Ga direct naar inhoud of menu

Monitor Trends in Beeld

Zoek binnen Monitor Trends in Beeld

Actueel

Deze hoofdrubriek bevat 2 rubrieken:

- Overzicht
- Nieuws

# Vasthouden en doorgaan

Nieuwsbericht | 06-03-2014 | 00:00

In het afgelopen schooljaar daalde het aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv) naar 27.950. Daarmee zet de dalende trend van de afgelopen jaren door en komt de kabinetsdoelstelling van maximaal 25.000 nieuwe vsv’ers per jaar in 2016 in zicht. Op 4 maart heeft de Tweede Kamer een brief ontvangen met de analyse van de nieuwste vsv-cijfers.

Bij het bepalen van de doelstelling is de aanscherping van de meetsystematiek als voorwaarde gesteld. Vanaf 2012/'13 wordt rekening gehouden met de correctie voor onterecht als vsv’er getelde jongeren. Dankzij verbeteringen in de meetsystematiek en het gebruik van meerdere informatiebronnen is vanaf nu scherper in beeld welke jongeren daadwerkelijk uitgevallen zijn. Bijvoorbeeld jongeren zonder startkwalificatie die zijn overgestapt naar het erkende particulier onderwijs, worden niet meer aangemerkt als vsv’er. Ook schoolverlaters op het niveau mbo-1 met een baan (minstens 12 uur per week) worden niet meer meegeteld.

De intensieve samenwerking tussen scholen en gemeenten die wordt gekenmerkt door een prestatiegerichte regionale aanpak met een actief verzuimbeleid, heeft duidelijk succes. Jet Bussemaker, de minister van OCW, vatte dit onlangs bondig samen als “vasthouden en doorgaan.”

- Aantal voortijdig schoolverlaters per schooljaar in Nederland
  | Doelstelling | Realisatie
  --- | --- | ---
  2001-2002 | 71000 | 71000
  2002-2003 | 66500 |
  2003-2004 | 62533 |
  2004-2005 | 58600 | 58600
  2005-2006 | 54667 | 52400
  2006-2007 | 50733 | 50900
  2007-2008 | 46800 | 46800
  2008-2009 | 42866 | 41875
  2009-2010 | 38933 | 39941
  2010-2011 | 35000 | 39115
  2011-2012 | 32000 | 36560
  2012-2013 | 29500 | 27930
  2013-2014 | 27200 |
  2014-2015 | 25000 |

  OCW Brontabel als csv (328 bytes)

## Wie zijn vsv’er?

6Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die het onderwijs in een schooljaar zonder startkwalificatie hebben verlaten. Een startkwalificatie is een havo/vwo-diploma of een mbo-diploma op minimaal mbo-2 niveau. Veruit de meeste vsv’ers zijn afkomstig uit het mbo. In 2012/'13 waren dat er 22 duizend; bijna 6% van alle mbo-leerlingen. Iets meer dan 5 duizend vsv’ers komen uit het voortgezet onderwijs, 0,6% van alle vo-scholieren. Een beperkt aantal vsv‘ers is afkomstig uit het vavo, de kleinste schoolsoort. Het vsv-percentage binnen het vavo is veruit het hoogst, in 2012/'13 is 13% van alle vavo-scholieren zonder startkwalificatie uitgevallen.

- Aantal nieuwe vsv'ers naar schoolsoort
  | Aantal nieuwe vsv'ers
  --- | ---
  vo onderbouw | 1034
  vmbo bovenbouw | 3042
  havovwo bovenbouw | 1077
  mbo niveau 1 | 3431
  mbo niveau 2 | 9186
  mbo niveau 3+4 | 9492
  vavo | 674

  OCW Brontabel als csv (157 bytes)

Binnen het mbo loopt het percentage vsv’ers sterk uiteen. Op de niveaus 3 en 4 is ca. 3% voortijdig uitgevallen. Binnen niveau 2 is dat ongeveer 10% en binnen niveau 1 circa 30%. Daarbij zijn de verschillen tussen BOL en BBL klein. Duidelijk hoger ligt het vsv-percentage bij de examenleerlingen; 7% op niveau 3+4, 18% op niveau 2 en 45% op niveau 1.

Voor meer en gedetailleerdere informatie zie www.aanvalopschooluitval.nl.

## Aangepaste meetmethode

In voorgaande schooljaren kon 95% van de jongeren in beeld worden gebracht, waardoor enkele duizenden jongeren onterecht als voortijdig schoolverlater werden meegeteld. Bijvoorbeeld jongeren die overstapten naar het particulier onderwijs om daar alsnog een startkwalificatie te gaan halen of jongeren met een vrijstelling op grond van de Leerplichtwet 1969. Door gebruik te maken van meerdere informatiebronnen en aanscherping van de meetmethodiek is het afgelopen schooljaar ruim 99%van alle jongeren terug te vinden en worden ruim 4 duizend jongeren per jaar niet langer onterecht aangemerkt als voortijdig schoolverlater.

