De Tweede Kamer voor het onderwijs
Nederland heeft een parlementaire democratie. Er is een regering, een Eerste Kamer en een Tweede Kamer. Maar, wie heeft nu welke taak en hoe werkt de politiek? Op deze pagina zijn voor leerlingen en docenten verschillende manieren te vinden om kennis te maken met de politiek in Nederland. De Tweede Kamer biedt hiervoor meerdere soorten informatie en activiteiten aan, om zo meer te weten te komen over de Nederlandse politiek.
Lees, kijk en beleef
Voor basisschoolleerlingen, jongeren en docenten in opleiding, er is voor elk wat wils. Van leskoffers tot debattrainingen en van interactieve websites tot films en rondleidingen. Er zijn veel manieren om niet alleen te lezen over, maar ook te beleven hoe de parlementaire democratie werkt en wat de Tweede Kamer doet.
- Derde Kamer der Staten-Generaal
- Programma voor docenten in opleiding
- Jongeren over de Tweede Kamer
- Vodcasts en film
- Kijkwijzer: Kunst in de Statenpassage
- Bezoek het parlement
- Tentoonstellingen en live debatten volgen op internet
Derde Kamer der Staten-Generaal

Hoe werkt de Nederlandse politiek? En waarom is er eigenlijk een Eerste Kamer én een Tweede Kamer? Om leerlingen antwoord te geven op dit soort vragen hebben de Eerste Kamer en de Tweede Kamer gezamenlijk het lesprogramma Derde Kamer der Staten-Generaal gemaakt. Met dit lesprogramma kunnen leerlingen van groep 7 en 8 van het basisonderwijs meer te weten komen over de Nederlandse politiek.
Leskoffer en website
De Derde Kamer bestaat uit een leskoffertje en een interactieve website (www.derdekamer.nl). In de leskoffer zitten werkboekjes, een hoorspel op cd en een handleiding voor docenten om in de klas een debatspel op te zetten. Met dit lesprogramma leer je wat een ‘parlementaire democratie’ is. Oftewel: hoe de politiek werkt en wat de rol van de kiezers is.
Info, game en forum
Op de website kun je allerlei informatie vinden over de Eerste Kamer en de Tweede Kamer, de Kamerleden, de Nederlandse democratie en nog veel meer. Leer ook de verschillen tussen de Eerste Kamer en de Tweede Kamer door de ‘memory-game’ te spelen. Daarnaast kun je op het forum van de website met andere leerlingen discussiëren over actuele stellingen, zoals ‘games met geweld moeten verboden worden’ of ‘onder de 16 jaar mag je niet op Hyves’.
Debatspel
Debatteren is niet alleen voor de mensen in de politiek. Ook jouw school kan meedoen. In de Week van de Politiek, de derde week van september, is er een debatspel waar alle basisscholen aan mee kunnen doen. Stuur de winnende stelling van jouw school in en ding mee naar de hoofdprijs: een echt debat in de grote vergaderzaal van de Eerste Kamer onder leiding van de Voorzitter.
Voor meer informatie of het bestellen van het leskoffertje, surf naar www.derdekamer.nl.
Programma voor docenten in opleiding
De Tweede Kamer biedt dit jaar een speciaal programma aan voor lerarenopleidingen en nodigt u en uw studenten graag uit hieraan deel te nemen. Maak kennis met de Tweede Kamer. Kom naar het hart van de democratie voor een debattraining en een rondleiding.
Programma
Het programma bestaat uit een debattraining en een rondleiding door het parlementsgebouw. Op die manier kunnen de studenten een kijkje nemen achter de schermen van de Haagse politiek.
Debattraining
Debatteren staat centraal in de Tweede Kamer en vormt een wezenlijk onderdeel van het democratische proces. De studenten krijgen tijdens de training praktische tips op het gebied van debatteren. Deze opgedane debatvaardigheden kunnen zij in hun eigen lessen weer gebruiken om jongeren op hun school spelenderwijs duidelijk te maken wat democratie inhoudt en hoe de politiek werkt.
Daarnaast is debatteren een werkvorm die leerlingen stimuleert na te denken over belangrijke thema’s, daar een mening over te vormen en die helder en duidelijk kenbaar te maken. Een belangrijk aspect aan debatteren is het luisteren naar de argumenten van de ander, die argumenten te beoordelen en indien nodig te weerleggen. Debatteren scherpt de geest, bevordert de dialoog en zorgt voor wederzijds begrip.
Burgerschapsvorming
Door deel te nemen aan dit project geeft u de studenten een voorbeeld van een concrete invulling van de burgerschapsverplichting die sinds kort in de onderwijswet is opgenomen. Actief burgerschap gaat om het kúnnen en wíllen deelnemen aan de samenleving. Hierbij zijn reflectie op het eigen handelen, een respectvolle houding en een bijdrage aan de zorg voor je omgeving belangrijk. Debatteren wordt in het basis- en middelbaar -onderwijs steeds meer gebruikt nu burgerschapsvorming onderdeel is van het schoolprogramma.
