Aanbieding rijksbegroting en miljoenennota

Na de troonrede en de traditionele toejuiching van de koningin, “Leve de Koningin. Hoera. Hoera. Hoera,” verlaat de koningin de Ridderzaal. De leden van de Tweede Kamer en van het kabinet gaan naar de plenaire zaal van de Tweede Kamer. Daar biedt de minister van Financiën zijn beroemde koffertje aan de Tweede Kamer aan. Het koffertje bevat de rijksbegroting en de Miljoenennota.

In de rijksbegroting staan de voorstellen (ramingen) voor uitgaven, verplichtingen en inkomsten van de rijksoverheid voor het komende jaar. De rijksbegroting bestaat uit afzonderlijke begrotingen per ministerie. Dankzij de begroting en de jaarverslagen kan het parlement controleren of het kabinet het geld goed heeft besteed. De begrotingen hebben betrekking op een begrotingsjaar. Dat is gelijk aan het kalenderjaar. Het loopt dus van 1 januari tot en met 31 december van het betreffende jaar.

De Miljoenennota
De Miljoenennota, die overigens over miljarden gaat, is de financiële vertaling van de troonrede. De nota beschrijft de economische en financiële situatie van Nederland en de te verwachten ontwikkelingen in Nederland, Europa en daarbuiten. Ook geeft het de stand van zaken aan van de overheidsfinanciën, de ‘schatkist’. De Miljoenennota is dan ook de korte term voor de 'Nota betreffende de toestand van 's Rijks financiën'. 

Begrotingswet
Het kabinet is door het parlement gemachtigd om geld uit te geven, verplichtingen aan te gaan en geld te ontvangen. In de begrotingswet wordt een totaalbudget en een budget per beleidsterrein, zoals zorg, veiligheid, onderwijs, vastgesteld. Een minister mag wel minder, maar niet meer geld uitgeven. Voor een hoger budget is een suppletoire, een aanvullende, begrotingswet nodig.

Begrotingswetsvoorstellen
De begrotingen van de ministeries zijn allemaal begrotingswetsvoorstellen. De Tweede Kamer en Eerste Kamer vergaderen in het najaar over alle onderdelen van de rijksbegroting en moeten de voorstellen al dan niet gewijzigd goedkeuren. Sommige voorstellen worden gewijzigd en aangepast, sommige worden geschrapt en andere voorstellen worden meteen overgenomen. Alleen de Tweede Kamer heeft amendementsrecht en mag wetsvoorstellen wijzigen, de Eerste Kamer niet.