Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Raijer over het bericht 'Minister Letschert trekt 154 miljoen uit voor het aantrekken van buitenlands talent'

Antwoord van Minister Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 22 mei
2026).

Vraag 1

Waarom geeft u 154 miljoen euro uit aan buitenlands talent, terwijl Nederlandse studenten
worden verdrongen en nauwelijks nog aan een studie of kamer komen?1

Antwoord 1

In mijn brief van 24 april jl.2 heb ik aangegeven dat ik 154 miljoen euro reserveer voor hbo- en wo-instellingen
in het kader van de talentstrategie en de taakstellende intensivering in het hbo en
wo. Met de talentstrategie wil het kabinet ervoor zorgen dat we het juiste talent
selecteren, opleiden en voor Nederland behouden. Zo zorgen we voor genoeg vakmensen
in de sectoren waar de uitdagingen het grootst zijn. Ook internationaal talent kan
hier een bijdrage aan leveren. Het aantrekken ervan moet echter gericht gebeuren,
en niet doorslaan in ongerichte groei. Daarover maak ik afspraken met de sector. Ruimte
voor meer internationaal talent in specifieke sectoren betekent dat in andere sectoren
het aantal anderstalige opleidingsplaatsen moet worden begrensd.

Het beeld dat Nederlandse studenten op grote schaal worden verdrongen door internationale
studenten klopt niet. Nederland kent in algemene zin een zeer toegankelijk hogeronderwijsstelsel.
Op basis van cijfers van DUO heeft circa 5% van de bacheloropleidingen een numerus
fixus. Daarnaast leert de ervaring dat een groot deel van de kandidaten alsnog wordt
toegelaten, doordat niet alle geselecteerde studenten hun plaats accepteren. In totaal
wordt tussen de 75% en 85% van de aspirant-studenten geplaatst3 en kan slechts circa 5% niet starten met een opleiding van eerste voorkeur.4 Studenten die niet direct worden toegelaten, kunnen bovendien altijd terecht bij
een passende tweede keuze.

De krapte op de woningmarkt is een breder maatschappelijk vraagstuk dat niet uitsluitend
of primair wordt veroorzaakt door internationale studenten.

Vraag 2

Begrijpt u dat dit beleid neerkomt op het subsidiëren van buitenlandse studenten met
Nederlands belastinggeld, ten koste van onze eigen jongeren? Zo ja, waarom drukt u
dit beleid er alsnog doorheen?

Antwoord 2

De middelen waarnaar wordt verwezen zijn bedoeld voor de instellingen om hen in staat
te stellen maatregelen te nemen waarmee ze een bijdrage leveren aan de Nationale Talentstrategie
– zie ook onder vraag 1. De wijze waarop dit vorm krijgt wordt momenteel uitgewerkt.
Van belang is en blijft daarbij dat instellingen hun zelfregie op het gebied van internationale
studenten doorzetten. Ook internationale studenten kunnen, mits gericht geworven,
een bijdrage leveren aan de Nationale Talentstrategie. Het uitgangspunt van het kabinet
is daarbij altijd dat de internationale instroom aanvullend is op de Nederlandse instroom.

Vraag 3

Waarom houdt u vast aan het bestaande Engelstalige onderwijsaanbod, terwijl dit de
positie van het Nederlands als voertaal verder onder druk zet?

Antwoord 3

Het kabinet blijft inzetten op het behoud van het Nederlandse taal als onderwijs-
en wetenschapstaal. Zo worden instellingen in het wetsvoorstel internationalisering
in balans (WIB) verplicht tot het maken van bewuste keuzes in hun taalbeleid en worden
zij ook verplicht tot het bevorderen van de Nederlandse taalvaardigheid voor alle
studenten.