Het bezoek
U bent van harte uitgenodigd aan dit programma deel te nemen. Voor de training en de rondleiding geldt een maximum aantal van 25 personen per groep. Het programma duurt ongeveer drie uur en wordt uitsluitend aangeboden op maandag en vrijdag. Er zijn geen kosten aan het bezoek en de debattraining verbonden.
Meer informatie
Voor meer informatie en aanmelding, stuur een e-mailbericht naar debatteren@tweedekamer.nl, onder vermelding van uw naam, organisatie, en contactgegevens.
Bekijk de lijst met beschikbare data in 2010.
Lees de Kijkwijzer voor docenten 'Kennismaken met de Tweede Kamer (pdf, 2 MB).
Jongeren over de Tweede Kamer

Altijd al willen weten hoe jongeren over politiek en de Tweede Kamer denken? Lees dan de interviews met scholieren die het afgelopen jaar de Tweede Kamer bezochten.
Het boekje ’Op de roltrap’ is zeer geschikt voor gebruik in de klas. Zowel in het basisonderwijs als in het voortgezet onderwijs. Bijvoorbeeld tijdens lessen geschiedenis, maatschappijleer of bij meningsvorming en debatteren. ’Op de roltrap’ kan inspirerend zijn als voorbereiding op een bezoek aan de Tweede Kamer en jongeren aanmoedigen zelf een mening over de politiek te vormen. U kunt het boekje downloaden via onderstaande link.
Download het boekje 'Op de roltrap' (pdf, 3 MB).
Vodcasts en film
De Tweede Kamer heeft verschillende korte en langere films over aspecten van het werk van de Kamer.
Vodcasts van de Voorzitter. In een serie korte filmpjes geeft de Voorzitter van de Tweede Kamer, Gerdi Verbeet, uitleg over het werk van de Kamer, bijvoorbeeld over Prinsjesdag, de plenaire vergadering en parlementaire onderzoeken
Film: de Kamer aan het werk. Altijd al willen weten wat Kamerleden doen? Bekijk dan deze film!
Film: Van Wetsvoorstel tot Wet. Hoe komt een wet tot stand en welke rol speelt de Tweede Kamer daarbij?
Film: De Tweede Kamer en de rijksbegroting. Hoe werkt de rijksbegroting, en welke rol speelt de Tweede Kamer daarbij?
Vodcast commissie Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Wat is een Kamercommissie, en wat doen Kamerleden in een commissie?
Kijkwijzer: Kunst in de Statenpassage
Waarom staan er achttien witte borstbeelden in de Statenpassage? Wie is de maker van de kleurrijke panelen in de plenaire zaal? Deze en nog meer vragen vindt u terug in de kijkwijzer voor voortgezet onderwijs ‘Kunst in de Tweede Kamer’. Het biedt de mogelijkheid beter naar de kunstwerken in het Tweede Kamergebouw te kijken, er langer bij stil te staan en meer over de achtergrond te leren.
Download de Kijkwijzer Kunst in de Statenpassage (pdf, 2MB).
Bezoek het parlement
Als het in uw lessen over de (Nederlandse) politiek gaat, is het natuurlijk bijzonder leuk en leerzaam om met uw leerlingen naar de Tweede Kamer te komen. De Tweede Kamer heeft een uitgebreid bezoekers- en voorlichtingsprogramma waar ook uw school gebruik van kan maken. Een onderdeel van het bezoek is een voorlichtingsfilm en een rondleiding door de gebouwen van de Tweede Kamer. Aan de rondleiding zijn geen kosten verbonden. Kijk voor meer informatie bij het gedeelte ‘Bezoek ons’ op deze website. Of bel met de Dienst Bezoekers en Informatie: 070 318 3055.
topTentoonstellingen en live debatten volgen op internet
Tentoonstellingen
De Tweede Kamer presenteert regelmatig tentoonstellingen in haar gebouwen. De meeste tentoonstellingen staan in de Statenpassage. Soms wordt ook de ruimte voor de ingang van de publieke tribune gebruikt. Op deze pagina's staat informatie over de huidige tentoonstellingen in de Kamer.
Live debatten volgen via internet en draadomroep
Via het onderdeel ‘Live Debatten’ op deze website kunt u vergaderingen volgen die op dat moment rechtstreeks worden uitgezonden. Plenaire vergaderingen worden altijd uitgezonden (via ‘Live debat plenaire zaal’). Van commissies worden alleen de openbare vergaderingen in de Thorbeckezaal, de Troelstrazaal en de Groen van Prinstererzaal uitgezonden. Deze zijn te zien via ‘Live debatten commissiezalen’.
Contact
- Contact met de Tweede Kamer
- Adres en route
- Veelgestelde vragen
- Bezoek de Tweede Kamer
- Overzicht politieke websites
