Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Dassen en Kathmann over het NOS-bericht 'Meta blokkeert tientallen queer- en abortus-accounts, zonder uitleg'

Antwoord van Staatssecretaris Van Marum (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 5 februari
2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 872.

Vraag 1

Bent u bekend met het NOS-bericht «Meta blokkeert tientallen queer- en abortus-accounts,
zonder uitleg»1 en het bericht van Bits of Freedom «Meta sluit accounts af uit genderrechten- en
abortusbeweging»?2

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoe beoordeelt u het recente blokkeren en verwijderen door Meta van tientallen accounts
op haar sociale mediaplatform?

Antwoord 2

De online publieke ruimte moet veilig, toegankelijk en transparant zijn. Daarbij geldt
dat wat offline illegaal is, online ook illegaal is. Discriminatie en uitsluiting
is niet toegestaan. Ook niet door internetplatforms. Als blijkt dat een online dienst
stelselmatig inbreuk maak op de grondrechten, verdient dat een stevige veroordeling.
Een beoordeling of er tevens sprake is van overtreding van wet- of regelgeving, zoals
de Digital Services Act, is aan de bevoegde toezichthouder(s).

Wanneer een platform besluit een account te schorsen of te beëindigen, moet dat gebeuren
binnen de kaders van de DSA. Zo moeten platforms de gebruiker een duidelijke en specifieke
motivering verstrekken. Ook dienen online platforms adequate mogelijkheden aan te
bieden om bezwaar te maken tegen het verwijderen of schorsen van accounts. In het
geval van zeer grote online platformen (VLOP’s) als Meta is de Europese Commissie
de aangewezen toezichthouder op de naleving van de DSA.

Vraag 3

Hoeveel accounts van personen en groepen die zich bezighouden met genderrechten, queerrechten
en abortusbewegingen zijn door Meta geblokkeerd?

Antwoord 3

In dergelijk detail heb ik daar geen zicht op. De Europese Commissie houdt een database
bij waarin onder meer zeer grote online platforms inzicht geven in de moderatie die
zij verrichten. Wanneer een online platform besluit om accounts te schorsen of content
te verwijderen, moet het platform het besluit en de specifieke motivering hiervoor
indienen voor opname in de database.3

Vraag 4

Ziet u een groeiende trend in het aantal gebruikers die zich inzetten voor politieke
doelen dat beperkingen opgelegd krijgt door Meta?

Antwoord 4

Daar heb ik op dit moment geen zicht op. Het onderzoek van Repro Uncensored stelt
dat sprake is van een toename aan dergelijke beperkingen in 2025 ten opzichte van
2024. De DSA verplicht online platforms tot transparantie over hun moderatiepraktijken
en de toezichthouders controleren hierop.

Vraag 5

Hoe reageert u op de bewering van Meta dat hier sprake is van een technische fout?
Op welke manier kunt u vaststellen dat er daadwerkelijk sprake is van een fout in
de (geautomatiseerde) contentmoderatie van Meta?

Antwoord 5

In het kader van zorgvuldigheid uit ik nog geen oordeel. Het namelijk niet aan mij
om vast te stellen of er daadwerkelijk sprake is van fouten in de moderatiepraktijken
van online platforms, maar aan de toezichthouder. Wel worden signalen als deze benoemd
tijdens het structurele contact dat ik heb met de toezichthouder.

Vraag 6

Deelt u de analyse van burgerrechtenorganisatie Repro Uncensored dat Meta het specifiek
gericht heeft op queer en LHBTI-accounts en accounts beheerd door sekswerkers? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, welke stappen bent u bereid om te nemen op basis van de bevindingen?

Antwoord 6

Het is niet passend als ik me daarover uitlaat, dat is aan de toezichthouder. In algemene
zin vind ik het belangrijk dat de online publieke ruimte inclusief moet zijn en dat
het niet zo kan zijn dat accounts op basis van specifieke gronden onevenredig worden
geblokkeerd of gecensureerd.

