Activiteiten

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib schrijft thematekst herdenkingen 4 en 5 mei

Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib

Het National Comité 4 en 5 mei heeft mij gevraagd dit jaar de thematekst te schrijven. In mijn tekst zeg ik dat we onze democratie moeten liefhebben en onderhouden. “Een democratie kan ook in vredestijd gevaar lopen." Aan de hand van deze tekst wordt bij de komende herdenkingen en vieringen op 4 en 5 mei stilgestaan bij de waarde van onze democratische rechtsstaat.

"Als mensen, heel geleidelijk, een muur optrekken tussen groepen in de samenleving en wij dat gewoon gaan vinden”, schrijf ik. Ik haal Madeleine Albright aan, die in haar boek Facism: A Warning zegt dat democratie veel meer is dan een systeem. Ze noemt het een manier van leven, een permanent gesprek.

Democratie, een opdracht

Ik vind dat dat van onze democratie niet zozeer een gegeven, als wel een opdracht maakt. “Onze democratie komt met een verantwoordelijkheid. Door vanuit de vrijheid van nu terug te kijken naar de onvrijheid van toen, zien we scherper dan ooit dat een democratie niet alleen geeft maar ook vraagt, namelijk om mee te doen. Natuurlijk door gebruik te maken van je stemrecht, maar ook door te debatteren, meningen uit te wisselen, naar elkaar te luisteren, kritisch te oordelen en compromissen te sluiten. Door de stem van de minderheid, hoe afwijkend ook, te erkennen. En door in staat te blijven in de schoenen van de ander te gaan staan.”

Honderd jaar kiesrecht

De herdenkingen op 4 en 5 mei staan komend jaar in het teken van In vrijheid kiezen. Met dit thema sluit het National Comité 4 en 5 mei aan bij de viering van honderd jaar algemeen kiesrecht.

Herdenking oud-Voorzitter Dick Dolman

Dick Dolman in 1982, vlak nadat hij opnieuw gekozen is als Tweede Kamervoorzitter. Foto: Nationaal Archief.
Dick Dolman in 1982, vlak nadat hij opnieuw gekozen is als Tweede Kamervoorzitter. Foto: Nationaal Archief.

De Tweede Kamer heeft op donderdagmiddag 31 januari 2019 haar oud-Voorzitter Dick Dolman herdacht. Hij overleed op woensdag 23 januari op 83-jarige leeftijd. Dolman was Voorzitter van de Tweede Kamer van 1979 tot 1989. Vanaf 1970 was hij Tweede Kamerlid voor de PvdA.

Tijdens de herdenking hield ik een speech, en sprak minister-president Rutte. Behalve zijn vrouw, kinderen en kleinkinderenwas ook een aantal oud-Voorzitters bij de herdenking.

‘Veel betekend voor de Kamer en de democratie’

Ik heb Dick Dolman herdacht als 'de man die gedurende tien jaar het gezicht en de hoeder van onze parlementaire democratie was'. "Voorzitter Dolman oogstte binnen en buiten de Kamer waardering voor zijn strakke manier van voorzitten. Iemand met gezag, die orde hield, maar ook van een 'gebbetje' hield."

De tentoonstelling ‘Jodenvervolging in Nederland 1940-1945’

Tentoonstelling jodenvervolging

Op het eerste gezicht lijkt het een foto van een gezellig kinderpartijtje. Een stuk of tien jongetjes en meisjes zitten op een kleedje. Verkleed, met hoedjes op. Misschien hebben ze net taart gegeten en is de gebruikelijke speurtocht achter de rug. Maar de foto is minder onschuldig dan hij lijkt. Sommige van de tien kinderen, de jarige inclusief, dragen een Jodenster. En als je goed kijkt, lachen niet alle kinderen even uitbundig. Het is dan ook 29 mei 1942. Minder dan een jaar later zullen Izaak en de zes andere Joodse kinderen zich gedwongen melden voor vertrek naar kamp Westerbork. Geen van hen overleefde de vernietigingskampen die erop volgden.

