Taken informateur

De informateur doet het verkennende werk bij de kabinetsformatie. Hij gaat na welke partijen met elkaar een nieuw kabinet kunnen en willen vormen en welke problemen er daarbij overwonnen moeten worden.

Hoe ver de opdracht van de informateur reikt, hangt af van de verkiezingsuitslag. Als twee partijen een meerderheid hebben en het eens zijn, kan hij een beperkte opdracht krijgen. De informateur krijgt alle adviezen mee die aan de koningin zijn uitgebracht. Hij voert vervolgens gesprekken met politici, deskundigen en natuurlijk met de fractievoorzitters van de partijen die wellicht samen een kabinet kunnen vormen. In een verslag adviseert hij de koningin welk nieuw kabinet een goede kans van slagen heeft. De Tweede Kamer kan de informateur verzoeken zijn advies in een debat toe te lichten.

Coalitie
Nederland kent een veelheid van politieke partijen. Het is nog nooit voorgekomen dat één partij meer dan 50% van de stemmen kreeg. Daardoor moeten partijen samenwerken om te regeren: de coalitie. Partijen die geen deel uitmaken van de coalitie vormen de oppositie. Alle Nederlandse kabinetten van na de Tweede Wereldoorlog waren coalitiekabinetten, die werden gesteund door twee of meer partijen die samen een meerderheid in de Tweede Kamer hadden. 

Het regeerakkoord
Het kan zijn dat de opdracht van de informateur zo ruim is dat hij ook het regeerakkoord opstelt. Soms wordt hiervoor een nieuwe informateur aangesteld. De betreffende informateur onderhandelt met de coalitiepartijen over de gezamenlijke doelstellingen en de hoofdlijnen van beleid van het toekomstige kabinet. Als ze het eens zijn, leggen de coalitiepartijen de afspraken vast in een regeerakkoord. Het nieuwe kabinet is gebonden aan het regeerakkoord en moet de vastgelegde afspraken de komende jaren omzetten in beleid. 

Coalitie

Nederland kent een veelheid van politieke partijen. Het is nog nooit voorgekomen dat één partij meer dan 50% van de stemmen kreeg. Daardoor moeten partijen samenwerken om te regeren: de coalitie. Omdat er in Nederland geen overheersende partij is, moet er meestal een coalitie gevormd worden. Partijen die geen deel uitmaken van de coalitie vormen de oppositie.

Meerderheid in Tweede Kamer
Alle Nederlandse kabinetten van na de Tweede Wereldoorlog waren coalitiekabinetten, die werden gesteund door twee of meer partijen.