Hervormingen Europees Hof Rechten van de Mens

Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens is een Europees verdrag waarin de mensen- en burgerrechten van alle inwoners van de aangesloten landen zijn vastgelegd. Alle lidstaten van de Europese Unie (EU) zijn aangesloten bij het verdrag. In 2010 zijn onderhandelingen begonnen over de toetreding van de EU als geheel tot het verdrag. Tevens liggen er plannen om het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te hervormen. De Tweede Kamer volgt deze ontwikkelingen op de voet. Welke voorwaarden stelt Nederland aan de toetreding van de EU en de hervormingen van het Hof?

Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens kwam in 1950 tot stand, in navolging van de in 1948 opgestelde Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Alle 47 leden van de Raad van Europa, waaronder alle 27 EU-lidstaten, zijn aangesloten bij het verdrag. Het verdrag biedt burgers van de aangesloten landen de mogelijkheid om hun rechten en fundamentele vrijheden te laten toetsen door een rechterlijke macht. Zij kunnen hiervoor een procedure aanspannen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Burgers mogen zich pas tot het Hof richten wanneer alle mogelijkheden bij de nationale rechtbanken zijn gebruikt.

Toetreding van de Europese Unie
De Europese Unie wil toetreden tot het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Na toetreding neemt de EU een zelfde positie in als haar lidstaten. Dat houdt onder andere in dat er namens de EU een rechter wordt aangesteld bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Door toetreding van de EU kunnen burgers handelingen van EU-instellingen voorleggen aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Voorwaarden
Nederland stelt een aantal voorwaarden aan toetreding van de EU tot het verdrag. Zo moet de bevoegdheidsverdeling tussen de EU en de EU-lidstaten onveranderd blijven. Dat betekent onder meer dat het Hof van Justitie van de EU in de gelegenheid wordt gesteld zich vooraf uit te spreken over de precieze uitleg van EU-bepalingen die verband houden met klachten die zijn ingediend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Een ander belangrijk punt voor Nederland is dat de EU gelijkwaardig is aan andere partijen in het Comité van Ministers van de Raad van Europa, wanneer het Comité de taken uitoefent in het kader van het verdrag.

Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens baseert zijn uitspraken op het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het speelt vaak een belangrijke rol bij de aanpassing van wetgeving en bij de hervorming van nationale justitiële stelsels. Met name in landen in Midden- en Oost-Europa. Een stabiele rechtsstaat in andere Europese landen, is ook in het (economisch) belang van Nederland.

Hervormingen
Het kabinet vreest dat het functioneren van het Hof voor de lange termijn niet voldoende is gegarandeerd. Dit vanwege het grote aantal zaken waardoor achterstanden in de behandeling van zaken is ontstaan. Het kabinet legt bij de onderhandelingen over de hervormingen op een aantal punten de nadruk. Waaronder efficiëntie van de werkprocessen binnen het Hof, borging van de kwaliteit van de jurisprudentie en de toegang van burgers tot het Hof. De hervormingen moeten werkachterstanden voorkomen, zodat het Hof zich kan blijven richten op hoofdzaken. Ook vormen de hervormingen een goede gelegenheid om de kwaliteit van uitspraken van het Hof te waarborgen. Temeer omdat de uitspraken van het Hof van invloed zijn op de Nederlandse rechtsorde.

Op woensdag 1 februari van 10.00 tot 13.00 uur hield de commissie voor Veiligheid en Justitie een algemeen overleg over de Nederlandse inzet bij de toetreding van de EU tot het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de hervormingen van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Namens het kabinet was minister Opstelten van Veiligheid en Justitie aanwezig.

• Brief van de minister van Justitie en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties  d.d. 14 juni 2010 inzake een notitie over de toetreding van de EU tot het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM) (Kamerstuk 32317 nr. 15)
  
• Brief van de minister van Veiligheid en Justitie  d.d. 3 oktober 2011 met het kabinetsstandpunt inzake de hervormingen van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en de toetreding van de EU tot het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM) (Kamerstuk 32735, nr. 32)

• Rijksoverheid inzake Mensenrechten
  
• Rijksoverheid inzake het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)
  
• Algemene informatie inzake het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)
  
• Algemene informatie inzake het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en Fundamentele Vrijheden (EVRM)
  
• Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en Fundamentele Vrijheden (EVRM)