Zondag 27 januari opende ik de tentoonstelling ‘Jodenvervolging in Nederland 1940-1945’ en nam ik het boek ‘De Jodenvervolging in foto’s’ in ontvangst. Eberhard van der Laan zei het eens zo treffend: “De Tweede Wereldoorlog wil maar geen verleden tijd worden”. Tot op de dag van vandaag zijn we bezig die periode te verwerken. Om die periode proberen te begrijpen. De Duitsers hebben er een mooi woord voor: ‘Vergangenheitsbewaltigung’. De poging om het verleden te analyseren, te verwerken, en om met dat verleden te leren leven. Dit boek en bijhorende tentoonstelling, dragen daar aan bij. Nog nooit eerder werd dit deel van de Nederlandse geschiedenis verteld met foto’s in de hoofdrol.

Lees mijn volledige toespraak.

Het feest van de lichtjes

Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib, neemt de Chanoukia in ontvangst.
Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib, neemt samen met de Voorzitter van de Eerste Kamer, Ankie Broekers-Knol, de samen met Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol een menora in ontvangst: een kandelaar met negen armen.

Chanoeka wordt ook wel 'het feest van de lichtjes' genoemd. Ieder jaar viert de Joodse gemeenschap dit feest van de overwinning van vrijheid op onderdrukking. De overwinning van het licht op de duisternis. Ter ere van het achtdaagse feest, dat zondag 2 december begint, nam ik samen met Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol een menora in ontvangst: een kandelaar met negen armen.

Lees het dankwoord hier.

Het was mooi om op deze manier Chanoeka mee te mogen vieren. Ik vind het ook belangrijk, want het verhaal heeft ons allemaal iets te vertellen. Als Voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer zijn we niet alleen verantwoordelijk voor de orde tijdens vergaderingen, we zijn ook hoeders van de belangrijke waarden waar onze democratie op gebouwd is. Zoals: vrijheid van meningsuiting; het recht om je eigen geloofsovertuiging openlijk te kunnen belijden; bescherming van minderheden; en evenredige vertegenwoordiging.

Ik geef de kandelaar een mooi plekje in het Tweede Kamergebouw.

Het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2018

Kamervoorzitter Khadija Arib ontvangt het eerste exemplaar van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2018 uit handen van Thom de Graaf, Voorzitter van de Stichting Parlementaire Geschiedenis
Kamervoorzitter Khadija Arib ontvangt het eerste exemplaar van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2018 uit handen van Thom de Graaf, Voorzitter van de Stichting Parlementaire Geschiedenis

Dit is bijna een vast, terugkerend ritueel. De presentatie van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis. Dinsdagmiddag mocht ik het eerste exemplaar in ontvangst nemen uit handen van Thom de Graaff, voorzitter van het bestuur van de Stichting Parlementaire Geschiedenis.

Ik hield een toespraak over het thema van dit jaar: ‘Regio versus Randstad’. “Vanuit de Kamer zijn er meer initiatieven om de regio dichterbij te halen. Bijvoorbeeld met rondetafelgesprekken: eind vorig jaar hield de commissie voor Europese Zaken zo’n rondetafelgesprek in Maastricht. Of met hoorzittingen, waarvoor we professionals uit het hele land uitnodigen om ons van informatie te voorzien. En er zijn werkbezoeken, zoals mijn eigen bezoek aan Groningen, waarbij we met bewoners in gesprek gaan over onderwerpen die hen bezighouden”.

Lees de volledige toespraak hier.

Het allereerste kindervragenuur

Kindervragenuur in de Tweede Kamer
Kindervragenuur in de Tweede Kamer

Wat een vrolijk gezicht, al die 150 kinderen op de blauwe stoelen van de vergaderzaal! Dinsdag 20 november was het allereerste kindervragenuur. Wat mij betreft is het de start van een traditie. Ik vind het heel goed dat volwassenen inzicht krijgen in wat kinderen bezighoudt.

Klik voor een verslag met veel foto's.

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib legt uit hoe de interruptiemicrofoon werkt
Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib legt uit hoe de interruptiemicrofoon werkt

Theatervoorstelling over 100 jaar kiesrecht

Eveline van Rijswijk in haar theatervoorstelling ‘De Première.

Als Suze Groeneweg 100 jaar geleden als eerste vrouw in de Tweede Kamer komt, moet er speciaal voor haar een wc worden gebouwd. Tot dan toe waren er alleen heren-wc’s. Grappend noemden haar mannelijke collega’s het gangetje naar haar wc het Groenewegje. Hiermee verwezen zij naar het Groenewegje in Den Haag, een straat vol kroegen en bordelen. Hoe moet het voor Suze zijn geweest tussen al die mannen in de Tweede Kamer?

