Versterking professionele weerbaarheid politie

Het politiewerk wordt gekenmerkt als een zwaar beroep. Agenten worden met regelmaat geconfronteerd met verbale bedreigingen, intimidaties of zelfs fysiek geweld. Zij voelen zich echter niet altijd voldoende weerbaar. Dit kan ertoe leiden dat politieambtenaren minder goed functioneren, zowel op professioneel als op persoonlijk vlak. Een kwart van de agenten zegt dat ze er wel eens van af ziet om op te treden in risicovolle omstandigheden, terwijl dat wel zou moeten. Daarnaast kunnen stressvolle situaties leiden tot psychische problemen, depressie of zelfmoord.

Veilige Publieke Taak
Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties werkt samen met het ministerie van Veiligheid en Justitie aan het programma Veilige Publieke Taak. Dit programma richt zich op veilige werkomstandigheden voor medewerkers in de publieke sector, waaronder agenten. Enerzijds moet geweld tegen politiepersoneel worden aangepakt. Anderzijds is ook vergroting van de weerbaarheid nodig zodat politieambtenaren met meer gezag kunnen optreden.   

Onderzoek
Het rapport ‘Veilig politiewerk’ is een onderzoek dat in opdracht van het programma Veilige Publieke Taak, de Raad van Korpschefs en de politievakbonden is uitgevoerd. Voor het onderzoek werd een representatieve groep agenten bevraagd over hun opvattingen over veilig politiewerk en geweldgebruik. De belangrijkste conclusie uit het rapport is dat de basis om hun werk uit te voeren in de beleving van agenten niet voldoende is. Hierdoor ervaren agenten geen veilige werksituatie en zijn ze naar hun gevoel onvoldoende in staat om gepast en effectief geweld te gebruiken.

Oorzaken
Dit gevoel van een onveilige werksituatie heeft meerdere oorzaken. Ruim een derde van de bevraagde agenten vindt de training op geweldtoepassing onvoldoende. Daarnaast vinden veel uitvoerende agenten dat bij selectie, beoordeling en loopbaanbeleid te veel nadruk ligt op sociale vaardigheden in plaats van incidentafhandeling en geweldgebruik. Politiemensen vinden ook dat er te weinig aandacht is voor personen die geweld gebruiken tegen de politie en dat de verhouding tussen straffen zoek is. Het opsteken van een middelvinger en een belediging uiten naar een agent levert een 4 keer hogere boete op dan het slaan van een agent. Interne onderzoeken naar geweldgebruik van agenten duren in de regel tamelijk lang, wat leidt tot onzekerheid onder politiemensen. Ook concluderen de onderzoekers dat er een gebrek aan vertrouwen is in de collega’s met wie de agenten op pad moeten en dat de teamgeest ontbreekt.

Kabinetsbeleid
Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie vindt het niet goed dat de nadruk teveel ligt op de sociale vaardigheid. Sommige situaties vragen om een gepaste geweldstoepassing. Daarom moet iedere agent de kennis en het vertrouwen hebben om bij incidenten het juiste middel in te zetten. Ook wil de minister bij de komende cao-onderhandelingen de individualisering van de arbeidstijden aan de orde stellen. Dit ondermijnt namelijk het principe van werken in vaste teams. Dit is volgens de minister funest, aangezien politiewerk teamwerk is. Daarnaast komt zowel bij de nationale politie als bij de opleidingen aan de Politieacademie de nadruk te liggen op leiderschap, dat is gebaseerd op vertrouwen in de medewerkers. Dit moet het gebrek aan vertrouwen van agenten in de leiding herstellen.    

Op woensdag 21 december 2011 van 15.30 tot 18.30 uur hield de commissie voor Veiligheid en Justitie een algemeen overleg over de versterking van de professionele weerbaarheid van de politie. Namens het kabinet was minister Opstelten van Veiligheid en Justitie aanwezig.

• Brief van de minister van Veiligheid en Justitie  d.d. 27 juni 2011 over versterking professionele weerbaarheid politie (Kamerstuk 29626, nr. 262)
  
  Bijlage: Programma- en actieplan versterking professionele weerbaarheid Nederlandse politie
  
  Bijlage: Onderzoek De prijs die je betaalt... Politie: de kosten achter een hoog risicoberoep
  
  

• Brief van de minister van Veiligheid en Jusitie d.d. 15 september 2011 met de aanbieding van het Eindrapport inventarisatie van zelfdoding door ambtenaren van politie in Nederland (Kamerstuk 29628, nr. 268)

• Brief van de minister van Veiligheid en Justitie d.d. 27 oktober 2011 over Onderzoek Veilig Politiewerk (Kamerstuk 29628, nr. 276)
  
  Bijlage: Veilig Politiewerk: de basispolitie over geweldgebruik

• Kennisdossier Versterking Professionele Weerbaarheid 
  Website van de Politieacademie
  
• Geweld tegen overheidspersoneel
  Officiële website van de Rijksoverheid