Terugkeerbeleid

In het regeerakkoord staat dat het kabinet maatregelen neemt om de terugkeer van vreemdelingen en asielzoekers effectiever te maken. Hierbij heeft de terugkeer van gezinnen met kinderen prioriteit. Het kabinet staat voor een selectief toelatingsbeleid dat streng en rechtvaardig is. Nederland verwelkomt migranten die een bijdrage leveren aan de samenleving. Ook biedt Nederland bescherming aan vluchtelingen die vervolgd worden in hun land van herkomst. Het kabinet wil de komst van kansarme migranten via gezinsmigratie terugdringen.

Verblijfsvergunning
Veel asielzoekers verblijven langdurig in Nederland. Gedurende hun verblijf doorlopen ze opeenvolgende procedures zonder duidelijk zicht op een verblijfsvergunning. In het programma ‘Stroomlijning toelatingsprocedures’ neemt het kabinet maatregelen om  de asielzoekers zo snel mogelijk duidelijkheid te bieden over de vraag of zij in Nederland kunnen blijven.

Illegaliteit
Het kabinet is van plan om illegaliteit strafbaar te maken. De regering wil dat vreemdelingen die geen of niet langer recht hebben op verblijf, Nederland ook daadwerkelijk verlaten. Hiermee wil het kabinet illegaal verblijf ontmoedigen en terugkeer naar het land van herkomst bevorderen. Daar waar nodig worden vreemdelingen gedwongen uitgezet. Ook wil minister Leers van Immigratie en Asiel onderzoeken of het mogelijk is om de kosten die de overheid maakt in het terugkeerproces, te verhalen op de vreemdeling. 

Zelfstandig vertrek
Iedere asielzoeker die na een toelatingsprocedure wordt afgewezen, krijgt de gelegenheid zelfstandig te vertrekken. Doel van het terugkeerbeleid is zeker te stellen dat de asielzoeker daadwerkelijk vertrekt. De asielzoeker kan hierbij ondersteuning krijgen van de Nederlandse overheid. Dit kan bijvoorbeeld ondersteuning zijn bij het opzetten van een onderneming, scholing of financiële steun. De terugkeer van overlastgevende en/of criminele vreemdelingen en uitgeprocedeerde asielzoekers heeft prioriteit. Ook wordt er nadruk gelegd op de terugkeer van gezinnen met kinderen en alleenstaande minderjarige asielzoekers.

Land van herkomst
Asielzoekers die terugkeren hebben reisdocumenten van het land van herkomst nodig. Gedwongen vertrek is daarom alleen mogelijk wanneer  de landen van herkomst hier toestemming voor geven. Het beleid is erop gericht om de samenwerking met de landen van herkomst te optimaliseren. Hierbij zijn alle ministeries betrokken, met een bijzondere verantwoordelijkheid voor de minister van Buitenlandse Zaken. 

Inreisverbod
Het kabinet neemt maatregelen om de vrijblijvendheid in het vertrekproces terug te dringen. Daarnaast is er een nieuwe Europese terugkeerrichtlijn. Dit houdt in dat asielzoekers die geen recht hebben op verblijf in Nederland of illegaal worden aangetroffen, een terugkeerbesluit ontvangen. Indien de asielzoeker niet vertrekt binnen de gestelde termijn, volgt een inreisverbod. Dit betekent dat de asielzoeker niet meer in Nederland mag verblijven. Een asielzoeker die zich ondanks een inreisverbod in Nederland bevindt, is in overtreding.

Op dinsdag 11 oktober 2011 van 18.00 tot 21.00 uur hield de commissie voor Immigratie en Asiel een algemeen overleg over het terugkeerbeleid. Namens het kabinet was minister Leers van Immigratie en Asiel aanwezig.

• Brief van de minister voor Immigratie en Asiel d.d 15 juni 2011 over de beleidsontwikkelingen op het gebied van het landgebonden asielbeleid inzake Syrië (Kamerstuk 19637 nr. 1431)
  
• Brief van de minister voor Immigratie en Asiel d.d. 20 juni 2011 over de terugkeer van Chinese asielzoekers (Kamerstuk 19637 nr. 1433)
  
• Brief van de minister voor Immigratie en Asiel d.d. 1 juli 2011 over terugkeer in het vreemdelingenbeleid (Kamerstuk 19637 nr. 1436)
  
  Bijlage bij Kamerstuk 19637 nr. 1436 : Nadere uitwerking van de maatregelen
  
• Brief van de minister voor Immigratie en Asiel d.d 8 juli 2011 inzake de toezegging tijdens het Algemeen Overleg van 8 juni 2011 over het besluit tot terugkeer van de familie Karim naar Irak (Kamerstuk 19637 nr. 1437)
  
• Brief van de minister voor Immigratie en Asiel d.d. 26 augustus 2011 over de uitspraak van het EHRM over Zuid- en Centraal-Somalië en de beleidsconsequenties hiervan (Kamerstuk 19637 nr. 1445)
  
• Brief van de minister voor Immigratie en Asiel d.d. 19 september 2011 inzake de reactie op het rapport Huiskerken in de woestijn als verboden oasen (Kamerstuk 19637 nr. 1456)
  
• Brief van de minister voor Immigratie en Asiel d.d. 7 oktober 2011 over het uitzetten van criminele vreemdelingen (Kamerstuk 19637 nr. 1459)
  

•  Brussel eist aanpassing Nederlands illegalenbeleid (Elsevier.nl, 29 september 2011) 

• Gemeenten moeten proef asielzoekers staken (Binnenlandsbestuur.nl, 14 september 2011)

•  'Verzet bij uitzetting bestraffen' (Trouw.nl, 20 april 2011)

• Leers voelt steun voor uitzettingsbeleid (Telegraaf.nl, 18 april 2011)

• Leers wil afgewezen asielzoekers sneller uitzetten / H. van der Lugt (Nrc.nl, 12 januari 2011)

• onderwerp Terugkeer Vreemdelingen op Rijksoverheid.nl 
• website Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)
• Ambtsberichten - Ministerie van Buitenlandse Zaken
• Vreemdelingenwet 2000
• website VluchtelingenWerk Nederland
• Dienst Terugkeer en Vertrek van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
• Minister-president Rutte over terugkeerbeleid