Prijsvorming agrarische producten

Wat krijgt een teler voor zijn aardappels? En wat kosten ze in de winkel? Op donderdag 11, woensdag 17 en donderdag 18 februari hield de commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) openbare gesprekken over de prijsvorming van agrarische producten, de zogenaamde ‘agro-nutriketen’. Van de boer die aardappels teelt tot de ovenfrites in de winkel.

Het doel van de hoorzitting was om inzicht te krijgen in de prijsvorming in de agro-nutriketen in Nederland. Wie of wat heeft nu precies invloed op de prijs? Hoe komt de prijs van agrarische producten tot stand? Wie ontvangt nu precies welk deel van de uiteindelijke verkoopprijs? De Kamerleden spraken met wetenschappers, deskundigen, producenten van aardappelen, zuivel en varkensvlees en vertegenwoordigers uit de levensmiddelenbranche.

In voorbereiding op de hoorzitting vroeg de commissie aan minister Verburg van LNV en minister Van der Hoeven van Economische Zaken wat hun visie is op de prijsvorming in de agro-nutriketen in Nederland. Het kabinet wil dat de mededingingsautoriteiten en de Europese Commissie erop toezien dat er voldoende ruimte is voor concurrentie op het gebied van agrarische grondstoffen en voedsel. Niet alleen in Europa, maar ook wereldwijd.

Daarnaast melden de ministers dat de Europese Commissie eind oktober 2009 een aantal maatregelen voorstelde om de agro-nutriketen beter te laten functioneren. De Europese Commissie wil oneerlijke handel en misbruik van onderhandelingsmacht voorkomen, meer inzicht en transparantie in de prijsvorming binnen de ketens en de concurrentie bevorderen. In november 2010 komt de Europese Commissie met een rapport over de voortgang van de voorgestelde acties.

Begin december kwam de Nederlandse Mededingingautoriteit (NMa) met het rapport ‘Prijsvorming in de Agri-food sector’. Een onderzoek naar de kosten en marges in de voedselketen, van producent tot supermarkt. Hierin stonden producten zoals aardappels, uien, eieren en brood centraal. Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat het grote prijsverschil tussen producent en supermarkt voor een groot deel voortkomt uit de kosten van de groothandel en de supermarkten. Volgens de NMa is het niet zo dat de supermarkt altijd de hoogste winstmarge hanteert in vergelijking met de producent en groothandel.

• Brief van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit d.d. 24 november 2009 over het voorstel van de Europese Commissie over de prijsvorming van agrarische producten en mogelijke marktmacht van supermarkten (kamerstuk 32266, nr. 2)

• Brief van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit d.d. 14 december 2009 over prijsvorming in de agro-nutriketen en de positie van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (kamerstuk 32266, nr. 1)

• Prijsvorming in de agrifoodsector : rapport van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (openbare versie). - Den Haag : NMa, 2 december 2009. - 57 p.  
  Dit rapport bevat de resultaten van het onderzoek van de NMa naar de prijsvorming en de marges door de gehele keten heen van een achttal agrarische producten.

• Prijsvorming van voedingsproducten / F. Bunte, J. Bolhuis, G. Jukema en E. Kuiper. - Den Haag : Landbouw-economisch Instituut LEI, november 2009. - 70 p.
  Onderzoek uitgevoerd in opdracht van de NMa.

• Brief van de minister van Economische Zaken d.d. 17 december 2009 over resultaten onderzoek EIM naar problematiek rondom inkoopmacht (kamerstuk 32123 XIII, nr. 46)

• De aard en omvang van inkoopmacht (onderzoek EIM) (bijlage bij 32123 XIII, nr. 46)

• Persbericht NMa
  http://www.nmanet.nl/nederlands/home/Actueel/Nieuws_Persberichten/NMa_Persberichten/Persberichten_2009/31-09_NMa_maakt_prijsvorming_voedselketen_transparant.asp

• Persbericht LTO Nederland
  http://www.lto.nl/nl/25222714-%5BLinkpagina_persberichten%5D.html?location=1893524171393407,10354241,true,+,true
  
• Supermacht : over de macht van de supermarkt
  http://www.supermacht.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=251&Itemid=30