Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Abdi en Stoffer over de gedane toezegging bij het plenair debat over 4 jaar oorlog in Oekraïne

Antwoord van Minister Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), mede namens de
Minister-President (ontvangen 8 april 2026).

Vraag 1

Herinnert u zich uw toezegging uit het plenair debat over 4 jaar oorlog in Oekraïne
van 24 maart 2026, om de Kamer te informeren over het langetermijnbeleid richting
de Oekraïense studenten die zich vóór 1 mei a.s. moeten inschrijven bij een studie
en geen recht hebben om alleen het wettelijk collegegeld te betalen?

Antwoord 1

Bij het debat over 4 jaar oorlog in Oekraïne heeft de Minister-President toegezegd
voor het komend collegejaar nog één keer te kijken naar de mogelijkheden om Oekraïense
studenten tegen het wettelijk collegegeld toegang te geven tot het hoger onderwijs,
in lijn met het verzoek van het lid Stoffer mede namens het lid Abdi.

Ik wil allereerst benadrukken dat ik goed begrijp dat Oekraïense ontheemden graag
duidelijkheid willen hebben. De omstandigheden die hen naar Nederland hebben gebracht
zijn vreselijk, en ik begrijp dat zij zorgen hebben over hun toekomst.

We zijn op dit moment bezig om de mogelijkheden te bekijken voor Oekraïense studenten
die willen studeren in het collegejaar 2026–2027. Daarbij zijn wij ervan bewust dat
de inschrijvingsdatum van 1 mei a.s. nadert. Tegelijkertijd willen wij ook geen onjuiste
verwachtingen wekken bij een kwetsbare doelgroep.

Vraag 2

Om hoeveel studenten gaat het hierbij en welk bedrag zou voor dit studiejaar gemoeid
zijn om voor dit aantal Oekraïense studenten het lagere wettelijk collegegeld te berekenen?
En hoe staat het met de regeling voor de studiejaren hierna?

Antwoord 2

Zoals met uw Kamer gedeeld in de brief Appreciaties van amendementen op de OCW-begroting
(VIII) van 20 maart jl. (kenmerk: Kamerstukken II 2025/2026, 36 800 VII, nr. 136) gaat het om een geraamd aantal van 9.908 ontheemden uit Oekraïne die mogelijk in
aanmerking zouden komen voor hbo- en wo-onderwijs in collegejaar 2026–2027. De verwachting
is dat deze groep, als het wettelijk verlaagd collegegeld gaat gelden, de komende
jaren gaat studeren – al is niet op voorhand te zeggen welk deel van de groep dat
komend jaar al zou doen. Voor die gehele groep zou € 100.253.100 exclusief uitvoeringskosten
nodig zijn.

Ik begrijp de wens van uw Kamer om iets te willen betekenen voor deze doelgroep en
zie ook zeker de urgentie daarvan. Tegelijkertijd is het ook zo dat het inperken van
deze doelgroep, bijvoorbeeld via het door u gevraagde maatwerk voor scholieren die
komend jaar hun diploma halen en verder willen in een hbo- of wo-opleiding, kan leiden
tot een juridisch onhoudbare ongelijke behandeling ten opzichte van andere Oekraïense
ontheemden die ook zouden kunnen en willen studeren. Binnen deze kaders span ik mij
in om een oplossing te vinden.

Vraag 3

Kunt u, met het oog op de beperkte periode waarbinnen Oekraïense studenten moeten
beslissen om zich al dan niet in te schrijven aan een Nederlandse onderwijsinstelling,
de Kamer voorafgaand aan het commissiedebat Hoger onderwijs, studiefinanciering en
DUO van woensdag 8 april a.s. informeren over het bedoelde langetermijnbeleid? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 3

Wat het langetermijnbeleid betreft waar in de vraag aan gerefereerd wordt, is het
kabinet voornemens om u bij Miljoenennota nader te informeren over de rechten, plichten
en voorzieningen voor ontheemden uit Oekraïne vanaf maart 2027 en daarmee dus ook
over de mogelijke introductie van het wettelijke collegegeld vanaf 1 september 2027.
Dit onderwerp staat hoog op de agenda van de ministeriële Taskforce Asiel en Migratie.
Hier wordt nader richting gegeven voor de verdere uitwerking van het ingezette beleid.