Europese ontwikkelingen civiele recht

Elke lidstaat van de Europese Unie (EU) heeft haar eigen wetten en regelgeving. Ook op het gebied van civiel recht. Sommige civielrechtelijke zaken zijn echter grensoverschrijdend en vallen onder de regelgeving van meerdere lidstaten. Denk bijvoorbeeld aan een contract tussen 2 bedrijven uit verschillende EU-staten. Welke regelgeving moet dan toegepast worden? De Europese Commissie heeft een aantal voorstellen ingediend om duidelijkheid te verschaffen bij grensoverschrijdende zaken binnen het civiel recht.

Erfrecht
Wanneer iemand komt te overlijden, laat deze bezittingen en/of schulden na. Het erfrecht regelt de overgang van de bezittingen en schulden op de erfgenamen. De lidstaten van de Europese Unie hebben elk hun eigen regels op het gebied van erfrecht. Sommige mensen hebben bezittingen in meerdere lidstaten waardoor op hun nalatenschap verschillende nationale regels moeten worden toegepast. Dit belemmert een goede afwikkeling van de nalatenschap.

Uniforme regels
Daarom ligt er een voorstel van de Europese Commissie om te zorgen dat een beslissing over het nalatenschap in Nederland ook in andere lidstaten wordt erkend en uitgevoerd en vice versa. Dit betekent dat een grensoverschrijdende erfenis in 1 EU-lidstaat kan worden afgewikkeld. Dit heeft als voordeel dat burgers niet in meerdere landen procedures hoeven te voeren. Ook is het een administratieve lastenverlichting voor de burger en biedt de nieuwe regeling meer rechtszekerheid, aldus de Europese Commissie.

Beschermingsmaatregelen
De rechter kan in burgerlijke zaken beschermingsmaatregelen opleggen. Bijvoorbeeld een straatverbod in het geval van huiselijk geweld. De Europese Commissie heeft hiervoor een voorstel voor een richtlijn ingediend. Deze richtlijn regelt dat beschermingsmaatregelen in elke andere lidstaat waar het slachtoffer verblijft, gehandhaafd en voortgezet kunnen worden. Een eenvoudige procedure om beschermingsmaatregelen mee te nemen naar een andere lidstaat moet de positie van slachtoffers versterken. Nederland is positief over dit initiatief om slachtoffers van een strafbaar feit te beschermen.

Europees kooprecht
De Europese Commissie diende tevens een voorstel in voor een gemeenschappelijk Europees kooprecht. Het voorstel heeft als doel om belemmeringen bij grensoverschrijdende handel weg te nemen. Het biedt partijen de mogelijkheid om bij grensoverschrijdende contracten, te kiezen om een Europees uniform kooprecht toe te passen. Dit geldt voor transacties tussen zowel bedrijven onderling als bij contracten tussen bedrijf en consument. Een Europees kooprecht faciliteert grensoverschrijdende transacties en biedt betrokken partijen rechtszekerheid. De Europese Commissie hoopt zo het functioneren van de interne EU markt te bevorderen. Nederland is kritisch over de meerwaarde van dit voorstel ten opzichte van de bestaande rechtsstelsels in de Europese lidstaten.

Op woensdag 18 januari 2011 van 10.00 tot 13.00 uur hield de commissie voor Veiligheid en Justitie een algemeen overleg over Europese ontwikkelingen op het terrein van het civiele recht. Namens het kabinet was staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie aanwezig.

• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken  d.d. 27 augustus 2008 over E-justice (Kamerstuk 22112, nr. 673)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken  d.d. 3 december 2008 over de Richtlijn consumentenrechten (Kamerstuk 22112, nr. 742)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken  d.d. 9 november 2009 over de Verordening inzake erfrecht (Kamerstuk 22112, nr. 957)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken  d.d. 7 februari 2011 over de Verordening betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (Kamerstuk 22112, nr. 1142)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken  d.d. 4 juli 2011 over de Verordening wederzijdse erkenning beschermingsmaatregelen in burgerlijke zaken (Kamerstuk 22112, nr. 1190)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken  d.d. 12 september 2011 over de Verordening conservatoir beslag op bankrekeningen (Kamerstuk 22112, nr. 1216)
  
• Brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie  d.d. 8 november 2011 over de Verordening huwelijksvermogensrecht en vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen (Kamerstuk 28867, nr. 25)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken  d.d. 21 november 2011 over de Mededeling en verordening voor een gemeenschappelijk Europees kooprecht (Kamerstuk 222112, nr. 1265)
  
• Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken  d.d. 12 december 2011 over de Richtlijn jaarlijkse financiële rapportage ondernemingen (2011Z25969)

• Portaalsite van de Europese Unie
  
• Europees e-justitieportaal
  
• Eur-Lex: de toegang tot het recht van de Europese Unie