Schriftelijke vragen : Het bericht 'Omstreden gasproject in Mozambique weer van start, met Nederlandse hulp'

Vraag 1

Kent u het bericht «Omstreden gasproject in Mozambique weer van start, met Nederlandse
hulp» van 29 januari jongstleden, waarin wordt beschreven dat het omstreden gasproject
in Mozambique weer van start gaat en Nederland betrokken blijft via de exporteurspolis
aan Van Oord?1

Vraag 2

Waarom acht u het verstandig om de exporteurspolis te laten doorlopen en een Nederlands
bedrijf met publieke dekking van de Nederlandse belastingbetaler door te laten gaan
met werkzaamheden aan dit project?

Vraag 3

Hoe ziet u toe op de naleving van internationale regelgeving en richtlijnen van de
werkzaamheden van Van Oord?

Vraag 4

Herinnert u zich het onderzoek van Clingendael dat u met de Kamer heeft gedeeld waarin
een beeld wordt geschetst van structurele mensenrechtenschendingen door Mozambikaanse
veiligheidsdiensten in de regio, begaan bij de bescherming van dit gasproject?2

Vraag 5

Waarom blijft u werkzaamheden aan dit gasproject via een exporteurspolis dekken terwijl
onderzoek – nota bene in uw opdracht – heeft geconcludeerd dat de bescherming van
het project gepaard ging met structurele mensenrechtenschendingen? Hoe rijmt dit met
wat u op 1 september 2025 aan de Kamer schreef: «In algemene zin kan ik bevestigen
dat Nederland geen exportkredietverzekering verstrekt aan projecten waarbij sprake
is van onacceptabele mensenrechtenrisico’s»?3

Vraag 6

Welke, bijvoorbeeld juridische, risico’s ziet u hier voor de Nederlandse overheid
die deze werkzaamheden dekt en op die manier nog altijd betrokken is bij dit project?

Vraag 7

Kunt u precies uiteenzetten wat het verschil is tussen de financieringspolis en de
exporteurspolis en waarom de financieringspolis wel is stopgezet, maar Nederland de
exporteurspolis niet stop wil of kan zetten?

Vraag 8

Hoe is het stopzetten van de financieringspolis gebeurd? Kunt u bevestigen dat de
Nederlandse exportkredietverzekeraar Atradius DSB, samen met de Britse exportkredietverzekeraar,
de deelname aan het project niet opnieuw had bevestigd en dat TotalEnergies daarom
heeft besloten zonder Nederlandse en Britse financiering verder te gaan met het project?

Vraag 9

Waarom heeft u niet eerder deze financieringspolis uit eigen beweging stop gezet?
Waarom heeft u dit niet gedaan na verschijnen van het onderzoek van Clingendael op
7 november 2025? Waarom heeft u dit niet gedaan na één van de sinds 2021 toenemende
waarschuwingssignalen die u bereikten over geweld, klimaat- en milieuschade? Was dit
een kwestie van niet kunnen of niet willen?

Vraag 10

Welke stappen heeft u wél ondernomen na verschijning van het Clingendael-onderzoek
op 7 november 2025?

Vraag 11

Aangezien Nederland tot voor kort medefinancier was van het project, welke verantwoordelijk
vloeit hieruit voort? Heeft Nederland volgens u een verantwoordelijkheid – zo niet
juridisch, danwel moreel en politiek – bij het zorgen voor rechtvaardigheid voor slachtoffers
en nabestaanden van het geweld? Bent u voornemens medewerking te verlenen aan de verschillende
strafprocedures die lopen, onder andere in de vorm van toegang tot alle relevante
documentatie? Neemt Nederland die verantwoordelijkheid ook op andere wijzen? Zo ja,
hoe? Zo nee, waarom niet?

Vraag 12

Hoe beoordeelt u de huidige contractuele clausules die moeten waarborgen dat opdrachtnemers
voldoen aan IMVO-richtlijnen en internationale mensenrechtenstandaarden? Deelt u onze
analyse dat de nog steeds uitstaande exporteurspolis voor Van Oord laat zien dat deze
verplichtingen mogelijk onvoldoende stevig zijn verankerd in de contracten die Atradius
DSB afsluit? Zo ja, welke maatregelen gaat u nemen om deze bepalingen te versterken
en herhaling te voorkomen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 13

Kunt u beschrijven op welke manier u en Atradius DSB afgelopen maanden contact hebben
gehad met TotalEnergies?

Vraag 14

Op welke manier brengt TotalEnergies verslag uit van het project richting Atradius
DSB? Welke informatie over het project wordt met u gedeeld en hoe ziet deze verslaglegging
eruit?

Vraag 15

Kunt u deze vragen afzonderlijk en binnen drie weken beantwoorden?