Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dassen over het bericht 'Onderzoek naar Amerikaanse cloud-risico’s door Ministerie van overheidswebsite verwijderd'

Antwoord van Staatssecretaris Aerdts (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 24 april
2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het Volkskrant-bericht «Onderzoek naar Amerikaanse cloud-risico’s
door Ministerie van overheidswebsite verwijderd» (d.d. 5 maart 2026)?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoe beoordeelt u de conclusie van experts dat de risico’s die overheden lopen door
het gebruik van de nieuwe clouddienst van Amazon worden onderschat?

Antwoord 2

Het rapport beoogt een objectieve juridische beoordeling te geven van de juridische
onderzoeksvragen die in het rapport geformuleerd zijn. Het onderzoek heeft samengevat
de volgende bevindingen opgeleverd:

– Het onderzoek concludeert dat de kans dat de VS toegang krijgt tot klantgegevens of
dat diensten worden opgeschort door Amerikaanse sancties bij het gebruik van de AWS
Sovereign Cloud onwaarschijnlijk is, maar zeker niet ondenkbaar. Van volledige soevereiniteit
is dan ook geen sprake.

– De conclusie van Greenberg Traurig dat de AWS European Sovereign Cloud compatibel
kan zijn met de visie digitale autonomie en soevereiniteit van de overheid, heeft
alleen betrekking op een deel van de eisen ten aanzien van Nederlandse of Europese
jurisdictie, maar niet op de overige autonomie doelstellingen van deze visie.

Vraag 3

Bent u voornemens gebruik te maken van de nieuwe clouddienst van Amazon? Waarom wel
of niet?

Antwoord 3

Zoals aangegeven in het coalitieakkoord is de inzet van het kabinet erop gericht om
eenzijdige afhankelijkheden van derde landen af te bouwen en zoveel mogelijk te diversifiëren,
ook op digitaal vlak. Vanuit deze inzet zullen ook nieuwe ontwikkelingen op de cloudmarkt
overwogen worden.

Vraag 4

Bent u bekend met de aangenomen motie van het lid Dassen (Kamerstuk 36 800, nr. 61) over het volledig overstappen op Europese, op open standaarden gebaseerde digitale
alternatieven voor de digitale infrastructuur?2

Antwoord 4

Ja.

Vraag 5

Hoe verhoudt het publiceren, en naar aanleiding van deskundige kritiek weer verwijderen,
van dit rapport zich tot de aangenomen motie van het lid Dassen en de brede wens van
de Kamer om grootschalig over te stappen naar Europese alternatieven?

Antwoord 5

Er is geen verband tussen de lopende uitvoering van de motie Dassen en het tijdelijk
terugnemen van de publicatie van het rapport. De motie richt zich op het ontwikkelen
van een routekaart voor het overstappen op Europese, open standaarden gebaseerde digitale
alternatieven, terwijl het tijdelijk terugnemen van de publicatie van het rapport
te maken heeft met onduidelijkheden in de interpretatie. Het begeleidende bericht
is verduidelijkt en daarna opnieuw geplaatst. De inhoud van het rapport is geheel
ongewijzigd.

Vraag 6

Welke alternatieven zijn er al reeds om invulling te geven aan deze motie en hoe snel
kunnen deze worden geïmplementeerd?

Antwoord 6

De motie roept op tot het ontwikkelen van een routekaart voor het overstappen op Europese,
open standaarden gebaseerde digitale alternatieven. Deze is in ontwikkeling en zal
uiterlijk in het laatste kwartaal van dit jaar aan de Kamer voorgelegd worden.

Vraag 7

Hoe zou het eventueel aanschaffen van diensten van de nieuwe clouddienst van Amazon
staan in relatie tot het coalitieakkoord, waarin staat dat het inkoopbeleid van de
overheid gebruikt zal worden voor het aanjagen van Nederlandse en Europese ICT-industrie?

Antwoord 7

Zoals aangegeven in het coalitieakkoord is de inzet van het kabinet erop gericht om
eenzijdige afhankelijkheden van derde landen af te bouwen en zoveel mogelijk te diversifiëren,
ook op digitaal vlak.

Vraag 8

Erkent u het risico voor onze digitale soevereiniteit als wij niet versneld overstappen
op Europese alternatieven voor onze digitale infrastructuur? Waarom wel of niet?

Antwoord 8

Nederland en Europa zijn voor cruciale digitale infrastructuur sterk afhankelijk geworden
van een klein aantal buitenlandse spelers. Dat maakt ons kwetsbaar in een wereld waarin
technologie steeds vaker als geopolitiek machtsmiddel wordt ingezet. In algemene zin
is de inzet van het kabinet erop gericht om het Europese aanbod van clouddiensten
te vergroten en eenzijdige afhankelijkheden van partijen met een marktmacht en partijen
uit derde landen af te bouwen.

Hier ziet het kabinet op in met verschillende beleidsinstrumenten zoals wetgeving
(Dataverordening en de Digitalemarktenverordening) en innovatiebevordering (o.a. middels
het IPCEI CIS). Het kabinet heeft als doel om bij digitale inkoop en aanbestedingen
in het digitale domein te gaan standaardiseren en centraliseren, waarbij onder meer
gestuurd wordt op waarden zoals security-by-design, zero-trust, soevereiniteit, open source en ketenveiligheid.

Vraag 9

Kunt u deze vragen binnen een week en afzonderlijk beantwoorden?

Antwoord 9

De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.