Eindevaluatie ISAF-missie

Van 1 augustus 2006 tot 1 augustus 2010 nam Nederland deel aan de VN gemandateerde International Security Assistance Force (ISAF) van de NAVO in Afghanistan. Na beëindiging van de Nederlandse inzet in een operatiegebied volgt er  altijd een eindevaluatie. Doel van de eindevaluatie is te toetsen in hoeverre de doelstellingen van de Nederlandse deelname aan ISAF zijn verwezenlijkt en welke lessen er te trekken zijn.

3D-benadering
Het Nederlandse optreden tijdens de ISAF-missie kenmerkte zich door de inzet van zowel militaire, diplomatieke als ontwikkelingsmiddelen. Doel hiervan was samenhang te creëren tussen de resultaatgebieden veiligheid, goed bestuur en sociaaleconomische ontwikkeling. Deze benadering is bekend geworden als de 3D-benadering. De 3 d’s staan voor Defence, Diplomacy & Development.

Inspanning
De regering is van mening dat de Nederlandse inspanningen in Uruzgan zichtbare resultaten hebben opgeleverd. De veiligheidssituatie is tussen 2006 en 2010 geleidelijk verbeterd, de economische ontwikkeling van de provincie is op gang gekomen en het provinciale bestuur functioneert langzaam beter. Daarnaast is het onderwijs beter en toegankelijker voor een grotere groep leerlingen dan 4 jaar geleden. Ook de kwaliteit van de gezondheidszorg is vooruit gegaan.  

Veiligheid
Met het geleidelijk uitbreiden van de Nederlandse aanwezigheid is een steeds groter deel van de bevolking binnen de bescherming van ISAF en de Afghaanse overheid gekomen. Dit ondanks de constante druk van de opstandelingen. Mede dankzij de Nederlandse inspanningen nam de aanwezigheid van het Afghaanse leger in de provincie Uruzgan toe, waardoor de veiligheid geleidelijk meer in Afghaanse handen kwam. De verbeterde veiligheidssituatie blijft wel fragiel.

Bestuur
De opbouw van de capaciteit van het provinciale bestuur in Uruzgan verliep langzaam. Voor het structureel verbeteren van het lokale bestuur is veel tijd nodig. Er zijn eerste stappen gezet en resultaten geboekt. De Nederlandse inspanningen om de dialoog en samenwerking tussen volksstammen te herstellen hebben geleid tot meer betrokkenheid van kleine stammen bij het lokale bestuur.

Commissie
Gezien het bijzondere karakter van de missie in Uruzgan heeft de regering de evaluatie door een commissie van onafhankelijk deskundigen laten begeleiden en beoordelen. De commissie oordeelt dat de kwaliteit van het onderzoek redelijk is. De conclusies in de evaluatie geven voldoende antwoord op de onderzoeksvragen. Toch plaatst de commissie ook enkele kanttekeningen bij de eindevaluatie. De commissie vindt bijvoorbeeld dat de doelstellingen realistischer en concreter geformuleerd konden worden. Op die manier kan er ook een duidelijker resultaat worden gemeten.

Rondetafelgesprekken
Op maandag 12 december 2011 hebben de vaste commissies voor Defensie en Buitenlandse Zaken in een serie rondetafelgesprekken zich door diverse ervaringsdeskundigen en betrokkenen laten informeren over hun visie op de Eindevaluatie zoals deze door de regering is uitgevoerd. Deze rondetafelgesprekken dienden mede ter voorbereiding op het algemeen overleg van donderdag 9 februari.

Op donderdag 9 februari om 12.00 uur vergaderden de commissies voor Defensie en Buitenlandse Zaken over de eindevaluatie van de Nederlandse bijdrage aan de ISAF-missie in Afghanistan. Namens het kabinet waren minister Hillen van Defensie, minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken en staatssecretaris Knapen van Buitenlandse Zaken aanwezig.

- Brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 28 september 2011 met de eindevaluatie Nederlandse bijdrage ISAF 2006-2010 (Kamerstuk 27925, nr. 436) en de bijlage eindoordeel van de ingestelde commissie aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

- Brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 24 januari 2012 met de lijst van vragen en antwoorden over de eindevaluatie  (Kamerstuk 27925, nr. 448) en de bijlage het plan van Aanpak Eindevaluatie ISAF 2006-2010

- Brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 2 december 2011 met het rapport van bevindingen inzake de audit over de Eindevaluatie Nederlandse bijdrage aan ISAF 2006-2010 (Kamerstuk 27925, nr. 445)

- Brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 27 januari 2012 met de lijst van vragen an antwoorden inzake het rapport (Kamerstuk 27925, nr. 449)

- Brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d. 25 oktober 2011 met het verslag van het bezoek van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken aan Afghanistan 4-5 oktober inzake de geïntegreerde politietrainingsmissie in Kunduz en het ontwikkelingssamenwerkingsprogramma in Uruzgan (Kamerstuk 27925, nr. 440)

- Brief van de minister van Defensie d.d. 8 juli 2011 over de rapportage luchtmetingen Kandahar Airfield, Afghanistan (Kamerstuk 27925, nr. 431) en de bijlage de 'Metingen KAF november-december 2010'

- Brief van de minister van Buitenlandse Zaken d..d. 30 september 2010 over het rapport 'The Dutch Engagement in Uruzgan: 2006-2010. A TLO socio-political assessment' (Kamerstuk 27925, nr. 408)

- 'Missie Uruzgan gehinderd door Kamer' – Trouw.nl, 12 december 2011.
Volgens onafhankelijke deskundigen en de hulporganisatie Cordaid hadden Nederlandse militairen, diplomaten en ontwikkelingswerkers in Uruzgan meer kunnen bereiken als de Tweede Kamer zich niet zo gedetailleerd met de missie zou hebben bemoeid.

- 'Het werk van de Nederlanders is hier niet voor niets geweest' - Volkskrant.nl, 2 augustus 2011.
Nederland heeft de provincie Uruzgan netjes achtergelaten, vindt de Amerikaanse bevelhebber Bob Akam. Maar de 'Dutch approach'? Nooit van gehoord.

- 4 jaar Afghanistan - Defensie.nl
Defensie blikt in een serie video's terug op 4 jaar als lead nation in Uruzgan (1 augustus 2006 tot 1 augustus 2010), maar ook op de Nederlandse inzet in heel Afghanistan.

- Tien jaar oorlog in Afghanistan: wat is er bereikt? - EenVandaag.nl
EenVandaag reisde terug naar Afghanistan en ging met staatssecretaris Ben Knapen van Ontwikkelingssamenwerking naar de gebieden waar de Nederlanders het verschil wilden maken. (bevat video; uitgezonden op 7 oktober 2011)

- Afghanistan: Opbouwmissie - Onjo.nl
Nog duidelijker dan bij het eerste mandaat voor de missie naar Uruzgan spreekt het kabinet uit dat er veel inspanning uit moet gaan naar de opbouw. Maar is dat wel mogelijk? Diverse bijdragen - in de periode 2006-2010 - van de onderzoeksprogramma's Argos, Reporter en Zembla gaan in op deze kwestie. [bevat video's].