Naar antwoorden op deze en meer vragen ging historica en theatermaker Eveline van Rijswijk op zoek in haar theatervoorstelling ‘De Première.’

Op woensdag 7 november opende ik de voorstelling in de Oude Zaal van de Tweede Kamer, de plek waar Suze precies 100 jaar geleden haar maidenspeech hield. Het was haar eerste toespraak in de Kamer en na Suze zouden er nog vele vrouwen in haar voetsporen treden.

Kindervragenuur

Selectie van vragen voor het kindervragenuur
Op dinsdag 6 november kwamen alle ingezonden vragen op de tafel van de Voorzitter en de initiatiefnemers. De geselecteerde vragen worden op 20 november voorgelegd aan de ministers en staatssecretarissen.

Iedere dinsdagochtend selecteer ik de vragen voor het vragenuur. Vanochtend had ik er 151 extra vragen bij. Voor het allereerste kindervragenuur op 20 november konden kinderen uit groep 7 of 8 namelijk hun vragen insturen.

Het is bijzonder dat zoveel kinderen dat hebben gedaan! Ik vind het ontzettend belangrijk dat ook kinderen de kans krijgen om zich uit te spreken over thema’s die zij op de politieke agenda zouden willen zetten. Zo kunnen zij al op jonge leeftijd meedoen met onze parlementaire democratie. De vragen gaan over verschillende onderwerpen: van veiligheid tot klimaat, van schoolvakanties tot verkiezingen. Stuk voor stuk onderwerpen waar kinderen nieuwsgierig naar zijn of zich zorgen over maken.

Uit de inzendingen selecteerde ik vijf vragen die de kinderen tijdens het kindervragenuur gaan stellen aan de ministers en staatssecretarissen. We maken later bekend welke vragen dat zijn. De leerlingen stellen hun vragen op 20 november in de plenaire zaal. Ze mogen dus echt op de blauwe stoelen plaatsnemen.

Je kunt het kindervragenuur op 20 november live volgen via deze website of NPO Politiek.

Groot respect en diepe dankbaarheid

Wim Kok in Madurodam
Wim Kok in 1998 in Madurodam (foto: Hollandse Hoogte / Hans Kouwenhoven)

Dinsdag 30 oktober hebben we in de Tweede Kamer oud-premier Wim Kok herdacht. In aanwezigheid van zijn vrouw en kinderen. In mijn toespraak typeerde ik Wim Kok als ‘serieus en sober’. Wij herdenken hem met groot respect en diepe dankbaarheid voor alles wat hij voor ons en ons land heeft betekend.

Kok wilde tegenstellingen verkleinen én resultaten boeken. En tot in het diepst van zijn wezen was hij ervan overtuigd dat dit alleen kon door te zoeken naar consensus en compromis. Door bruggen te bouwen en partijen aan te moedigen die dan samen met hem over te steken. Zoals hij doet op een bekende foto in Madurodam. Als Wim Kok íets was, was hij een verbindingsgenie.

Lees de volledige toespraak bij de herdenking van Wim Kok.

Herdenking in het Oranjehotel

Cellenbarakken Strafgevangenis Scheveningen, gezien van buiten de gevangenismuur
Cellenbarakken Strafgevangenis Scheveningen, gezien van buiten de gevangenismuur. Foto: Nationaal Archief / Wikipedia

In de gevangenis van Scheveningen zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog Nederlanders opgesloten die zich verzetten tegen de Duitsers. In de volksmond heette de gevangenis daarom het Oranjehotel. De verzetshelden werden hier verhoord en berecht. Terdoodveroordeelden wachtten in de dodencellen in ‘gang D’ op hun executie bij de Waalsdorpervlakte, drie kilometer verder in de duinen. Ieder jaar organiseert de Stichting Oranjehotel een herdenking en een ‘Stille Gang’.

Een van de dodencellen, ‘Doodencel 601’, is in oorspronkelijke staat behouden. Op de muren van deze cel staan boodschappen van gevangenen gekrast als “God is liefde” en “Oranje overwint”. De cel vormt de kern van de indrukwekkende herdenking die ieder jaar plaatsvindt. Samen met Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol legde ik hier zaterdag 6 oktober een krans namens de Staten-Generaal.

Op dit moment wordt het Oranjehotel verbouwd tot een officieel herinneringscentrum dat toegankelijk is voor publiek.

Doodencel 601 in het Oranjehotel
'Doodencel 601' in de gevangenis van Scheveningen

123456789...13volgende ›