Politieke en Financiële Beschouwingen gaan dit jaar niet door

De Algemene Politieke Beschouwingen in 2016

Gewoonlijk zijn in de dagen na Prinsjesdag de Algemene Politieke Beschouwingen, een debat waarbij alle Kamerleden en alle kabinetsleden aanwezig zijn. Maar dit jaar heeft de Tweede Kamer besloten om geen Algemene Politieke Beschouwingen te organiseren. Er is na Prinsjesdag immers nog geen nieuw kabinet om mee te debatteren. En het zittende, demissionaire, kabinet maakt nauwelijks nieuwe plannen. Zodra het nieuwe kabinet er is en zijn plannen bekend heeft gemaakt, zal de Tweede Kamer een debat over de regeringsverklaring organiseren.

Ook in 2010 en 2012 besloot de Kamer om geen Algemene Politieke Beschouwingen te organiseren. Ook toen waren partijen bezig om een nieuw kabinet te formeren.

Door het uitstel vinden de verschillende debatten in de gebruikelijke volgorde plaats:

  1. Debat over de regeringsverklaring op woensdag 1 en donderdag 2 november: nu het nieuwe kabinet er is en zijn plannen bekend heeft gemaakt, zal de Tweede Kamer eerst een debat over de regeringsverklaring organiseren. Zo'n debat is vergelijkbaar met de Algemene Politieke Beschouwingen. Het is een belangrijk debat, omdat daarin duidelijk wordt welke ruimte het kabinet heeft om zijn plannen daadwerkelijk uit te voeren en hoe groot de steun daarvoor is. Het debat duurt meestal twee dagen. De media besteden er gewoonlijk veel aandacht aan.
  2. Kort daarna zijn de Algemene Financiële Beschouwingen, op woensdag 8 en donderdag 9 novemeber. In dit debat bespreken de financieel specialisten van de Kamerfracties de rijksbegroting, samen met de minister en de staatssecretaris van Financiën.
  3. Daarna zal de Tweede Kamer de begrotingen van elke ministerie afzonderlijk behandelen. In de Tweede Kamer worden sommige voorstellen gewijzigd en aangepast, sommige worden geschrapt en andere voorstellen worden ongewijzigd overgenomen. Alleen de Tweede Kamer heeft amendementsrecht en mag wetsvoorstellen wijzigen. De Eerste Kamer mag dat niet.

Wie schrijft de Troonrede?

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima in de Ridderzaal

Koning Willem-Alexander arriveerde op Prinsjesdag met de glazen koets bij de Ridderzaal, vlak naast het gebouw van de Tweede Kamer. In de Ridderzaal sprak hij namens de regering de troonrede uit. Koning Willem-Alexander heeft deze troonrede niet zelf geschreven. De ministers schrijven allemaal een tekst over hun beleidsterrein. De minister-president en zijn ambtenaren op het ministerie van Algemene Zaken hebben van alle informatie samen uiteindelijk één verhaal gemaakt.

In het publiek zaten de ‘leden van de Staten-Generaal’ (Eerste en Tweede Kamerleden), leden van het (demissionaire) kabinet, de Raad van State en andere genodigden. De Voorzitter van de Eerste Kamer (tegenwoordig Ankie Broekers-Knol) was ook de voorzitter van deze Verenigde Vergadering.

Waarom ging Prinsjesdag door? Er was toch nog geen kabinet?

Minister Dijsselbloem (Financiën) en het koffertje met daarin de Prinsjesdagstukken: de Miljoenennota en de rijksbegroting.

Prinsjesdag is gewoon doorgegaan op dinsdag 15 september. Het is zelfs een verplichting die volgt uit de Grondwet. Daarin staat dat de regering haar beleid moet uiteenzetten op de derde dinsdag van september. En ook staat erin dat het kabinet op dezelfde dag algemene begrotingswetten moet indienen. Omdat op dinsdag 15 september nog geen nieuw kabinet was geformeerd, heeft het demissionaire kabinet van VVD en PvdA de begroting ingediend. Ook de formerende partijen CDA, D66 en ChristenUnie zijn betrokken geweest bij de onderhandelingen over deze begroting.

Koffertje

Op Prinsjesdag heeft minister Dijsselbloem van Financiën het bekende koffertje aangeboden in de Tweede Kamer. In het koffertje zaten de Miljoenennota en de rijksbegroting. In de rijksbegroting staan per ministerie de voorstellen voor uitgaven, verplichtingen en inkomsten van de rijksoverheid voor het jaar 2017. De miljoenennota is een toelichting op de rijksbegroting. In de Miljoenennota worden de belangrijkste plannen en keuzes van de regering samengevat, en wat deze plannen kosten. Daarnaast wordt de economische en financiële situatie van Nederland beschreven.