Unmanned Aerial Vehicles

Onbemande vliegtuigen

Onbemande vliegtuigen worden ingezet voor diverse militaire doeleinden voor zowel binnen en buitenland. Bijvoorbeeld om informatie te vergaren voor de krijgsmacht. Vanuit de lucht zijn er verschillende mogelijkheden om een groot gebied te bekijken en belangrijke objecten in detail te onderzoeken.

Nationale en internationale inzet UAV’s

De Nederlandse krijgsmacht beschikt op dit moment over 2 typen onbemande luchtvaartuigen, ook wel drones genoemd: de Raven en de Scan Eagle. De Raven is voorzien van een camera en opereert op een hoogte van ongeveer 300 meter. Sinds 2009 wordt de Raven ingezet voor ondersteuning bij strafrechtelijk onderzoek, opsporing van verdachten of vermisten, het verkennen van rampgebieden, bij bosbranden of grote evenementen. De Scan Eagle bestaat uit 2 type systemen: een analoge en een digitale versie. Vanwege mogelijke verstoring aan bestaande (radio)signalen mag de analoge versie niet boven Nederland worden ingezet, de digitale Scan Eagle kan mogelijk in het voorjaar worden ingezet, bijvoorbeeld voor onderzoek, verkenning en opsporing. De onbewapende UAV’s worden ook op tactisch niveau  ingezet bij internationale missies, waaronder de antipiraterijmissie in Somalië en missies in Afghanistan en Uruzgan.

Afspraken en verantwoordelijkheid bij schade UAV’s

Het kabinet heeft op 12 september 2013 toegezegd de Tweede Kamer te informeren over het gebruik van UAV’s. Wie bekijkt bijvoorbeeld de aanvragen voor het inzetten van de onbemande luchtvaartuigen en wie is eindverantwoordelijk? Uiteindelijk bepaalt de minister van Veiligheid en Justitie in overeenstemming met de minister van Defensie op welke wijze assistentie wordt verleend. De juridische aansprakelijkheid voor het gebruik van een UAV ligt in het algemeen bij de degene die het toestel bedient, de gezagvoerder en de eigenaar van dit luchtvaartuig. Afgesproken is dat wanneer een UAV op verzoek van de minister van Veiligheid en Justitie wordt ingezet, deze minister ook de aansprakelijkheid voor eventuele schade  op zicht neemt. Tenzij er schade ontstaat bij opzet of grove schuld aan de zijde van Defensie.

Toekomstige ontwikkelingen

De krijgsmacht uitte  in 2006 de behoefte  om een Medium Altitude Long Endurance (MALE) UAV systeem aan te schaffen. Het onbemande vliegtuig moet een meer dan 24 uur durende  missie kunnen uitvoeren. De MALE UAV wordt ingezet voor het waarnemen van een gebied, het vergaren van informatie, doelbepaling om de positie nauwkeurig te bepalen en te bekijken in hoeverre een aangevallen doel is beschadigd. Het Defensie Materieel Proces (DMP) onderzoekt nu wat de voor- en nadelen zijn om dit systeem aan te schaffen. Omdat het gaat om een project van meer dan €5 miljoen, controleert de Tweede Kamer de procesgang. De Tweede Kamer  kan  gedurende het project beslissingen nemen en daar waar nodig bijsturen.

Ontwikkeling Autonome wapensystemen

Internationaal zijn er discussies over volledig geautomatiseerde wapensystemen. Nederland neemt actief deel aan deze discussie. Het kabinet heeft begrip voor de bezorgdheid over de ontwikkeling van deze wapensystemen. Heldere omschrijvingen over dit onderwerp ontbreken nog. Defensie werkt niet met onbemande bewapende vliegtuigen voor gevechtsoperaties en heeft hier ook geen plannen voor.

Vergaderinformatie

Op woensdag 5 februari van 11.30 tot 13.30 uur houdt de vaste commissie voor Defensie een algemeen overleg over Unmanned Aerial Vehicles (UAV’s). Namens het kabinet is minister Hennis-Plasschaert van Defensie aanwezig.

Kamerstukken

Alle Kamerstukken die op de agenda staan, vindt u hier.