BES-aangelegenheden

Op 10 oktober 2010 veranderde de samenstelling van het Nederlands koninkrijk. De Nederlandse Antillen werden opgeheven. Sindsdien maken de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES) deel uit van Nederland. Elk half jaar maakt de rijksvertegenwoordiger van de BES-eilanden een rapportage over de werkzaamheden van de rijksoverheid in Caribisch Nederland. De rapportage zoals die er nu ligt staat in het teken van de overgang van het Antilliaanse naar het Nederlandse staatsbestel.

Nieuwe wetten
De meeste wetten die nu voor Caribisch Nederland gelden zijn gebaseerd op de Antilliaanse landsverordeningen van voor 10 oktober 2010. Op een aantal terreinen is er wel nieuwe wetgeving van kracht. Denk daarbij aan de belastingen, de sociale zekerheid en het onderwijs. Die nieuwe wetgeving leidt tot een stapeling van nieuwe regels, wat zorgt voor extra administratieve lasten voor burgers en ondernemingen. In zijn rapportage wijst de rijksvertegenwoordiger daarom naar een aantal beleidsterreinen waar de uitvoering van nieuwe wetgeving stroef verloopt.

Belastingregels
Een eerste terrein is de invoering van het fiscale stelsel op Caribisch Nederland. De nieuwe belastingregels zorgen vooral voor weerstand op de eilanden Sint Eustatius en Saba. Deze regels zijn per 1 januari 2011 ingegaan, maar pas 2 weken eerder vastgesteld. Daardoor hadden burgers en bedrijven een extreem korte voorbereidingstijd wat ten koste ging van de zorgvuldigheid. Daarnaast is de bevolking van mening dat de nieuwe belastingregels de kosten van het levensonderhoud opdrijven. Een voorbeeld is de verhoging van de accijns op benzine.  

Zorgverzekering
Een tweede terrein betreft de nieuwe zorgverzekering. De bevolking van de 3 eilanden moet wennen aan de nieuwe zorgverzekering. Omdat er op de kleine eilanden weinig zorgverleners werken, moet de bevolking voor een  medische behandeling vaak  uitwijken naar een ander eiland. De regels voor medische uitzendingen zijn gewijzigd met de komst van de algemene zorgverzekering voor alle inwoners van Caribisch Nederland. De nieuwe regels hebben vooral in de beginfase tot klachten geleid.

Vrije uitkering
Een derde terrein waar de rijksvertegenwoordiger in zijn rapportage de aandacht op vestigt is de vrije uitkering. Deze uitkering is te vergelijken met de uitkering die gemeenten jaarlijks uit het gemeentefonds ontvangen. Volgens de BES-eilanden is de vrije uitkering te laag vastgesteld en hebben zij op die manier onvoldoende middelen voor het noodzakelijke onderhoud van wegen, gebouwen en havens.

Op woensdag 9 november om 13.30 uur hield de commissie voor Koninkrijksrelaties in een tweede termijn een algemeen overleg over BES-aangelegenheden. Namens het kabinet was minister Donner van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aanwezig.

• Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, d.d. 16 juni 2011 met de Voorjaarsrapportage van de Rijksvertegenwoordiger voor de openbare lichamen Bonaire, Sint-Eustatius en Saba  (Kamerstuk 32500 IV, nr. 43)
• Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, d.d. 2 september 2011 met een lijst van vragen en antwoorden over het bezoek van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan onder andere Caribisch Nederland (Kamerstuk 32500 IV, nr. 49)
• Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, d.d. 24 oktober 2011 met de schriftelijke beantwoording van vragen gesteld tijdens het Algemeen Overleg van 7 september 2011 m.b.t. Caribisch Nederland en het werkbezoek Caribisch Nederland (Kamerstuk 33000 IV, nr. 18)
• Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, d.d. 24 oktober 2011 met een actueel overzicht omvang Rijksoverheid in Caribisch Nederland (Kamerstuk 33000 IV, nr. 17)
• Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, d.d. 26 september 2011 over het WODC onderzoek "De staat van het bestuur van Aruba" (Kamerstuk 33000 IV, nr. 4)
• Schriftelijke vragen van het lid Hachchi, d.d. 25 oktober 2011 over de bestuurswisseling op Bonaire (2011Z17861)

• Rijksoverheid.nl: Caribisch Nederland 

• Rijksdienst Caribisch Nederland

• Openbaar Lichaam Bonaire

• Sint Eustatius (Wikipedia)

• Saba (Wikipedia)