F-35/JSF in de lucht

F-16-gevechtsvliegtuigen verdwijnen

De Koninklijke Luchtmacht nam eind jaren ’70 de huidige F-16 gevechtsvliegtuigen in gebruik. De komende 10 jaar is de F-16 aan het einde van zijn levensduur. Het kabinet koos in 2013 de F-35 Lightning II als de opvolger van de F-16. In de volksmond is dit toestel beter bekend als de JSF, een afkorting voor de Joint Strike Fighter. Bedrijven uit verschillende landen werken samen aan de ontwikkeling van het nieuwe gevechtsvliegtuig. Nederland levert een bijdrage van €800 miljoen aan het ontwikkelen van het nieuwe toestel.  Door dit partnerschap is Nederland nauw betrokken bij de ontwikkeling.

Operationele testfase

In 2008 besloot Nederland, samen met de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk,  mee te doen aan de operationele testfase van de F-35. Nederland schafte daarvoor twee testtoestellen aan. Vliegers en technici van de luchtmacht testen de beide F-35’s en doen zo hun ervaring op. De testfase loopt in 2018 af. In 2019 zullen de Verenigde Staten een testrapportage opstellen. Daarna kan Nederland de toestellen gebruiken voor zowel training als operationele inzet.

Geluid

Omwonenden van de vliegbases Leeuwarden en Volkel maakten zich zorgen om geluidsoverlast van de F-35. Om deze zorgen weg te nemen, zijn belevingsvluchten georganiseerd door het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR). Zo konden omwonenden het geluid van de F-35 zelf ervaren en hun mening geven. Omwonenden ervaren over het algemeen slechts kleine verschillen tussen het geluid van de huidige F-16 en de F-35. Uit geluidsmetingen blijkt dat deze verschillen inderdaad klein zijn.

Op 6 november 2013 werd een motie van Kamerlid Eijsink (PvdA) aangenomen. In deze motie staat het advies om een permanent geluidsmeetnet te plaatsen rond de vliegbases Leeuwarden en Volkel. Dit geluidsmeetnet met twintig meetpunten houdt in de gaten of het geluid binnen de wettelijke grenzen blijft. Ook krijgen omwonenden hierdoor een goed inzicht in de geluidsoverlast van de gevechtsvliegtuigen. Het uiteindelijke doel is om een permanent geluidsmeetnet in te richten.

Korting op toestellen

Voor de vervanging van de F-16 is een investeringsbudget van €4,5 miljard en een jaarlijks exploitatiebudget van € 270 miljoen beschikbaar. Hiervoor kunnen in principe 37 toestellen worden gekocht. Nederland wil in 2020 acht F-35 Lightning II-toestellen afnemen. Het F-35 Joint Program Office (JPO) werkt aan de mogelijkheid om in één keer voor meer jaren F-35 toestellen te bestellen, een zogenaamde Block Buy. Zo betaalt Nederland minder voor de F-35 toestellen. De uiteindelijke korting op de toestelprijs is afhankelijk van het aantal toestellen en het resultaat van de contractonderhandeling. Minister Hennis-Plasschaert van Defensie zal de Tweede Kamer inlichten als er meer duidelijkheid bestaat over de mogelijkheid voor een Block Buy.

Vergaderinformatie

Op donderdag 23 juni 2016 vergaderden de commissie voor Defensie en de commissie voor Economische Zaken over de aankoop van F-35. Namens het kabinet waren minister Hennis-Plasschaert van Defensie en minister Kamp van Economische Zaken aanwezig.

Agenda en verslag

U kunt alle stukken doornemen die bij deze vergadering horen. Zodra het woordelijk verslag van deze vergadering klaar is, kunt u dit ook via deze link lezen.

Gerelateerde websites