Brief regering : Reactie FAD inzake aanpak van fraude, winkeldiefstal en criminaliteit binnen de detailhandel

Nr. 815
BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 15 december 2025

Inleiding

Op 27 november jl. heeft uw vaste commissie voor Justitie en Veiligheid een verzoek
ingediend voor een reactie op een brief en het jaarverslag 2025 van Stichting Fraude
Aanpak Detailhandel (FAD) voor het commissiedebat Politie van 18 december. Met deze
brief kom ik tegemoet aan dat verzoek.

In de brief deelt de Stichting FAD haar inzet en ervaringen met betrekking tot de
problematiek rondom (interne) fraude, winkeldiefstal en overlast. Vanuit gesprekken
en discussies met onder andere bedrijven uit de retailsector, nationale politie en
Openbaar Ministerie is er een notitie geschreven met gesignaleerde knelpunten, besproken
stellingen en inzichten.

Publiek private samenwerking voor een veilig winkelklimaat

Binnen het Actieprogramma Veilig Ondernemen (AVO) 2023–2026 wordt door de overheid
en het bedrijfsleven structureel en intensief samengewerkt om criminaliteit te voorkomen
en terug te dringen, zo ook voor interne fraude, winkeldiefstal en agressie en geweld.

Winkeldiefstal

Winkeldiefstal wordt door publieke en private partijen ervaren als een groot probleem.
Voor ondernemers vormt winkeldiefstal een uitdaging, die leidt tot financiële schade
en gevoelens van onveiligheid en frustratie. Winkeldiefstal is een strafbaar feit
en het is dan ook van essentieel belang dat dit wordt voorkomen en passend wordt opgevolgd.

Vanuit het Actieprogramma Veilig Ondernemen hebben publieke en private partners de
afgelopen maanden gewerkt aan het versterken van de aanpak van winkeldiefstal.1 Voor de zomer zijn de contouren van het plan van aanpak middels het eerste halfjaarbericht
politie met de Tweede Kamer gedeeld.2 Dit plan is in lijn met de motie Michon-Derkzen,3 waar uw commissie ook aan refereert in het verzoek. In het Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing
van 10 november jl. is het plan van aanpak door publieke en private partners vastgesteld.

In het tweede halfjaarbericht politie van 10 december jl. heb ik u geïnformeerd over
de voortgang van dit plan van aanpak. Zo wordt er ingezet op het versterken van inzicht
in de aard en omvang van winkeldiefstal. Zoals in het jaarverslag FAD staat omschreven
is het werkelijke aantal winkeldiefstallen onduidelijk. Momenteel voert het WODC hier
onderzoek naar uit, de publicatie wordt in het voorjaar van 2026 verwacht. De inzet
vanuit het plan van aanpak betreft daarnaast ook acties om meer handelingsperspectief
en duidelijkheid te bieden aan de ondernemer over de (strafrechtelijke) afdoening.

Interne fraude

Fraude is een breed maatschappelijk probleem en veroorzaakt grote schade voor ondernemers
en hun klanten, dit is ook onderkend in het AVO 2023–2026. Fraude is een breed begrip.
Interne fraude wordt gepleegd door bestuurders, werknemers en/of door de ondernemer
gecontracteerde derde partijen. Het kan dan gaan om criminele, strafbare handelingen
zoals diefstal, verduistering, valsheid in geschrifte en oplichting. Ondernemers en
hun klanten worden hierdoor op meerdere manieren benadeeld. Ondernemers lijden forse
schade en het onderzoek doen en bewijslast verzamelen kost hen ook geld.

In het Actieprogramma Veilig Ondernemen is het uitgangspunt geformuleerd dat het een
verantwoordelijkheid van bestuurders in het bedrijfsleven is om actief te sturen op
het nemen van maatregelen in hun organisatie en op samenwerking met partners op fraude
effectief te kunnen aanpakken. Met het jaarverslag wordt door de Stichting FAD toegelicht
hoe zij met de aangesloten ondernemers invulling geeft aan de eigen verantwoordelijkheid
om zich te beschermen tegen criminaliteit van de eigen werknemers. Een concreet voorbeeld
dat in het oog springt is het waarschuwingenregister dat de Stichting FAD beheert.
In het jaarverslag wordt de opzet en werking toegelicht. Voor het register heeft de
Autoriteit Persoonsgegevens een vergunning verleend. Dit vind ik een goed voorbeeld
hoe de detailhandel zichzelf kan beschermen tegen criminaliteit en voortzetting van
crimineel handelen door ex-werknemers kan bestrijden maar daarbij zorgvuldig blijft
beoordelen wat proportioneel is.

Agressie en geweld

In het jaarverslag FAD wordt ook de problematiek van overlast, agressie en geweld
in de supermarktbranche genoemd. Zoals mijn ambtsvoorganger voor de zomer heeft aangegeven
in zijn brief aan uw Kamer over de brede aanpak van instrumenteel en expressief geweld
in het publieke en semipublieke domein, is een aanvullende aanpak samen met de brancheorganisaties
benodigd om het geweld tegen werknemers in de private sector te beteugelen.4

De aanpak van geweld tegen werknemers in de private sector focust op branches met
een hoog risico op slachtofferschap, zoals beveiligers en winkelpersoneel die grenzen
(moeten) stellen. De aanpak wordt langs een aantal lijnen vorm gegeven, zoals uitgebreider
zal worden toegelicht in de Verzamelbrief High Impact Crimes, die op korte naar de
Kamer wordt verstuurd: van zicht op de aard en omvang van de gepleegde geweldsdelicten,
via preventie, opsporing en vervolging tot en met nazorg en randvoorwaarden. Zo kan
het onderzoek naar agressie en geweld van klanten in de retailsector door het Nederlands
Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving eind 2027 waardevolle handvatten bieden
voor winkelpersoneel. Als het gaat over de randvoorwaarden benadruk ik ook hier het
belang van samenwerking, zowel binnen de eigen branche als met andere sectoren en
publieke partners, aangezien die samenwerking de kracht en effectiviteit van de aanpak
vergroot.

Tot slot

Ik hecht veel waarde aan publiek private samenwerking om criminaliteit in het bedrijfsleven
een halt toe te roepen. Ik waardeer de betrokkenheid van de Stichting FAD en de verschillende
partners waarmee zij tot hun analyse van knelpunten, stellingen en inzichten zijn
gekomen bij de aanpak van de problematiek dan ook ten zeerste.

Ik nodig de Stichting FAD graag uit om in de thematische werkgroepen met publieke
en private partners vanuit het Actieprogramma Veilig Ondernemen toelichting te geven
over hun visie en verdere inzet met betrekking tot de problematiek die zij aankaarten.
De input kan daarnaast worden meegenomen in de verdere de vormgeving van het nieuwe
Actieprogramma Veilig Ondernemen 2027–2030.

De Minister van Justitie en Veiligheid,
F. van Oosten