Amendement (gewijzigd/nader/vervangend) : Gewijzigd amendement van het lid Clemminck ter vervanging van nr. 8 over het toezicht op de uitvoering van de risicoanalyse beleggen bij de volksvertegenwoordiging
36 892 Wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet, de Waterschapswet en de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba in verband met de risicoanalyse bestuurlijke integriteit voor kandidaat-bestuurders (Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur tweede tranche)
Nr. 12
GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID CLEMMINCK TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR.
8
Ontvangen 1 september 2026
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
I
In artikel I, onderdeel A, wordt het voorgestelde artikel 36c als volgt gewijzigd:
1. Het tweede lid komt te luiden:
2. De raad ziet toe op de uitvoering van de risicoanalyse. De raad stelt uit zijn midden
een commissie in die namens de raad zorgdraagt voor de feitelijke uitvoering van de
risicoanalyse.
2. In het vierde lid wordt «door tussenkomst van de burgemeester» vervangen door «door
de in het tweede lid bedoelde commissie».
3. In het vijfde lid wordt na «aan de raad» telkens ingevoegd «door de in het tweede
lid bedoelde commissie».
II
In artikel II, onderdeel A, wordt het voorgestelde artikel 35d als volgt gewijzigd:
1. Het tweede lid komt te luiden:
2. Provinciale staten zien toe op de uitvoering van de risicoanalyse. Provinciale staten
stellen uit hun midden een commissie in die namens provinciale staten zorgdraagt voor
de feitelijke uitvoering van de risicoanalyse.
2. In het vierde lid wordt «door tussenkomst van de commissaris van de Koning» vervangen
door «door de in het tweede lid bedoelde commissie».
3. In het vijfde lid wordt na «aan provinciale staten» telkens ingevoegd «door de in
het tweede lid bedoelde commissie».
III
Artikel III, onderdeel A, onder 1, wordt als volgt gewijzigd:
1. Het voorgestelde derde lid komt te luiden:
3. Het algemeen bestuur ziet toe op de uitvoering van de risicoanalyse. Het algemeen
bestuur stelt uit zijn midden een commissie in die namens het algemeen bestuur zorgdraagt
voor de feitelijke uitvoering van de risicoanalyse.
2. In het vijfde lid wordt «door tussenkomst van de voorzitter» vervangen door «door
de in het derde lid bedoelde commissie».
3. In het zesde lid wordt na «aan het algemeen bestuur» telkens ingevoegd «door de in
het derde lid bedoelde commissie».
IV
In artikel IV, onderdeel A, wordt het voorgestelde artikel 41 als volgt gewijzigd:
1. Het tweede lid komt te luiden:
2. De eilandsraad ziet toe op de uitvoering van de risicoanalyse. De eilandsraad stelt
uit zijn midden een commissie in die namens de eilandsraad zorgdraagt voor de feitelijke
uitvoering van de risicoanalyse.
2. In het vierde lid wordt «door tussenkomst van de gezaghebber» vervangen door «door
de in het tweede lid bedoelde commissie».
3. In het vijfde lid wordt na «aan de eilandsraad» telkens ingevoegd «door de in het
tweede lid bedoelde commissie».
Toelichting
De risicoanalyse vindt plaats als onderdeel van de benoemingsprocedure van een decentrale
bestuurder. Dit is een procedure waarin de decentrale volksvertegenwoordiging aan
zet is en uiteindelijk beslist over de benoeming. Daarin onderscheidt de risicoanalyse
zich wezenlijk van de reguliere taken van de kroonbenoemde bestuurder op het gebied
van bestuurlijke integriteit. Het gaat hier niet om een zelfstandige bevoegdheid van
een individueel bestuursorgaan, maar om een verantwoordelijkheid die nauw samenhangt
met de benoemingsbevoegdheid van het hoogste orgaan van het decentrale bestuur. De
indiener acht het daarom niet wenselijk dat de wet de regie over de risicoanalyse
dwingend bij de burgemeester, de commissaris van de Koning, de voorzitter van het
waterschap of de gezaghebber legt. Met dit amendement wordt deze regie belegd bij
de decentrale volksvertegenwoordiging die over de benoeming beslist.
