De Nederlandse politiek tot leven brengen. Dat is het doel van de rondleiders van ProDemos. Scholieren leren tijdens de rondleidingen in de Tweede Kamer over het reilen en zeilen van de Nederlandse democratie. Over de rol van de premier en zijn ministers. En over het parlement dat hen controleert.

Politiek aantrekkelijker maken

De medewerkers van ProDemos leggen de spelregels van democratie en rechtsstaat uit aan de scholieren en aan eenieder die hierover meer wil weten. Een boodschap die sommige jongeren in eerste instantie niet zo interesseert. Maar de rondleiders van ProDemos zien het als hun taak om een invalshoek te vinden die politiek voor jongeren aantrekkelijker maakt.

Toegankelijk voor iedereen

Een rondleider vertelt: “Het is prachtig dat bijna elke scholier in Nederland een dag in het Tweede Kamergebouw doorbrengt om te leren wat de democratie inhoudt. ProDemos nodigt alle scholen uit voor een rondleiding in het Kamergebouw. Want het parlement is van iedereen. We leggen de leerlingen uit wat er gebeurt in de Tweede Kamer en welke invloed dit heeft op ons dagelijks leven.”

Meer dan een les maatschappijleer

“Als er toevallig een debat is tijdens de rondleiding, gaan we even op de publieke tribune zitten. Achteraf leggen we dan de moeilijke woorden uit die zijn gebruikt in het debat. Een rondleiding door het Kamergebouw is wat dat betreft veel meer dan een theorieles maatschappijleer. Het doel van de rondleiding is dat de leerlingen een positief gevoel overhouden aan de Tweede Kamer. Sommige scholieren horen thuis negatieve verhalen over politici. Of ze weten dat hun ouders moeilijk aan werk kunnen komen doordat ze een buitenlandse achternaam hebben.

Invloed

Dat soort ervaringen vormen een goede aanleiding om te laten zien dat de Tweede Kamer zich inzet voor de belangen van iedereen die in Nederland woont. En dat iedereen die stemrecht heeft invloed kan uitoefenen op wat er in de blauwe Kamerzetels besloten wordt.  Een dag met een schoolklas is geslaagd wanneer de kinderen na afloop denken: hier gebeurt iets wat voor mij belangrijk is. Dat ze snappen dat politici niet alleen mensen in pakken of mantelpakjes zijn die iets voor je regelen, maar dat jij als stemmer echt invloed kunt hebben.”

De juiste toon vinden

“Vaak zie je een groep ’s ochtends binnenkomen met een houding van: bah, politiek, wat saai. De uitdaging is dan om toch de juiste toon te vinden. Je moet je verhaal constant aanpassen aan de groep die je voor je hebt. Soms krijg je een groep van vijftienjarige jongens uit het praktijkonderwijs. Dan weet je dat je niet een verhaal moet vertellen waarbij de leerlingen lang moeten luisteren en stilzitten. Dan haken ze af en bevestig je misschien juist het vooroordeel dat ze over politiek hebben: dat het saai en abstract is.

Bij een 6 vwo-klas moet je juist weer heel erg de diepte in. De leerlingen uit zo’n klas zijn vaak heel erg geïnteresseerd in politiek en willen van de hoed en de rand weten. Bij hen hoef je minder moeite te doen om ze te laten zien hoe belangrijk het is wat er in de Kamer gebeurt.  Zij willen vaak zelf al weten wat er achter de schermen gebeurt en wat er aan het debat voorafging. Met zo’n groep kun je het ook over de inhoud van debatten hebben, of over alles wat erbij komt kijken voordat er überhaupt een debat kan worden gehouden.”

Democratie leren door te doen

Een dagje leren hoe de democratie werkt, is meer dan een rondleiding door het Kamergebouw. “Je leert meer van doen dan van luisteren. Daarom hebben we in het ProDemosgebouw een Tweede Kamerzaal nagebouwd. Jongeren gaan daar met elkaar in debat. Ze verdedigen een standpunt, verzinnen argumenten en bedenken hoe ze die argumenten in het debat naar voren brengen. De centrale vraag die ze moeten beantwoorden is: hoe overtuig ik iemand anders ervan dat dit een goed idee is? Zo leren jongeren het politieke spel kennen en snappen ze beter wat er in de Tweede Kamer gebeurt.”

Niet altijd leuk

Tijdens zo’n nagespeeld debat voelen de jongeren ook dat politiek bedrijven niet hetzelfde is als altijd je zin krijgen. “We willen het ook niet opleuken of mooier maken dan het is. Democratie is ook begrijpen dat je niet altijd je zin kunt krijgen. Het is belangrijk en nuttig om jongeren dat verhaal te mogen vertellen. We proberen leerlingen te laten beseffen dat we in een land leven waar je in vrijheid mag praten over wat je vindt. Waar je zelf mag meebeslissen en waar je ook het recht hebt om te zeuren op de politiek. Ook dat is democratie.”