het delen van best practices en peer-to-peer
samenwerking. Ondersteuning zou plaatsvinden in nauwe afstemming met Hongarije, de
Europese Commissie en andere lidstaten.

Vraag 7

Welke mogelijkheden ziet u om met een nieuwe Hongaarse regering stappen te zetten
in de opvolging van de motie-Klos, die oproept tot het afschaffen van veto’s in het
gemeenschappelijk buitenland- en defensiebeleid van de Europese Unie?

Antwoord 7

In lijn met motie Klos zet het kabinet zich in voor het afschaffen van veto’s in het
Gemeenschappelijk buitenland- en veiligheidsbeleid (GBVB) van de Europese Unie. Dit
is belangrijk voor de slagvaardigheid van de EU. Nederland maakt zich hier hard voor
in EU verband. Het is nog onduidelijk wat de opstelling van de inkomende Hongaarse
regering zal zijn op dit onderwerp. Verschillende lidstaten hebben echter principiële
bezwaren tegen het afschaffen van veto’s, waardoor de inzet op het afschaffen van
veto’s in het GBVB een kwestie van lange adem zal blijven. Nederland is nu eerst in
gesprek met andere lidstaten over hoe we het beste dit doel kunnen bereiken. Daarbij
is het ook van belang om dit onderwerp te zien in de bredere discussie over hoe effectiviteit
van het EU-buitenlandbeleid kan worden vergroot.

Vraag 8

Welke mogelijkheden ziet u om op andere dossiers doorbraken te realiseren na het aantreden
van een pro-Europese regering in Hongarije?

Antwoord 8

Cf. motie Van Lanschot c.s.4 zal het kabinet zich er bij de Commissie voor inzetten dat Hongarije de rechtsstaat
herstelt, zich opnieuw in lijn brengt met gedeelde waarden en het Gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid zoals steun aan Oekraïne en sancties tegen Rusland,
en de hervormingen doorvoert om te voldoen aan de voorwaarden voor Europese financiering.
Beoogd premier Maygar heeft in zijn overwinningsspeech benadrukt een sterke bondgenoot
voor de EU en NAVO te willen zijn. Op basis van eerste mediaoptredens van Magyar en
de eerste contacten, is het kabinet hoopvol over een constructieve koers van Hongarije
binnen de EU. Het kabinet kijkt uit naar samenwerking met de nieuwe regering.

In dat kader wordt ook gewerkt aan spoedige bilaterale contacten. Zo wordt gestreefd
naar een ontmoeting met de beoogd Hongaarse Minister van Buitenlandse Zaken, Anita
Orbán, en marge van de informele NAVO-ministeriële bijeenkomst in Helsingborg, Zweden,
op 21-22 mei aanstaande. Tevens wordt ingezet op een bezoek aan Boedapest op ministerieel
niveau op korte termijn.

Vraag 9

Bent u bekend met het pleidooi voor een Europees «re-democratiseringsplan» voor Hongarije,
waarin wordt voorgesteld dat de Europese Unie actief bijdraagt aan institutionele
wederopbouw door democratische hervormingen structureel te ondersteunen en lidmaatschapsrechten
sterker te koppelen aan het functioneren van democratische instituties, en bent u
bereid zich op Europees niveau in te zetten voor de ontwikkeling en implementatie
van een dergelijk plan? Zo ja, op welke wijze en met welke concrete voorstellen? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 9

Ik ben bekend met dit pleidooi. Democratie is een kernwaarde van de Europese Unie.
Het is in de eerste plaats aan lidstaten zelf om de democratie vorm te geven. Initiatieven
van de Commissie kunnen daar ondersteunend aan zijn. Het kabinet onderschrijft het
belang van dergelijke initiatieven die democratische instellingen binnen lidstaten
versterken. Zoals blijkt uit antwoord op vraag 5 en 6 is Nederland bereid om bij te
dragen aan benodigde democratische hervormingen in Hongarije daar waar dat toegevoegde
waarde heeft.