Verantwoordingsdag

Minister Hoekstra en president Algemene Rekenkamer
Minister Hoekstra met het verantwoordingskoffertje en president Arno Visser van de Algemene Rekenkamer.

Economie bloeit

Minister Hoekstra benadrukte bij de aanbieding van het koffertje met de verantwoordingsstukken dat 2017, vanwege de kabinetswissel, een overgangsjaar was. Hij is positief over de economische resultaten die vorig jaar zijn bereikt. “Nederland stond er in 2017 nog beter voor dan het vorige kabinet verwachtte toen het de begroting opstelde. Nederland telde vorig jaar nog meer banen en nog minder werklozen dan een jaar eerder. Uiteindelijk groeide de economie met meer dan 3%, een groei die we sinds de crisis niet meer hebben meegemaakt.” Hoekstra is ook blij dat dat de overheidsschuld tot ruim onder de Europese grens van 60% is gedaald. Wel wil hij blijven werken aan verlaging van de overheidsschuld om mogelijke schokken op te vangen door de Brexit, toenemende geopolitieke spanningen en dreigende handelsbelemmeringen.

'Geld soms moeilijk te volgen'

Bij de aanbieding van het verantwoordingsonderzoek 2017 zei president Arno Visser van de Algemene Rekenkamer dat lang niet altijd duidelijk is of de burger waar krijgt voor zijn geld. “Geld is soms moeilijk of niet te volgen. Resultaten van beleid zijn vaak niet bekend”, aldus Visser. Tegelijkertijd staat vast dat het Rijk wel goed presteert op het gebied van rechtmatigheid en dat de bedrijfsvoering, ondanks enkele soms ernstige tekortkomingen, ook steeds beter op orde is. Visser vroeg ook aandacht voor het belang van informatiebeveiliging in een tijdperk van toenemende digitale criminaliteit en spionage.

Tweede editie V100

Arib met enkele deelnemers aan de V100
Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib spreekt met enkele deelnemers van de V100.

Burgerpanel

Op vrijdag 18 mei ging een burgerpanel, de V100, in de Tweede Kamer aan de slag met de jaarverslagen van de ministeries over het afgelopen begrotingsjaar. Doel hiervan was het betrekken van burgers bij het controleren van de regering. Tijdens de tweede editie van de V100 kregen mensen uit alle lagen van de bevolking de kans om samen vragen te bedenken over de jaarverslagen van de ministeries. Voorzitter Khadija Arib ontving de deelnemers 's ochtends in de centrale hal van de Tweede Kamer, de Statenpassage.

"U gaat zich vandaag verdiepen in belangrijke onderwerpen. Onderwerpen waar Nederlanders dagelijks mee te maken hebben. Zoals de kwaliteit van het lokaal bestuur, uw wethouders en gemeenteraden, de veiligheid van het verkeer, armoede onder kinderen. We kunnen uw ideeën en inzichten daarbij goed gebruiken."

Daarna gingen de gasten aan de slag met het bedenken van vragen. Om 17.00 uur presenteerden de deelnemers hun werk in de plenaire zaal.

Het werk van het burgerpanel kon de Kamer gebruiken tijdens het Verantwoordingsdebat op woensdag 23 mei met minister Hoekstra van Financiën en premier Rutte. Ook kunnen de commissies de inzichten van de V100 betrekken bij de behandeling van de afzonderlijke jaarverslagen.

  • Neem voor meer informatie of vragen over de V100 contact op met de commissie voor Financiën via: cie.fin@tweedekamer.nl.

“De V100 is een manier om verantwoording meer te laten leven en politiek dichter bij mensen te brengen”, aldus D66-Kamerlid Joost Sneller. Hij was dit jaar namens de commissie voor Financiën nauw betrokken bij de organisatie van de V100.

Verantwoordingsdag

Twee dagen voor de V100, op woensdag 16 mei, was het Verantwoordingsdag, de tegenhanger van Prinsjesdag. In plaats van te debatteren over plannen voor de toekomst, bekijkt de Kamer op Verantwoordingsdag hoe deze plannen zijn uitgevoerd. De Algemene Rekenkamer publiceert op Verantwoordingsdag de resultaten van haar jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoek in de rapporten bij de jaarverslagen en het rapport bij het Financieel jaarverslag van het Rijk: Staat van de rijksverantwoording.

Lessen trekken

Verantwoordingsdag is een belangrijk moment voor de controlefunctie van de Kamer. Sneller: “Verantwoordingsdag krijgt meestal wat minder aandacht dan Prinsjesdag. Hoewel het moment politiek gezien misschien minder sexy is, denk ik dat we als Kamer nog meer lessen kunnen trekken uit de jaarlijkse verantwoording. Vorig jaar vroeg de Rekenkamer bijvoorbeeld aandacht voor de beveiliging van onze digitale infrastructuur en het beter meten van de effectiviteit van overheidsbeleid. Dat heeft zeker relevantie voor de toekomst.”

Brede welvaart

Sneller constateert dat de Kamer langzaam maar zeker stappen zet om het belang van Verantwoordingsdag te vergroten. Het jaarlijkse Verantwoordingsdebat, deze keer woensdag 23 mei, is inmiddels onomstreden. Nieuw dit jaar was de aanbieding van een ‘Monitor brede welvaart’. De tijdelijke commissie Breed welvaartsbegrip (2015-2016) heeft in haar rapport ‘Welvaart in kaart’ aanbevolen om zo’n jaarlijkse monitor te ontwikkelen, die de Kamer kan betrekken bij het Verantwoordingsdebat. De Monitor brede welvaart, opgesteld door het CBS in samenwerking met de planbureaus, wordt op Verantwoordingsdag 2018 voor het eerst gepubliceerd. Sneller: “De monitor geeft een breder beeld van hoe het ervoor staat met de welvaart in Nederland. Want alleen het bbp is niet per se een goede afspiegeling van de welvaart.”

Rapporteurs

Sinds enkele jaren stellen Kamercommissies speciale rapporteurs aan die nadrukkelijker kijken naar de begroting en de verantwoording. Volgens Sneller doen rapporteurs belangrijk werk. “Ze duiken diep in het jaarverslag van een bepaald ministerie, ook al betekent dat extra werk voor Kamerleden. Het liefst hebben we twee rapporteurs per commissie, een van de coalitie en een van de oppositie. We hebben als Kamer namelijk een gezamenlijk belang in de controle van de regering.” Bij het doorspitten van de begroting krijgen rapporteurs ondersteuning van onder anderen de medewerkers van de Dienst Analyse en Onderzoek.

V100 2018
Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib spreekt de deelnemers aan de V100 van 2018 toe.