Tweede Kamer krijgt een signaal uit de samenleving

De Tweede Kamer krijgt regelmatig signalen over problemen in de samenleving. Zoals over roken, waarbij uit de samenleving en van maatschap-pelijke organisaties signalen kwamen dat het wenselijk is om de minimumleeftijd waarop tabaks-producten mogen worden verkocht, te verhogen van 16 naar 18 jaar. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (die hierover gaat) stelde vervolgens het wetsvoorstel verhoging minimumleeftijd tabaksproducten voor. Uiteraard kan de regering ook op eigen initiatief besluiten wettelijke regels op te stellen.

De minister schrijft een wetsvoorstel

Als het kabinet, net als de Tweede Kamer, vindt dat er wetgeving moet komen, maken ambtenaren van het ministerie een wetsvoorstel en de bijbehorende toelichting (een memorie van toelichting). De minister is hiervoor verantwoordelijk. De minister moet de andere ministers ervan overtuigen dat de wet er moet komen en dat het voorstel bij de Tweede Kamer moet worden ingediend.
De vergadering van alle ministers, de ministerraad, neemt het besluit over de indiening van het wetsvoorstel. Voordat het wetsvoorstel kan worden ingediend, moet de Raad van State om advies worden gevraagd. De Raad van State kijkt bijvoorbeeld of de nieuwe wet juridisch goed in elkaar zit en niet in strijd is met de Grondwet. Het advies kan Kamerleden helpen bij het beoordelen van het wetsvoorstel.
Ook het wetsvoorstel verhoging minimumleeftijd tabaksproducten is zo tot stand gekomen en is op 25 maart 2013 bij de Tweede Kamer ingediend.

Minister

De Tweede Kamer reageert op het voorstel

Het wetsvoorstel gaat eerst naar een commissie uit de Tweede Kamer, die bestaat uit leden van alle fracties die veel weten over een bepaald onderwerp (de specialisten). De Kamerleden in de commissie kunnen vragen over het wetsvoorstel stellen, waarop de minister schriftelijk reageert. Zo ontstaat in een aantal 'rondes' tussen de Tweede Kamer en de minister meer duidelijkheid over de precieze bedoeling en werking van het wetsvoorstel. Als de Kamerleden en de minister het niet eens worden, kunnen Kamerleden een zwaarder middel inzetten: zij hebben namelijk het recht een amendement (wijzigingsvoorstel) in te dienen. Als de meerderheid van de Tweede Kamer met het amendement instemt, wordt het wetsvoorstel gewijzigd zoals is voorgesteld in het amendement. Bij het wetsvoorstel verhoging minimumleeftijd tabaksproducten zijn twee amendementen ingediend: in één amendement werd voorgesteld om in het wetsvoorstel op te nemen dat de verkoop van tabaksproducten in de toekomst alleen mag plaatsvinden in tabaksspeciaalzaken met een vergunning, en in een tweede om een extra sanctiemogelijkheid op te nemen voor verstrekkers van tabaksproducten die meerdere keren de wet overtreden.

Minister
Tweede Kamer

De Tweede Kamer stemt over het voorstel

Na de voorbereiding in de commissie volgt een debat in de plenaire vergader- zaal van de Tweede Kamer. Ook de amendementen (de wijzigingen die Kamerleden hebben voorgesteld) worden besproken. Na het debat stemmen alle aanwezige Kamerleden in de grote vergaderzaal; eerst wordt gestemd over de amendementen en daarna over het wetsvoorstel als geheel. De Kamerleden die niet in de commissie zitten, zijn vooraf bijgepraat door hun gespecialiseerde collega's die hen vertellen of ze vóór of tegen de amendementen en het wetsvoorstel moeten stemmen.
Als een amendement is aangenomen, wordt de tekst van dat amendement overgenomen in het wetsvoorstel. Als het wetsvoorstel is aangenomen, wordt het naar de Eerste Kamer gestuurd.
Het wetsvoorstel verhoging minimumleeftijd tabaksproducten is op 10 oktober 2013 aangenomen door de Tweede Kamer.

Tweede Kamer

De Eerste Kamer reageert op het voorstel

Ook in de Eerste Kamer houdt eerst een commissie zich met het voorstel bezig. Net als in de Tweede Kamer is er eerst een schriftelijke ronde en daarna (eventueel) een debat. Uiteindelijk wordt, net als in de Tweede Kamer, over het wetsvoorstel (inclusief de aangenomen amendementen) gestemd.
De Eerste Kamer let vooral op uitvoer- baarheid van de nieuwe wet en of het voorstel juridisch goed in elkaar zit. De leden van de Eerste Kamer hebben niet het recht om amendementen in te dienen, zij kunnen een voorstel alleen aannemen of verwerpen.
Het wetsvoorstel verhoging minimum- leeftijd tabaksproducten werd op 12 november 2013 door de Eerste Kamer aangenomen.

Eerste Kamer

De minister en de koning zetten hun handtekening

Als het wetsvoorstel ook in de Eerste Kamer is aangenomen, moet de nieuwe wet worden afgekondigd in het Staatsblad, zodat alle inwoners van Nederland er kennis van kunnen nemen. De wet wordt ondertekend door de koning en door de minister die het wetsvoorstel heeft verdedigd.

Minister
Koning

De nieuwe wet treedt in werking

Meestal treedt de wet door een apart besluit in werking. Vaak is dat op 1 januari, maar het kan ook op een andere datum. De Wet verhoging minimumleeftijd tabaksproducten ging in per 1 januari 2014. Sindsdien kunnen alleen mensen van 18 jaar en ouder tabaksproducten kopen.