De nieuwe informatiebronnen laten zien dat in het afgelopen schooljaar:

- Ongeveer 1.800 jongeren binnen de vsv deelnemerspopulatie zijn overgestapt naar het niet-bekostigd onderwijs;
- Ongeveer 750 leerlingen geen vsv’er zijn omdat ze een vrijstelling op grond van de Leerplichtwet hebben;
- 23 jongeren worden niet als vsv’er geteld omdat ze een opleiding zijn gaan volgen bij defensie of politie.
- Ruim 1.100 jongeren met een mbo-1 diploma direct na afloop van de opleiding een baan van 12 uur of meer hebben gevonden;
- Ruim 350 jongeren worden niet langer als vsv’er geteld, omdat ze gezien worden als eerstejaars nieuwkomer;
- 122 jongeren na 1 oktober in de maanden oktober, november en december alsnog een startkwalificatie hebben gehaald.

Bij het bepalen van de doelstelling van 25.000 in 2016 is de aanscherping van de meetsystematiek als randvoorwaarde gesteld. Ook de komende twee schooljaren 2013/2014 en 2014/2015 worden bovenstaande correcties doorgevoerd.

- Aantal onterecht meegetelde en gecorrigeerde vsv’ers 2012/2013
  | vsv
  --- | ---
  niet-bekostigd onderwijs | 1799
  substantiële baan | 1158
  vrijgesteld | 754
  vanuit het buitenland | 351
  startkwalificatie | 122
  opl. politie/defensie | 23

  OCW Brontabel als csv (155 bytes)

## Europese doelstelling 2020 in zicht

De EU hanteert een afwijkende vsv-definitie. Het gaat hier om het totaal van de jongeren van 18-24 jaar buiten het onderwijs en zonder startkwalificatie en niet uitsluitend om de jaarlijkse lichting van nieuwe vsv’ers. Ook is de Europese indicator gebaseerd op een andere bron: de Enquête Beroepsbevolking. Over het algemeen kan worden gesteld dat de aangescherpte Nederlandse systematiek meer in lijn is met die van de EU, bijvoorbeeld omdat in de EU-methodiek ook rekening wordt gehouden met de overstap naar het particuliere onderwijs.

De EU stelt zich ten doel om het aandeel voortijdig schoolverlaters binnen de Unie als geheel genomen terug te brengen tot maximaal 10% in 2020. Nederland heeft deze doelstelling aangescherpt tot 8%. Met een vsv-percentage van 8,8 in 2012 komt Nederland al in de buurt van de Europese doelstelling.

- Percentage jongeren zonder startkwalificatie in Nederland en in de EU, 2000-2012
  | EU-28 | Nederland
  --- | --- | ---
  2000 |  | 15,4
  2001 |  | 15,1
  2002 | 16,9 | 15,3
  2003 | 16,4 | 14,3
  2004 | 16 | 14,1
  2005 | 15,7 | 13,5
  2006 | 15,4 | 12,6
  2007 | 14,9 | 11,7
  2008 | 14,7 | 11,4
  2009 | 14,2 | 10,9
  2010 | 13,9 | 10
  2011 | 13,4 | 9,1
  2012 | 12,7 | 8,8

  Eurostat Brontabel als csv (212 bytes)

In de EU daalde het percentage jongeren zonder startkwalificatie van 17,6% in 2000 naar 12,8% in 2012. De daling in Nederland was sterker, van 15,4% naar 8,8%. Daarmee behoort Nederland samen met Kroatië, Lithouwen, Luxemburg, Malta en Portugal tot de sterkste dalers in Europa. Deze 6 landen hebben kans gezien om hun vsv-percentage in ruim 10 jaar ongeveer te halveren. Daarbij startten Portugal en Malta op een beduidend hoger niveau (ca. 50%) dan de anderen (ca. 8 tot 17%). Vrijwel onveranderd bleef het lage percentage vsv’ers in landen als Tsjechië, Zweden en Finland (5 tot 10%).

Deze verschillen tussen landen zijn niet eenvoudig te duiden, maar geven wel aan dat het vsv-beleid niet overal in Europa even efficiënt of actief is geweest. Tussen de onderzochte Europese landen bestaan grote economische en sociale verschillen. Dit is mogelijk ook van invloed op de aanpak van voortijdig schooluitval.

## Meer weten?

Voor meer informatie, zie ook: "Lissabon-doelstelling: Voortijdig schoolverlaten".

Op Onderwijs in Cijfers zijn meer figuren te vinden, zoals het aantal nieuwe vsv'ers en voortijdig schoolverlaters in Europa.

## Zie ook

- Voortijdig schoolverlaten
- Onderwijs in Cijfers - Nieuwe vsv'ers
- Onderwijs in Cijfers - Vsv'ers in Europa

## Deel deze pagina

- Twitter
- Facebook
- LinkedIn
- Google+
- Tumblr