De Tweede Kamer en de rijksbegroting

In de begroting staan de voorstellen voor uitgaven en de inkomsten van het rijk. Omdat het over geld gaat is het een belangrijk instrument om beleid te voeren. De grote lijnen van het begrotingsbeleid worden daarom al vastgelegd in het regeerakkoord dat wordt gesloten bij de vorming van een nieuw kabinet. De jaarlijkse begrotingen zijn uitwerkingen van die afspraken. Omdat de economische omstandigheden steeds veranderen, is bijsturing echter steeds nodig.

De begroting wordt op Prinsjesdag aan de Tweede Kamer aangeboden. Bij de begroting zit een toelichting, de Miljoenennota, waarin staat hoe het land er economisch en financieel voorstaat. Aanbieding gebeurt in de vorm van een aantal wetsvoorstellen. Voor ieder ministerie is er een afzonderlijk begrotingswetsvoorstel Net als gewone wetsvoorstellen worden die door Tweede en Eerste Kamer behandeld.

Over de uitgaven van het rijk wordt steeds verantwoording afgelegd en een onafhankelijke instelling, de Algemene Rekenkamer, kijkt achteraf of het geld goed is besteed. Ook de Tweede Kamer houdt steeds de vinger aan de pols. 

Het proces van voorbereiden, opstellen en behandelen van de begroting en het afleggen van verantwoording over de uitvoering noemen we de begrotingscyclus.