Online platforms mogen hun eigen algemene voorwaarden vormgeven, maar moeten die zorgvuldig,
evenredig en objectief handhaven (artikel 14, DSA). Er is in Nederland en de EU geen
ruimte voor ongelijke behandeling in gelijke gevallen en het overtreden van nationale
en Europese wetgeving door een platform en het is aan de Europese Commissie om te
handhaven. Daarbij vertrouw ik de Europese Commissie in het uitoefenen van haar toezichthoudende
taak op de naleving van de DSA en diens kaders ter beperking van systeemrisico’s als
online haat en discriminatie. Als er sprake blijkt van systeemrisico’s op een online
platform als online haat tegen gemarginaliseerde groepen, biedt de DSA ook middelen
om dit te sanctioneren.

Zoals afgelopen zomer werd aangekondigd in het Plan van aanpak tegen online discriminatie,
treft het kabinet zelf ook maatregelen om de prevalentie van online discriminatie
zichtbaar te maken en voor Nederlandse burgers om hun digitale rechten te gebruiken.
Ook maatregelen gericht op zogeheten awful but lawful content, dat schadelijk is maar niet-evident onrechtmatig.

Vraag 7

Is de manier waarop deze accounts verwijderd zijn, zonder uitleg en bezwaarmogelijkheden,
in strijd met artikel 17 van de Europese Digital Services Act, dat stelt dat «opgelegde beperkingen» voorzien moeten zijn van «een duidelijke en
specifieke motivering»?

Antwoord 7

Als er inderdaad sprake is van opgelegde beperkingen zonder een duidelijke en specifieke
motivering, dan kan er sprake zijn van een overtreding van de DSA. Indien dit geen
geïsoleerd incident is maar onderdeel van een patroon, kan de bevoegde toezichthouder
dit nader onderzoeken en desnoods handhavend optreden.

De DSA verplicht ook tot het bieden van een bezwaarmogelijkheid voor gebruikers. De
getroffen gebruikers kunnen dit geschil daarnaast voorleggen aan één van de buitengerechtelijke
geschilbeslechtingscommissies voor een onafhankelijke beoordeling.4 Indien zij in het gelijk worden gesteld dan kan dat leiden tot een besluit dat Meta
hun account(s) moet herstellen. Tot slot kunnen de getroffen gebruikers een civielrechtelijke
zaak tegen Meta starten. Er is inmiddels al een aantal voorbeelden waarbij Nederlandse
organisaties en personen platforms voor de rechter hebben gedaagd wegens overtreding
van de DSA, en dat hebben gewonnen.

Vraag 8

Welke gevolgen heeft het voor Meta als blijkt dat zij zich niet aan de Digital Services Act heeft gehouden? Hoe ziet u erop toe dat dit wordt gehandhaafd?

Antwoord 8

De Europese Commissie kan als toezichthouder dwangsommen van de gemiddelde dagomzet
en geldboetes opleggen ter hoogte van 6% van de wereldwijde omzet van een VLOP. Daarnaast
kunnen personen en organisaties via de civiele rechter online platforms dagen voor
overtredingen van de DSA, of gebruik maken van de mogelijkheden om de zaak voor te
leggen aan een onafhankelijke geschilbeslechtingscommissie. Zoals hiervoor toegelicht
zijn daar reeds succesvolle voorbeelden van bekend.

Vraag 9

Deelt u de mening van de indieners dat onafhankelijk onderzocht moet worden of hier
sprake is van discriminatoir handelen?

Antwoord 9

Dat is niet aan mij. Het is zaak dat de bevoegde toezichthouders onafhankelijk kunnen
opereren. Ik vind het niet passend dat ik me uitlaat over de noodzaak om de ene of
een andere zaak al dan niet te onderzoeken.

