Kandidaat stellen

Wie de Nederlandse bevolking in de Tweede Kamer wil vertegenwoordigen, moet zich kandidaat stellen. Iemand kan zich aansluiten bij een politieke partij of een nieuwe partij oprichten, maar dat hoeft niet. Zowel politieke groeperingen als particulieren kunnen meedoen met de verkiezingen door een kandidatenlijst in te leveren.

In Nederland kennen we sinds 1919 algemeen kiesrecht. Dat houdt in dat iedereen van achttien jaar of ouder en met de Nederlandse nationaliteit mag stemmen. Dat is actief stemrecht. U kunt zich ook kandidaat stellen voor de Tweede Kamer. Dat is passief stemrecht. In de Grondwet staat het recht dat elke Nederlander heeft om te kiezen of verkozen te worden.

Artikel 4 Grondwet: 
Iedere Nederlander heeft gelijkelijk recht de leden van algemeen vertegenwoordigende organen te verkiezen alsmede tot lid van deze organen te worden verkozen, behoudens bij de wet gestelde beperkingen en uitzonderingen.

Politieke partij
De meeste mensen die in de Tweede Kamer willen, sluiten zich aan bij een bestaande politieke partij. Een politieke partij is een groep mensen die ongeveer hetzelfde idee hebben over wat er in Nederland moet gebeuren. Bijvoorbeeld over wat het beste is voor het milieu of voor het onderwijs. Samen met hun partij voeren ze campagne voor hun ideeën. Niet iedereen denkt hetzelfde en dus zijn er verschillende politieke partijen. Er zijn ook mensen die een eigen nieuwe partij oprichten. Daarnaast is het mogelijk zonder partij deel te nemen. Om deel te kunnen nemen moet u zich aanmelden bij de Kiesraad: www.kiesraad.nl . 

De Kieswet
In de Kieswet staat hoe verkiezingen gehouden moeten worden en welke voorbereidingen nodig zijn. 

Oproepingskaart of stempas
Elke gemeente moet een kiesregister bijhouden met gegevens over alle inwoners die stemrecht hebben. Wie in dit register staat ingeschreven, ontvangt uiterlijk 14 dagen voor de verkiezingen een oproep voor de verkiezingen. Dit is de zogenoemde oproepingskaart of stempas. Bij die oproep zit een overzicht van de politieke partijen die deelnemen aan de verkiezingen met vermelding van de namen van de kandidaten. Uiterlijk vier dagen voor de verkiezingen ontvangen kiezers de kandidatenlijsten. Deze lijsten worden ook gepubliceerd door de pers. 

Kieskringen en stemdistricten
Het land is voor de organisatie van de verkiezingen in negentien kieskringen verdeeld. Elke kieskring is onderverdeeld in stemdistricten. Meestal nemen politieke partijen in alle kieskringen aan de verkiezingen deel. De stemmen die in die kieskringen op een bepaalde politieke partij zijn uitgebracht, worden bij elkaar opgeteld. Elke kieskring heeft een hoofdstembureau waaraan de stembureaus de uitslag van de stemming doorgeven. De negentien hoofdstembureaus geven hun informatie door aan het Centraal Stembureau in Den Haag waar de uitslag van de verkiezingen wordt vastgesteld.

Discussie over vernieuwing kiesstelsel
De manier waarop de leden van de Tweede Kamer worden gekozen, heet het kiesstelsel. In Nederland bestaat sinds 1917 een stelsel van evenredige vertegenwoordiging. Hoe meer kiezers stemmen op een politieke partij, hoe meer Kamerleden deze partij in de Tweede Kamer krijgt. Daardoor zitten ook veel kleinere partijen in de Tweede Kamer. Zo is de samenstelling van de Tweede Kamer een brede afspiegeling van de politieke voorkeuren in het land.

Kieswet

In de Kieswet staat hoe verkiezingen gehouden moeten worden en welke voorbereidingen getroffen moeten worden. Elke gemeente moet een kiesregister bijhouden met gegevens over alle inwoners die stemrecht hebben. Wie in dit register staat ingeschreven, ontvangt uiterlijk 14 dagen voor de verkiezingen een oproep voor de verkiezingen, de zogenoemde oproepingskaart of stempas.

Oproep voor verkiezingen
Bij de oproep voor verkiezingen zit een overzicht van de politieke partijen die deelnemen aan de verkiezingen met vermelding van de namen van de kandidaten. De kandidatenlijsten moeten uiterlijk vier dagen voor de verkiezingen aan het adres van de kiezers bezorgd worden. Dit overzicht wordt ook gepubliceerd door de pers. 

Kieskringen en stemdistricten
Het land is voor de organisatie van de verkiezingen in 19 kieskringen verdeeld. Elke kieskring is onderverdeeld in stemdistricten. Meestal nemen politieke partijen in alle kieskringen aan de verkiezingen deel. De stemmen die in die kieskringen op een bepaalde politieke partij zijn uitgebracht, worden bij elkaar opgeteld. 

Hoofdstembureau
Elke kieskring heeft een hoofdstembureau waaraan de stembureau's de uitslag van de stemming doorgeven. De 19 hoofdstembureaus geven hun informatie door aan het Centraal Stembureau in Den Haag waar de uitslag van de verkiezingen vast wordt gesteld.