In het coalitieakkoord is vastgelegd dat het bestaande anderstalige onderwijsaanbod
in stand blijft en dat de toets anderstalig onderwijs wordt geschrapt. Ik werk nu
aan de nota van wijziging waarin dit gestalte krijgt. Het kabinet kiest ervoor om
grip behouden op de instroom van internationale studenten in overleg en afstemming
met de onderwijssectoren. De universiteiten en hogescholen zetten onverminderd de
afspraken door die zij onderling in het kader van de zelfregie hebben gemaakt. Deze
afspraken zien onder meer op het terrein van capaciteit, maar ook op Nederlandse taalvaardigheid,
verbeteren van de blijfkans en huisvesting.

Vraag 4 en 5

Vindt u het acceptabel dat instellingen zoals de Universiteit Maastricht inmiddels
draaien op buitenlandse studenten en wanneer is voor u de grens bereikt?

Hoe denkt u grip te houden op internationale instroom, als u tegelijkertijd miljoenen
uittrekt om die instroom juist verder aan te jagen?

Antwoord 4 en 5

Internationalisering brengt zowel voordelen als uitdagingen met zich mee. Het kan
bijdragen aan de kwaliteit van het onderwijs, het versterken van de internationale
positie van Nederland en een sterke economie. Tegelijkertijd is het van belang dat
de instroom van internationale studenten in balans is met de capaciteit van instellingen
en de draagkracht van regio’s en steden.

In dat kader wordt gesproken over «gebalanceerde internationalisering». Dat betekent
dat het voor elke instelling, regio en opleiding verschillend kan zijn wat een passende
omvang van internationale instroom is. Voor instellingen zoals de Universiteit Maastricht,
die in een grensregio liggen, is het navolgbaar dat het aandeel internationale studenten
hoger ligt dan elders in Nederland. Wel moet oog blijven voor de draagkracht van de
stad en de bijdrage die het anderstalige onderwijs en de internationale studenten
leveren aan de regio.

Het kabinet blijft hierover in gesprek met instellingen en werkt toe naar bestuurlijke
afspraken om deze balans te borgen, zodat de voordelen van internationalisering behouden
blijven zonder dat dit leidt tot ongewenste effecten voor toegankelijkheid of capaciteit.
Ook in het kader van de Nationale Talentstrategie, zetten we in op het gericht en
selectief aantrekken van internationaal talent, juist daar waar de uitdagingen het
grootst zijn.

Vraag 6

Bent u bereid om harde grenzen te stellen aan het aantal buitenlandse studenten en
het Nederlands weer de norm te maken in het hoger onderwijs, of blijft u kiezen voor
internationalisering boven de Nederlandse belangen?

Antwoord 6

Er is geen tegenstelling tussen internationalisering en Nederlandse belangen. Het
kabinet zet in op een vorm van internationalisering die bijdraagt aan de Nederlandse
samenleving en economie, en wil tegelijkertijd de toegankelijkheid en kwaliteit van
het onderwijs voor Nederlandse studenten borgen.

Grip op internationale instroom betekent dat instellingen beter in staat worden gesteld
om per opleiding en per regio af te wegen waar internationale studenten een meerwaarde
hebben en waar begrenzing nodig is. Instrumenten zoals numerus fixusmaatregelen maken
dit mogelijk.

Het Nederlands blijft daarbij een belangrijke taal binnen het hoger onderwijs. Tegelijkertijd
kan anderstalig onderwijs in bepaalde gevallen noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld omdat
het werkveld of wetenschappelijk veld hoofdzakelijk anderstalig, of omdat op deze
manier extra internationaal talent voor tekortsectoren opgeleid kan worden of voor
regio’s waar het onderwijsaanbod onder druk staat.

Het kabinet blijft hierover in gesprek met instellingen en zet in op een gebalanceerde
aanpak waarin zowel nationale belangen als de voordelen van internationalisering worden
meegenomen. De intentie is om daarover op korte termijn bestuurlijke afspraken te
maken met hogescholen en universiteiten. Daarnaast werken we aan de Nationale Talentstrategie,
vanuit dezelfde gebalanceerde aanpak.