In algemene zin ben ik voorstander van een transparante online publieke ruimte en
vind ik het belangrijk dat de mogelijkheid bestaat om onafhankelijk onderzoek te doen
met gebruik van openbare data van online platformen. Artikel 40 van de DSA biedt mogelijkheden
daartoe. Wanneer een online platform deze toegang verhindert, kan de Europese Commissie
daar een procedure tegen starten.

Vraag 10

Deelt u de mening dat het blokkeren van accounts op sociale media platforms op grond
van ideologische of politieke voorkeuren indruist tegen Europese wetgeving? Zo nee,
waarom niet?

Antwoord 10

Platforms mogen volgens de DSA hun eigen algemene voorwaarden bepalen, maar moeten
bij het opstellen en toepassen daarvan gepaste aandacht hebben voor de rechten en
legitieme belangen van alle betrokkenen. Waaronder de grondrechten van de afnemers
van de dienst, zoals de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid en de pluriformiteit
van de media en andere fundamentele rechten en vrijheden zoals in het Handvest verankerd.
Een oordeel of er in dit geval sprake is van een eventuele overtreding hiervan is
aan de bevoegde toezichthouder, en uiteindelijk aan de (bestuurs)rechter, of in een
privaatrechtelijke procedure aan de civiele rechter.

Vraag 11

Bent u van mening dat het uw verantwoordelijkheid is om burgers te beschermen tegen
online discriminatie of onrechtmatig handelen van grote mediaplatformen zoals Meta?
Bent u bereid om met Meta hierover in gesprek te gaan?

Antwoord 11

Ja. Samen met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zet ik stappen
om alle vormen van discriminatie en onrechtmatige behandeling door grote mediaplatformen
aan te pakken. De maatregelen hiertoe liggen besloten in het Plan van aanpak tegen
online discriminatie. Het contact tussen ons ministerie en de internetsector is structureel
van aard, thema’s als non-discriminatie, veiligheid en inclusiviteit vormen (naast
andere publieke waarden) de kern van dit contact.

Vraag 12

Bent u bereid om op basis van Europese en Nederlandse wetgeving op te treden en sancties
op te leggen aan Meta als onderzoek uitwijst dat er tegen de wet wordt gehandeld?

Antwoord 12

De Europese Commissie is in eerste instantie de aangewezen partij om handhavend op
te treden tegen overtredingen van de DSA door VLOP’s zoals Meta. Ik ondersteun de
Europese Commissie waar mogelijk in diens rol als toezichthouder op de naleving van
de DSA.

Vraag 13

Bent u bereid om bij de Europese Commissie aan te dringen op een onderzoek naar deze
gevallen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 13

Het contact tussen de Europese Commissie en mijn ministerie (en andere relevante ministeries)
is structureel van aard. Ik zie het als mijn taak om de Europese Commissie waar mogelijk
te ondersteunen bij haar taakuitoefening als toezichthouder op de naleving van de
DSA. Daar hoort ook het doorgeven van signalen zoals in deze berichtgeving bij. Daarbij
vertrouw ik de Europese Commissie bij het uitoefenen van haar rol, dus voor aandringen
zie ik geen noodzaak. Dat zou ook niet passend zijn omdat het de onafhankelijkheid
van de Europese Commissie in het geding brengt.

Wel begrijp ik uw verlangen naar ad hoc en daadkrachtig ingrijpen bij waargenomen
incidenten. De DSA is ontworpen om de grondrechten van mensen in de online wereld
te bestendigen en ik vind het belangrijk binnen de kaders van de wet te blijven handelen.
De DSA is een relatief nieuwe wet en het vereist tijd om inzicht te krijgen of de
geboden kaders en maatregelen werken zoals bedoeld. In 2027 evalueert de Europese
Commissie de wet en wordt deze evaluatie voorgelegd aan het Europees Parlement, de
Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité. Tijdens deze evaluatie is er ook
de mogelijkheid om namens Nederland input te geven.

Vraag 14

Kunt u deze vragen een voor een beantwoorden?

Antwoord 14

Ja.