Wapenexportbeleid

Pistolen in de etalage van een museum

Nederland stelt grenzen aan de export van wapens en andere militaire goederen, zoals traangas en (onderdelen van) tanks. Bedrijven en personen mogen zulke goederen alleen exporteren als ze er een vergunning voor hebben. In 2015 is er voor ruim 870 miljoen euro aan militaire goederen geëxporteerd aan bijvoorbeeld andere EU-lidstaten en NAVO-partners. Dat staat in het rapport ‘Het Nederlandse wapenexportbeleid in 2015’.

Dual-use

Voor welke goederen is een exportvergunning nodig? Dat staat op twee lijsten van de Europese Unie (EU). De basis voor die lijsten is het Wassenaar Arrangement: een in 1995 opgesteld verdrag tussen onder andere de EU, de Verenigde Staten en Rusland. Op de ene EU-lijst staan militaire goederen en op de andere de zogeheten dual-usegoederen. Dual-use goederen zijn eigenlijk niet bedoeld voor militair gebruik, maar kunnen – bijvoorbeeld als ze in verkeerde handen vallen – wel degelijk voor militaire doelen worden ingezet. Denk aan chemicaliën waarvan ook wapens kunnen worden gemaakt.

Intercomsysteem

Op verzoek van de Tweede Kamer heeft minister Ploumen onderzocht of het intercomsysteem SOTAS op de lijst met dual-usegoederen terecht kan komen, omdat militaire afnemers interesse hadden in dit systeem. Volgens de minister is dit echter niet mogelijk, omdat SOTAS gebaseerd is op vrij verkrijgbare technologie die ook in veel andere sectoren kan worden toegepast.

Europa

Alle EU-lidstaten toetsen vergunningsaanvragen voor wapenexport aan acht criteria. Er mogen bijvoorbeeld geen spanningen of gewapende conflicten zijn in het land waar de wapens naartoe gaan. Ook moeten de mensenrechten er worden gerespecteerd. Nederland zet zich ervoor in om het Europese wapenexportbeleid nog meer gelijk te trekken. Het heeft dit jaar in Europees verband bijvoorbeeld benadrukt hoe belangrijk het is om informatie uit te wisselen over fraude met de wapenexport.  

Vergaderinformatie

De commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking praatte op dinsdag 25 oktober 2016 met minister Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) en minister Koenders (Buitenlandse Zaken) over het wapenexportbeleid.

Verslag en terugkijken