Laaggeletterdheid

In vervolg op het Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 van het vorige kabinet, presenteerde het huidige kabinet in september het Actieplan Laaggeletterdheid 2012-2015. Daarnaast loopt aan het einde van dit jaar het programma leesbevordering Kunst van lezen 2008-2011 af. Hier zal een vervolgplan voor worden opgesteld voor 2012-2015. Zodra het plan klaar is, stuurt de staatssecretaris dit plan naar de Tweede Kamer.

Onderzoek vooraf
Ter voorbereiding op dit actieplan is er een rapport 'Opbrengsten in beeld' opgesteld. Dit rapport geeft de huidige situatie weer. Hierin staat dat er al veel verbeterd is. Er is bijvoorbeeld meer aandacht voor het probleem laaggeletterdheid bij onder andere de overheid, bibliotheken en welzijnsorganisaties. Maar nog steeds is 10% van de bevolking laaggeletterd. Dit moet beter en daarom acht het kabinet maatregelen nodig.

Geletterdheid is belangrijk
Het bevorderen van geletterdheid is belangrijk voor toetreding tot de arbeidsmarkt en de zelfredzaamheid van burgers. Verbetering vraagt om de inzet van burgers zelf, maar ook van werkgevers, de overheid en maatschappelijke organisaties. De economische kansen van burgers groeien als zij beter leren lezen en schrijven. Zij hebben dan meer kans op een baan. Bovendien kunnen mensen zich dan beter redden in hun baan en in de maatschappij. Geletterdheid omvat luisteren, spreken, lezen, schrijven, maar ook gecijferdheid en het gebruik van alledaagse technologie om te communiceren.

Plannen
Het kabinet wil met het actieplan laaggeletterdheid aanpakken met de volgende uitgangspunten:

• de kwaliteit van (educatie)programma’s moet verbeteren;
• er moet voor de  lange termijn betrokkenheid zijn van publieke en private organisaties;
• verandering en verbetering kost tijd;
• educatietrajecten moeten naar 1 gemeenschappelijke standaard werken;
• iedereen die een verantwoordelijkheid heeft bij de verbeterplannen, moet hierop ook worden aangesproken.

Volwasseneneducatie
Het kabinet heeft een verbeterplan voor 2 groepen, namelijk jongeren en volwassenen. Volwassenen die problemen hebben met lezen en schrijven kunnen terecht in de volwasseneneducatie. Gemeenten kopen educatietrajecten in bij ROC’s. Deze opleidingen basisvaardigheden Nederlandse taal en rekenen hebben een algemene standaard. Het kabinet maakt met gemeenten en ROC’S landelijke afspraken over de prijs/kwaliteitverhouding. Belangrijk aandachtspunten bij volwasseneneducatie zijn sociale redzaamheid en een betere maatschappelijke positie. Beter leren lezen en schrijven moet ervoor zorgen dat volwassenen makkelijker een baan kunnen vinden en houden.

Kunst van Lezen
Het kabinet is van mening dat laaggeletterdheid, leesbevordering en cultuureducatie nauw verbonden zijn. Het kabinet stelt (financiële) middelen beschikbaar aan scholen en culturele instellingen voor educatieve activiteiten. Bibliotheken spelen hierbij een grote rol. Zij geven leesondersteuning in het basisonderwijs. Bibliotheken hebben een belangrijke maatschappelijke functie om het belang van het lezen onder de aandacht te brengen. Boeken lezen is vooral belangrijk voor begrijpend lezen. Daarom zal het programma Kunst van Lezen een vervolg krijgen en worden opgenomen in het Actieplan Laaggeletterdheid 2012-2015.

Op woensdag 12 oktober 2011 van 14.00 tot 15.30 uur hield de commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een algemeen overleg over laaggeletterdheid. Namens het kabinet waren minister van Bijsterveldt-Vliegenthart en staatssecretaris Zijlstra van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aanwezig.

• Brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 8 september 2011 over Actieplan Laaggeletterdheid 2012-2015 'Geletterdheid in Nederland (Kamerstuk 28760, nr. 22)
  Bijlage: Opbrengsten in beeld : Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 (bijlage bij Kamerstuk 28760, nr. 22)
• Brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 8 september 2011 over Kunst van Lezen 2012-2015 (Kamerstuk 32500 VIII, nr. 210)
• Brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 30 mei 2011 met stand van zaken over het actieplan voor de bestrijding van laaggeletterdheid (Kamerstuk 31524, nr. 101)

• Stichting Lezen & Schrijven
• Kennisbank basisvaardigheden
• Kunst van lezen - Openbare bibliotheken en Stichting Lezen
• Op naar meer geletterden in Nederland - Nieuwsbericht ministerie van OCW
• Toespraak minister Van Bijsterveldt van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bij de uitreiking van de Alfabetiseringsprijzen 2011
• Nationale Alfabetiseringsprijzen 2011
• Week van de Alfabetisering - Laaggeletterdheid
• Laaggeletterdheid te lijf - Advies van de Gezondheidsraad