Hoorn van Afrika

De Hoorn van Afrika is de uiterste oostpunt van het vasteland van Afrika. In dit gebied liggen de landen Ethiopië, Somalië, Eritrea en Djibouti. Deze landen kampen met een ernstige humanitaire ramp. Volgens de Verenigde Naties hebben ruim 13 miljoen mensen humanitaire hulp nodig. De belangrijkste noden zijn op dit moment voedsel, medische zorg, veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen. Somalië is het hardst getroffen door de ramp. Op donderdag 29 september debatteerde de Tweede Kamer over de Hoorn van Afrika.

Somalië
In Somalië heerst een conflict tussen de Somalische overgangsregering en de radicaal islamitische groepering Al Shabaab. Dit leidt tot een onveilige situatie voor burgers en hulporganisaties. Door de aanhoudende droogte, het voortdurende conflict en de steeds hoger wordende voedselprijzen is er in 6 Somalische regio’s sprake van hongersnood. Ruim 4 miljoen mensen hebben humanitaire hulp nodig. In de gebieden die onder controle staan van Al Shabaab is de hulpverlening beperkt. Hulpverleners worden bedreigd en lopen het risico om ontvoerd te worden. 

Hulpverlening
Staatssecretaris Knapen van Buitenlandse Zaken constateert in een brief aan de Tweede Kamer dat er ondanks de problemen sprake is van een verbetering in de hulpverlening in dit gebied. In augustus bereikten hulporganisaties ruim 1 miljoen mensen in de zuidelijke regio’s van Somalië. Dit is ruim een verdrievoudiging van het aantal bereikte mensen in de maand juli. De meeste aandacht gaat uit naar hetvoorkomen dat hulpgelden of –goederen in verkeerde handen terechtkomen. Hulporganisaties hebben onderling goede en harde afspraken gemaakt dat zij geen geld geven aan Al Shabaab.

Ethiopië
Door de onrusten in hun land, zijn veel Somaliërs naar Ethiopië gevlucht. In de kampen rond Dollo Ado in Ethiopië verblijven nu ongeveer 120.000 vluchtelingen, waaronder veel kinderen. De dagelijkse instroom van Somalische vluchtelingen in Ethiopië is in de afgelopen weken gedaald van 1.500 naar 200 mensen per dag. Veel kinderen komen ernstig ondervoed en verzwakt aan. De sterftecijfers onder kinderen jonger dan 5 jaar in de kampen zijn hoog.

Kenia
Het vluchtelingenkamp in Dadaab, Kenia, is het grootste vluchtelingenkamp ter wereld met ongeveer 450.000 vluchtelingen. Nog steeds komen er per dag ongeveer 1.000 nieuwe mensen aan. De Kamercommissie van Buitenlandse Zaken bracht in augustus een bezoek aan dit vluchtelingenkamp. Zij constateerden dat de hulpverlening in het kamp goed verloopt.

Bijdrage
Het kabinet heeft 25,3 miljoen euro bijgedragen aan de humanitaire crisis in de Hoorn van Afrika. Via de jaarlijkse bijdrage aan de Europese Unie heeft Nederland daarnaast ook bijgedragen aan ruim de 157 miljoen euro aan humanitaire hulp die de Europese Commissie voor de Hoorn van Afrika heeft ingezet. Daarnaast heeft Nederland dit jaar 40 miljoen euro bijgedragen aan het Centrale Noodhulpfonds van de VN (CERF), dat ruim 117 miljoen dollar heeft gegeven aan de crisis in de Hoorn.

Oplossingen
Staatssecretaris Knapen beschouwt de hoge voedselprijzen, politieke onrust in de regio en de uitzonderlijke droogte, als oorzaken van deze ramp. Dat in combinatie met structurele problemen als bodemerosie en overbevolking. Volgens de staatssecretaris is noodhulp in de Hoorn van Afrika hard nodig. Naast humanitaire hulp levert  Nederland ook een bijdrage om de weerbaarheid en zelfredzaamheid van de bevolking tegen natuurrampen en andere crises te vergroten.

Op donderdag 29 september 2011 van 17.00 tot 19.30 uur hield de commissie voor Buitenlandse Zaken een algemeen overleg over de Hoorn van Afrika. Namens het kabinet waren minister Rosenthal en staatssecretaris Knapen van Buitenlandse Zaken aanwezig.

• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d. 23 september 2011 over
  de humanitaire crisis in de Hoorn van Afrika (2011Z18463)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d. 16 september 2011 over
  de Nederlandse inzet op bevordering stabiliteit Somalië (Kamerstuk 22831, nr. 63)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d. 15 september 2011 over
  het verslag van het bezoek van de staatssecretaris aan Ethiopië (Kamerstuk 29237, nr. 139)
   
• Brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 5 september 2011 over
  de uitvoering Stabiliteitsfonds 2010 (Kamerstuk 32500, nr. 210 V) 
  

• NCDO / De feiten op een rij: voedselcrisis in de Hoorn van Afrika 
  
• Rijksoverheid : Knapen: noodhulp is simpelweg nodig als mensen sterven - nieuwbericht d.d. 5 augustus 2011
  
• Europa NU / Europa en en de hongersnood in de Hoorn van Afrika