4 of 10 DOCUMENTS

NRC Handelsblad

26 februari 2010 vrijdag

Sprankje hoop voor Nigerdelta; 
Wisseling aan top Nigeria zou gunstig kunnen uitpakken

BYLINE: Mark Schenkel

SECTION: BUITENLAND; Blz. 4

LENGTH: 888 woorden

SAMENVATTING
Brengt de recente machtsoverdracht in Nigeria een oplossing voor de crisis in de Negerdelta dichterbij? Dat was een belangrijke vraag op een conferentie in Den Haag. 

VOLLEDIGE TEKST:
Alhaji Mujahid Asari-Dokubo - kortweg Asari - steekt een priemende wijsvinger in de lucht, zet zijn gezicht op onweer en brandt  los. ,,Amnestie? Wij accepteren helemaal geen amnestie! Ieder amnestieaanbod is illegaal, want president Yar'Adua en zijn plaatsvervanger Jonathan zijn hoe dan ook  illegaal. Wij hebben er nooit voor gekozen om bij Nigeria te horen. Het conflict in de Nigerdelta eindigt alleen als Shell en de andere buitenlandse oliebedrijven vertrekken en de bewoners autonomie krijgen. Geweld juich ik daarbij toe. Oliegeld is bloedgeld, als medewerkers van oliebedrijven in de vuurlinie belanden zullen ze worden doodgeschoten. Of ze nou Nigeriaan, Brit of Amerikaan zijn. Of"  - Asari buigt voorover - ,,Nederlander." 
Alhaji Mujahid Asari-Dokubo zet zijn woorden graag sterk aan, maar toch kunnen ze niet worden afgedaan als loos dreigement. Asari, gisteren en vandaag  in Den Haag voor een conferentie over het conflict in de Nigerdelta, richtte in 2004 de Niger Delta People's Volunteer Force (NDPVF) op. Deze gewapende groepering eiste een groter gedeelte van de olieopbrengsten en politieke autonomie voor de grootste bevolkingsgroep in de Delta, de Ijaw. De militanten tapten olie af van pijpleidingen en verkochten die illegaal door waardoor de productie in de Nigerdelta sterk afnam. Botsingen met andere bevolkingsgroepen over de autonomie-eis veroorzaakten honderden burgerslachtoffers. Asari werd aangeklaagd voor verraad. In juni 2007 werd de aanklacht geschrapt door de nieuwe president Umaru Yar'Adua - in het kader overigens van een amnestieregeling.
En dus praat Asari in Den Haag in het World Forum gewoon met  bekende activisten, politici en mensenrechtenrapporteurs uit Nigeria die zijn afgekomen op de tweedaagse conferentie over mogelijke uitwegen uit de onophoudelijke crisis in de Nigerdelta. De bijeenkomst is het werk van Comrade Sunny Ofehe, een Nigeriaanse activist die zich vanuit Rotterdam inspant voor vrede in de Nigerdelta.
Belangrijk gespreksonderwerp  is de recente machtsoverdracht in Nigeria. Brengt die een oplossing voor de crisis in de Delta dichterbij? Vicepresident Goodluck Jonathan vervangt sinds 9 februari de ernstig zieke Yar'Adua.  Die verleende vorig jaar zomer amnestie aan honderden strijders van de grootste militante groepering, de Beweging voor de Emancipatie van de Nigerdelta (MEND).
De regering kwam echter niet haar  beloften van  opleidingen en banen en herverdeling van olieopbrengsten na, mede doordat Yar'Adua ziek werd en dus zijn taken niet kon uitvoeren. MEND heeft de wapenstilstand inmiddels opgezegd. Waarnemers opperen nu dat   een presidentschap van Jonathan  gunstig kan uitpakken: Jonathan komt uit de deelstaat Bayelsa in de Nigerdelta zelf, en niet zoals Yar'Adua uit het islamitische noorden van Nigeria. Jonathan wordt bovendien omringd door Delta-activisten van het eerste uur.
,,De amnestie kan alleen slagen als Jonathan  banen schept en het herverdeelde geld rechtstreeks besteedt aan concrete projecten zoals infrastructuur", zegt Ledum Mitee, ,,en niet gewoon een grote zak geld  geeft aan de lokale, corrupte overheden zoals bij eerdere amnestieregelingen altijd gebeurde. Want dan nemen de militanten de wapens zo weer op."
Ledum Mitee werd in 2008 benoemd als voorzitter van een speciale commissie die advies uitbrengt aan de regering over oplossingen voor de Delta. Mitee was in de jaren negentig vicevoorzitter van de Movement for the Survival of the Ogoni People (Misop), een protestbeweging die in 1993 Shell dwong om zijn activiteiten te staken in Ogoniland, in de Nigerdelta. Voorzitter van Misop was  Ken Saro-Wiwa, die in 1995 geëxecuteerd werd door het toenmalige militaire bewind in Nigeria.
Mitee heeft het conflict in de Nigerdelta zien veranderen van een ideologische in een criminele strijd. Veel militanten gebruiken de emancipatie van de Delta-bewoners als  voorwendsel voor gewelddadige gijzelingsacties, oliediefstal en zelfverrijking. Toch heeft Mitee goede hoop. ,,Jonathan is gematigd, hij stuurt misschien minder snel het leger af op de militanten. De legeroperaties kosten altijd veel burgerlevens en wakkeren nieuw verzet aan."
Comrade Sunny Ofehe is sceptischer. ,,Jonathan komt zelf uit de Delta, dat maakt hem kwetsbaar voor het verwijt van vriendjespolitiek zodra hij financiële projecten gaat uitvoeren."
Jonathan is een Ijaw, net als Asari, de oprichter van de NDPVF. Maar in plaats van mee te strijden, zit Jonathan in de federale regering. Asari noemt de waarnemend president daarom een ,,verrader". Asari: ,,Ik ben Ijaw, geen Nigeriaan. Ik wil niet dat mijn zestien kinderen Nigeriaan zijn, ik wil niet terugkeren naar Nigeria."  Uit vrees voor represailles woont hij tegenwoordig in het buurland Benin. Hij eist een referendum over autonomie voor de Ijaws.
Asari wil niet reageren op de vraag of  strijders die wel gebruik maken van een amnestieaanbod,  'verraders' zijn. Asari weet: hoe langer de regering treuzelt met de uitwerking van de amnestieregeling, hoe sneller hervatting van de gewapende strijd naderbij komt. ,,Wacht maar."
Amnestie moet  volgens activisten worden geschraagd met  banen en projecten

LOAD-DATE: February 26, 2010

LANGUAGE: DUTCH; NEDERLANDS

PUBLICATION-TYPE: Krant

JOURNAL-CODE: NRC Handelsblad

Copyright 2010 PCM Uitgevers B.V.
All Rights Reserved