Met de woorden «ziet toe op» wordt niet bedoeld dat de volksvertegenwoordiging als
formele toezichthouder op de uitvoerder wordt aangemerkt. Aangesloten wordt bij de
betekenis die deze formulering in het wetsvoorstel heeft voor de burgemeester en de
andere kroonbenoemde bestuurders. De volksvertegenwoordiging draagt er zorg voor dat
de risicoanalyse plaatsvindt en is verantwoordelijk voor het goede verloop van het
proces. Het gaat daarmee om een regierol.
De volksvertegenwoordiging voert de risicoanalyse niet zelf uit, maar dit wordt belegd
bij een commissie van de volksvertegenwoordiging. Daarmee blijft een duidelijke scheiding
bestaan tussen de regie over het proces en de feitelijke uitvoering van het onderzoek.
De commissie zorgt voor de feitelijke uitvoering, met inachtneming van de verdere
kaders die de volksvertegenwoordiging heeft gesteld binnen de grenzen van de wet.
De wet schrijft niet op voorhand één uitvoeringsmodel voor. De commissie kan voor
de feitelijke uitvoering bijvoorbeeld een extern bureau of een deskundige interne
functionaris aanwijzen. De commissie bewaakt namens de volksvertegenwoordiging het
goede verloop van het proces en fungeert als schakel tussen de feitelijke uitvoerder
en de voltallige volksvertegenwoordiging. Deze commissie vervult binnen de volksvertegenwoordiging
een rol die vergelijkbaar is met die van een vertrouwenscommissie bij een benoemingsprocedure
voor een burgemeester, commissaris van de Koning of voorzitter van een waterschap.
De commissie bestaat uit leden van de volksvertegenwoordiging.
Vanuit haar rol mag de commissie onder geheimhouding kennisnemen van de uitkomsten
van de risicoanalyse. De commissie deelt vervolgens uitsluitend de conclusie, aanbevelingen
en voorgenomen beheersmaatregelen met de voltallige volksvertegenwoordiging. De volledige
risicoanalyse en de onderliggende informatie worden niet met alle leden gedeeld. Daarmee
wordt aangesloten bij de vertrouwelijke werkwijze die ook bij andere benoemingsprocedures
wordt toegepast. De commissie stelt de kandidaat-bestuurder in de gelegenheid te reageren
voordat de conclusie, aanbevelingen en voorgenomen beheersmaatregelen aan de voltallige
volksvertegenwoordiging worden overgelegd. Indien deze stukken persoonsgegevens van
een derde bevatten, stelt de commissie ook deze derde vooraf in de gelegenheid daarop
te reageren. Voor de leden van de commissie en voor alle anderen die bij de uitvoering
van de risicoanalyse betrokken zijn, geldt een geheimhoudingsplicht ten aanzien van
de informatie die niet aan de voltallige volksvertegenwoordiging wordt overgelegd.
Omdat de geheimhouding hier direct volgt uit de wet kan de volksvertegenwoordiging
deze geheimhouding niet opheffen of bepalen dat andere leden inzage kunnen krijgen.
Hierdoor blijft gevoelige informatie binnen de beperkte kring van personen voor wie
kennisneming daarvan noodzakelijk is.
Ook het zogenoemde «goede gesprek» met de kandidaat kan binnen dit kader worden belegd,
bijvoorbeeld bij het externe bureau, een aangewezen interne functionaris of de commissie.
De memorie van toelichting bij het wetsvoorstel wijst daarnaast op de burgemeester
als mogelijke gesprekspartner. De indiener onderkent dat een dergelijke rol denkbaar
is, maar benadrukt dat deze geen automatisme vormt en niet rechtstreeks uit de wet
voortvloeit. De volksvertegenwoordiging bepaalt vanuit haar regierol hoe het proces
wordt ingericht en wie het goede gesprek voert.
Het amendement combineert daarmee drie uitgangspunten: de democratisch gelegitimeerde
volksvertegenwoordiging houdt de regie over een procedure die rechtstreeks samenhangt
met haar benoemingsbevoegdheid, de feitelijke risicoanalyse wordt zo onafhankelijk
mogelijk uitgevoerd en privacygevoelige informatie blijft beperkt tot een daartoe
ingestelde vertrouwelijke commissie.
Clemminck
Ondertekenaars
Ranjith Clemminck, Tweede Kamerlid
Appreciatie (oordeel)
Ontraden
De minister of staatssecretaris is het niet eens met de motie en adviseert de Kamer om tegen de motie te stemmen. Bijvoorbeeld omdat hij of zij vindt dat de motie wettelijk niet klopt, te veel geld kost om uit te voeren, of helemaal niet uitvoerbaar is.